Su resurslarının idarə edilməsi və şəhər dayanıqlığı ŞƏRH

Müasir dövrdə su ehtiyatlarının azalması, iqlim dəyişmələrinin sürətlənməsi və urbanizasiyanın intensivləşməsi dünya miqyasında yeni təhlükəsizlik çağırışları formalaşdırır. Bu çağırışlar təkcə ekoloji məsələ kimi deyil, eyni zamanda sosial rifah, iqtisadi inkişaf və milli təhlükəsizlik kontekstində də qiymətləndirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Bakı şəhərində və Abşeron yarımadasında su təchizatı, yağış və tullantı sularının idarə olunması ilə bağlı keçirdiyi müşavirə bu reallıqlar fonunda dövlətin strateji baxışını aydın şəkildə ortaya qoyur.

Son onilliklərdə müşahidə olunan iqlim dəyişmələri su dövriyyəsinin təbii balansını ciddi şəkildə pozmuşdur. Yağıntıların qeyri-bərabər paylanması, uzunmüddətli quraqlıqlar və ekstremal hava hadisələrinin artması su ehtiyatlarının idarə edilməsini daha mürəkkəb və məsuliyyətli prosesə çevirir. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, su mənbələri hər bir ölkə üçün strateji resursdur və bu resurslardan səmərəli istifadə milli inkişafın əsas şərtlərindən biridir.

Azərbaycan coğrafi mövqeyinə görə su ehtiyatları baxımından həssas regionda yerləşir. Yeraltı və yerüstü su mənbələrinin məhdudluğu, transsərhəd çaylardan asılılıq və əhalinin artımı problemin aktuallığını daha da artırır. Bu baxımdan su siyasətinin uzunmüddətli planlama əsasında qurulması dövlətin prioritet vəzifələrindən biri kimi müəyyənləşdirilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin yanvarın 12-də Bakı şəhərində və Abşeron yarımadasında su təchizatı, yağış və tullantı sularının idarə olunması sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə həsr olunmuş müşavirədə çıxışı ölkənin ekoloji təhlükəsizliyi və dayanıqlı inkişaf strategiyası baxımından mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər. 2026–2035-ci illəri əhatə edən yeni Dövlət Proqramı bu sahədə uzunmüddətli, sistemli və elmi əsaslara söykənən yanaşmanın formalaşdırıldığını göstərir.

Müşavirədə vurğulandığı kimi, su ehtiyatlarının azalması və iqlim dəyişmələrinin təsiri artıq qlobal miqyasda ciddi çağırışa çevrilmişdir. Bu proseslərdən Azərbaycan da kənarda qalmır. Ölkədə qazlaşmanın 96 faiz səviyyəsinə çatdırılması mühüm sosial nailiyyət olsa da, su resurslarının idarə olunması sahəsində mövcud problemlər yeni və daha çevik yanaşmalar tələb edir. Prezident İlham Əliyev çıxışında su mənbələrinin hər bir ölkə üçün strateji əhəmiyyət daşıdığını xüsusi olaraq qeyd etmişdir.

2026–2035-ci illər üçün nəzərdə tutulan Dövlət Proqramı təkcə texniki yenilənməni deyil, eyni zamanda idarəetmədə institusional islahatları, rəqəmsal nəzarət mexanizmlərinin tətbiqini və ekoloji dayanıqlığın təmin olunmasını hədəfləyir. Bu proqram ölkənin sosial rifahına, əhalinin həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə və şəhər mühitinin sağlamlaşdırılmasına xidmət edir.

Dövlət Proqramının mühüm komponentlərindən biri də institusional islahatlardır. Su təsərrüfatının idarə olunmasında şəffaflıq, məsuliyyət və koordinasiyanın gücləndirilməsi əsas məqsədlər sırasındadır. Ağıllı ölçmə sistemləri, itkilərin azaldılması üçün monitorinq texnologiyaları və alternativ su mənbələrindən istifadə imkanları bu sahədə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.

Eyni zamanda, tullantı sularının təkrar istifadəsi və yaşıllaşdırma məqsədləri üçün yönləndirilməsi ekoloji tarazlığın qorunmasına və su resurslarının səmərəli istifadəsinə şərait yaradır.

Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən bu müşavirə bir daha göstərdi ki, Azərbaycan dövləti su təhlükəsizliyini milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsi kimi qəbul edir. Bakı və Abşeron yarımadasında həyata keçiriləcək layihələr yalnız bugünkü problemlərin həllinə deyil, gələcək nəsillər üçün dayanıqlı və təhlükəsiz yaşayış mühitinin formalaşdırılmasına yönəlib. Bu baxımdan yeni Dövlət Proqramı strateji düşüncənin, məsuliyyətli idarəçiliyin və uzunmüddətli inkişaf baxışının təzahürüdür.

Samirə Zeynalova

YAP Tərtər rayon təşkilatının mühasibi