Su təsərrüfatı sistemlərinin yenilənməsi mərhələsi ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə yanvarın 12-də “Bakı şəhərində və Abşeron yarımadasında su təchizatı, yağış və tullantı suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair 2026–2035-ci illər üçün Dövlət Proqramı”na həsr olunmuş müşavirədəBakı şəhəri və Abşeron yarımadasında mövcud su infrastrukturunun vəziyyəti, qarşıda duran problemlər və uzunmüddətli həll yolları ətraflı müzakirə olunub.

Müşavirədə ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev çıxışında su resurslarının idarə olunmasının milli təhlükəsizlik, əhalinin sosial rifahı və dayanıqlı şəhərsalma baxımından strateji əhəmiyyət daşıdığınıqeyd edib. Dövlətimizin başçısı vurğulayıb ki, iqlim dəyişiklikləri, urbanizasiya prosesləri və əhalinin artımı su təsərrüfatına olan tələbatı daha da artırır və bu sahədə kompleks, elmi əsaslara söykənən yanaşma zəruridir.

Cənab Prezidentimiz İlham Əliyev Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında uzun illər ərzində formalaşmış infrastruktur problemlərinin mərhələli şəkildə aradan qaldırılmasının vacibliyini bildirib. Əsasən yağış sularının idarə olunması, tullantı sularının toplanması və təmizlənməsi sistemlərinin müasir standartlara uyğun qurulmasının şəhər mühitinin sağlamlaşdırılmasında mühüm rol oynadığınıdiqqətə çatdırıb. Həmçinin,dövlət başçısı bu sahədə görüləcək işlərin yalnız texniki deyil, eyni zamanda ekoloji və sosial baxımdan da böyük əhəmiyyət daşıdığını müşavirədə qeyd edib.

Müşavirədə 2026–2035-ci illəri əhatə edəcək Dövlət Proqramının əsas məqsədləri açıqlanıb. Proqram çərçivəsində su təchizatı sistemlərinin yenilənməsi, itkilərin minimuma endirilməsi, yağış və tullantı sularının ayrılıqda idarə olunması, eləcə də təmizləyici qurğuların gücləndirilməsi nəzərdə tutulur. Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, bu proqramın icrası paytaxtın infrastruktur dayanıqlığını artıracaq, daşqın və subasma risklərini azaldacaq, əhalinin həyat keyfiyyətinə müsbət təsir göstərəcək.

“Bakı şəhərində və Abşeron yarımadasında su təchizatı, yağış və tullantı suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair 2026−2035-ci illər üçün Dövlət Proqramı” Bakı və Sumqayıt şəhərləri ilə yanaşı, bütün Abşeron yarımadasını əhatə etməklə regionun su və kanalizasiya infrastrukturunun tamamilə yenidən qurulmasınınəzərdə tutur. 10 illik dövrü əhatə edən bu strateji sənəd yağış və tullantı sularının idarə olunması sistemlərini müasirləşdirərək, paytaxt və ətraf qəsəbələrin ekoloji təhlükəsizliyini və su təminatını yeni mərhələyə yüksəldəcək, bu sahədə olan problemləri aradan qaldıracaqdır.

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə böyük su infrastrukturu layihələri 2022-ci ildə aktiv mərhələyə keçib. İlin əvvəlində Tərtər rayonunun “Suqovuşan” su anbarının və Ağdam rayonunun “Xaçınçay” su anbarının bərpasına, Füzuli rayonu ərazisindəki üç “Köndələnçay” su təmirinə başlamaq üçün vəsait ayrılıb. Həmçinin Tərtərçay Sol Sahil kanalı üzrə yenidənqurma işləri start götürüb.Həmçinin, Ağdam, Füzuli və Cəbrayıl rayonlarında meliorasiya və su təsərrüfatı infrastrukturunun tam bərpası üzrə texniki-iqtisadi əsaslandırma sənədlərinin hazırlanmasına da başlanılıb. İrihəcmli yeni su anbarları layihələri üzərində də işlərə başlanılıb: Laçın rayonu ərazisində “Həkəriçay” su anbarı və Qubadlı rayonu ərazisində “Bərgüşadçay” su anbarı üçün layihə-smeta sənədlərinin tərtibi davam etdirilib. Laçın rayonunda “Zabuxçay” su anbarının və oradan uzanacaq magistral kəmərlərin layihələndirilməsinə də 2022-ci ildə başlanılıb.

Elə həmin il su ehtiyatlarının idarə olunmasına dair Milli Strategiyanın layihəsi hazırlanaraq razılaşdırma mərhələsinə çıxarılıb. Eyni zamanda, “Subartezian və artezian quyularının sifarişi, layihələndirilməsi, qazılması və istismarı Qaydaları” layihəsi hazırlanaraq Nazirlər Kabinetinə təqdim olunub. Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 17 mart tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Sudan ödənişli istifadə Qaydaları” təsdiq edilib. Qərara əsasən, su obyektlərindən bilavasitə su götürən hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən götürülən suyun ödənişlərinin həyata keçirilməsi üzrə mexanizm hazırlanaraq Nazirlər Kabinetinə təqdim olunub.

Su ehtiyatlarının həcminin ölçülməsi və keyfiyyətinin izlənməsi də diqqətdə saxlanılıb. Belə ki, 2022-ci ildə bu sahədə də əhəmiyyətli addımlar atılıb. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin nəzdində milli su monitorinq mərkəzinin imkanları gücləndirilib. Bir sıra çay məntəqəsində avtomatik hidroloji stansiyaların quraşdırılması layihəsinə start verilib. Yeraltı suların müşahidəsi üçün Mil düzənliyi və Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisində onlarla müşahidə quyusu təmir edilərək müntəzəm ölçmə rejiminə keçirilib. Bu addımlar iqlim dəyişikliyinin su resurslarına təsirini daha yaxşı anlamağa və erkən xəbərdarlıq sistemini formalaşdırmağa xidmət edir.

Ölkə başçısı İlham Əliyev çıxışında vurğulayıb ki, vətəndaşların həyat şəraititninyaxşılaşdırılması dövlət siyasətinin əsas amillərindən biridir. Bu sahə daim diqqət mərkəzində saxlanılacaq, yeni layihələr ardıcıl həyata keçiriləcəkdir.

Qadir İbrahimov

Yeni Azərbaycan Partiyasl Culfa rayon təşkilatının sədri