“Sülh Şurası“ təşəbbüsü: BMT yə alternativ, yoxsa şəxsi beynəlxalq klub?“ “Bloomberg“

"Tramp beynəlxalq oyun qaydalarını yenidən formalaşdırmaq istəyir..."

ABŞ prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü olan "Sülh Şurası" layihəsi dünya diplomatiyasında sarsıntı yaratmaq potensialına malikdir. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bloomberg.com" nəşri yazıb.

Nəşrin məlumatına görə, Tramp bu yeni beynəlxalq orqana qoşulmaq istəyən dövlətlərdən 1 milyard dollar üzvlük haqqı tələb edir. Məqsəd yalnız Qəzza bölgəsinin bərpası deyil, həm də geniş miqyaslı beynəlxalq münaqişələrin idarə olunmasıdır.

Layihənin əsas xüsusiyyətləri

Şura Trampın təsəvvüründə BMT-nin alternativi kimi fəaliyyət göstərəcək. Üzvlər dövlət və hökumət rəhbərləri olacaq, hər birinə üç illik mandat verilir, lakin ilk ildə 1 milyard dollar ödəyən dövlətlər ömürlük üzv ola bilər.

Qərarlar "bir dövlət - bir səs" prinsipi ilə qəbul olunsa da, heç biri Trampın təsdiqi olmadan qüvvəyə minməyəcək. Tramp şuranın sədri kimi üzvləri qəbul və ya çıxarmaq səlahiyyətinə malik olacaq, yeganə hüquq isə üzvlərin istədikləri vaxt şuradan çıxmaqdır. Layihə ayrıca Qəzza üçün xüsusi "İcraiyyə Komitəsi" yaradır.

Beynəlxalq və regional reaksiya

Yanvarın 17-də təxminən 60 dövlət başçısına dəvətlər göndərilib, amma İsrail hələ də dəvət almayıb. İsrailin təhlükəsizlik dairələri Qətər və Türkiyənin Qəzzanın idarəçiliyində iştirakına qarşı çıxır. Nəşrin məlumatına görə, Şuranın səlahiyyətləri yalnız Qəzza ilə məhdudlaşmır, Venesuela və Ukrayna da əhatə olunacaq.

Layihənin tənqidçiləri Trampın hakimiyyəti bir nəfərin əlində cəmləşdirməsini və "ödəmə ilə ömürlük üzvlük" konsepsiyasını tənqid edir. Diplomatik mənbələr narahatdır ki, Tramp bu orqanı ABŞ-ın qlobal maraqlarını gücləndirmək üçün istifadə edə bilər. Hazırda bir neçə dövlət kollektiv cavab üzərində işləyir.