Sülhün Gerçəkliyi və Gələcəyin Strategiyası ŞƏRH

2026-cı il mayın 4-ü Cənubi Qafqaz və Avropa diplomatiyası üçün yeni bir səhifənin açıldığı gün kimi yadda qaldı. Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhərində keçirilən “Avropa Siyasi Birliyi”nin (ASB) 8-ci Zirvə toplantısı regionda sülhün artıq bir xəyal deyil, reallıq olduğunu dünyaya bəyan etdi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin bu toplantıya videobağlantı formatında qoşularaq etdiyi çıxış həm optimist sülh mesajları, həm də beynəlxalq qurumlara ünvanlanmış sərt tənqidləri ilə dünya mediasının diqqət mərkəzinə çevrildi.

Prezident İlham Əliyevin çıxışının ən mühüm ana xətti Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün bərqərar olması idi. O, cəmi doqquz aydır davam edən bu sülh dövrünü "sülhdə yaşamağı öyrəndiyimiz vaxt" kimi xarakterizə etdi. Prezident xüsusilə qeyd etdi ki, 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda imzalanan Birgə Bəyannamə və sülh sazişinin mətninin paraflanması bu prosesin geri dönməz olduğunu göstərir.

Sülhün təkcə siyasi bəyanatlardan ibarət olmadığını sübut edən real addımlar da diqqətə çatdırıldı. Azərbaycan tərəfi 1990-cı illərdən bəri tətbiq etdiyi tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada aradan qaldırıb. Prezidentin açıqladığı rəqəmlər əməkdaşlığın miqyasını göstərir:

Azərbaycan ərazisindən Ermənistana 28 min ton yük daşınıb.

Azərbaycan ilk dəfə olaraq Ermənistana 12 min ton neft məhsulu (benzin və dizel) ixrac edib. Bu addımlar iki ölkə arasında ticarət əlaqələrinin rəsmən başladığının sübutudur.

Prezident "Orta Dəhliz"in mühüm hissəsi olacaq və Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirəcək yeni bir layihənin adını çəkdi: "Beynəlxalq Sülh və Rifah üçün Tramp Marşrutu". Bu marşrutun istifadəyə verilməsi həm region ölkələrinin iqtisadi dividend qazanmasına, həm də Ermənistanın regional təcriddən tamamilə çıxmasına imkan verəcək.

Prezident İlham Əliyev sülh prosesini dəstəkləmək əvəzinə, onu sabotaj etməyə çalışan bəzi Avropa təsisatlarını kəskin tənqid etdi. O, Avropa Parlamentinin (AP) son 5 ildə Azərbaycan əleyhinə qəbul etdiyi 14 qərəzli qətnaməni "obsesiya" (sayıqlama) adlandırdı. Prezident vurğuladı ki, AŞPA və AP kimi qurumlar islamofobiya və miqrasiya kimi daxili problemləri həll etmək əvəzinə, ərazi bütövlüyünü bərpa edən Azərbaycana qarşı şər-böhtan kampaniyası aparırlar.Münasibətlərin normallaşmasının ən maraqlı göstəricilərindən biri də Ermənistanın Azərbaycanın növbəti ev sahibliyini dəstəkləməsi oldu. Prezident İlham Əliyev elan etdi ki, 2028-ci ilin mayında "Avropa Siyasi Birliyi"nin Zirvə görüşü Azərbaycanda keçiriləcək. Bu, ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun və diplomatik qələbəsinin daha bir təsdiqidir.

Prezident İlham Əliyevin 4 may çıxışı Azərbaycanın regionda dominant və konstruktiv güc olduğunu bir daha təsdiq etdi. Bu çıxış dünyaya bir mesaj idi: Azərbaycan sülhə hazırdır, iqtisadi əməkdaşlığa açıqdır, lakin öz suverenliyinə və ləyaqətinə qarşı edilən hər hansı qərəzli hücuma qarşı da sarsılmazdır.

Asim Quliyev

YAP Şahbuz rayon təşkilatının mühasibi