Süni intellekt bakteriyaları öldürən viruslar yaratdı Tibbdə yeni dövr başlayır

Alimlər süni intellektin köməyi ilə bakteriyaları məhv edə bilən 16 virusu uğurla layihələndiriblər. Bu kəşf antibiotiklərin təsirini itirdiyi dövrdə tibbdə inqilabi dönüş nöqtəsi hesab olunur. Lakin eyni zamanda biotəhlükəsizlik baxımından da ciddi narahatlıqlara səbəb olub.

Milli.Az xəbər verir ki, Stenford Universiteti və Arc İnstitutu alimləri Evo-1 və Evo-2 adlı qabaqcıl süni intellekt modellərindən istifadə edərək bakteriyaları hədəf alan bakteriofaqların tam genomlarını hazırlayıblar. Bu, tarixdə ilk dəfə süni intellekt vasitəsilə virusun sıfırdan dizayn edilməsidir.

Tədqiqat zamanı süni intellekt təxminən 2 milyon bakteriofaq genomu üzərində öyrədilib və DNT ardıcıllıqlarındakı nümunələri tanımağı öyrənib. Nəticədə phiX174 adlı sadə bir virusun yeni variantları yaradılıb və E. coli bakteriyalarına qarşı sınaqdan keçirilib.

Laborator sınaqlarda 302 süni intellekt dizaynından 16-sı bakteriyaları uğurla məhv edib, hətta bəziləri təbii viruslardan daha güclü təsir göstərib.

Sintetik biologiyanın banilərindən biri, alim J. Craig Venter texnologiyanın potensial təhlükəsinə diqqət çəkib:

"Virusların yaradılmasında süni intellektdən istifadə çox ehtiyatla aparılmalıdır. Təsadüfi və gözlənilməz nəticələr fəlakətə səbəb ola bilər."

Tədqiqatçılar isə bildiriblər ki, təlim məlumatlarından insanlara yoluxan viruslar qəsdən çıxarılıb və təhlükəsizlik qaydalarına tam əməl olunub. Buna baxmayaraq, mütəxəssislər bu texnologiyanın gələcəkdə bioloji silah və ya təhlükəli patogenlər üçün istifadə oluna biləcəyindən ehtiyat edirlər.

Antibiotiklərin yerini viruslar alacaq?

Antibiotiklərə qarşı müqavimətin artdığı dövrdə bu kəşf bakteriofaq terapiyasını yenidən ön plana çıxarır. Süni intellektlə yaradılmış viruslar, ənənəvi müalicələrə cavab verməyən infeksiyalara qarşı yeni alternativ ola bilər.

Fidan
Milli.Az