Süni intellekt bizi aldada bilər! Ekspert XƏBƏRDARLIQ ETDİ

Texnologiya sürətlə inkişaf edir və süni intellekt gündəlik həyatımızın bir hissəsinə çevrilir. Eyni zamanda, bununla bağlı etik və təhlükəsizlik sualları da ortaya çıxır. İnsanlar süni intellektin faydaları və riskləri arasında balans tapmalıdır. Süni intellektdən təhlükəsiz və faydalı istifadə üçün hansı qaydalar olmalıdır?

Bu barədə “AzPolitika”ya danışan İnformasiya Texnologiyaları mütəxəssisi Elvin Abbasov deyib ki, süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı bəşəriyyət üçün böyük imkanlar açsa da, ondan təhlükəsiz və faydalı istifadəni təmin etmək üçün həm fərdi, həm də institusional səviyyədə fundamental etik qaydalar tətbiq olunmalıdır.

Onun sözlərinə görə, ilk növbədə, məlumat məxfiliyi və şəffaflıq prinsipi əsas götürülməlidir; istifadəçilər süni intellekt modelləri ilə paylaşdıqları hər bir məlumatın hansı məqsədlərlə emal edildiyini aydın şəkildə bilməlidirlər: “Bu çərçivədə, fərdi məlumatların və korporativ sirr daşıyan sənədlərin açıq süni intellekt platformalarına daxil edilməməsi rəqəmsal gigiyenanın ən vacib qaydasına çevrilməlidir. Eyni zamanda, alqoritmlər tərəfindən yaradılan kontentlərin mütləq şəkildə "süni intellekt tərəfindən hazırlanmışdır" nişanı ilə işarələnməsi, dezinformasiya və rəqəmsal manipulyasiya risklərini minimuma endirmək üçün zəruridir”.

Ekspert bildirib ki, digər mühüm istiqamət insan nəzarətinin və məsuliyyət prinsipinin qorunmasıdır. “Süni intellekt tərəfindən təqdim olunan məlumatlar və ya qəbul edilən qərarlar, xüsusilə tibb, hüquq və milli təhlükəsizlik kimi kritik sahələrdə mütləq insan süzgəcindən keçməli və "son qərar verən" subyekt hər zaman insan olmalıdır. Alqoritmlərin qərəzliliyini (bias) aradan qaldırmaq üçün sistemlər mütəmadi olaraq etik auditlərdən keçirilməli və hər hansı ayrı-seçkiliyə yol verən modellərin istifadəsi dərhal məhdudlaşdırılmalıdır. Təhlükəsiz inkişaf üçün texnoloji tərəqqi etik normalardan geri qalmamalı, cəmiyyətin rəqəmsal savadlılığı artırılaraq süni intellektə müstəqil qərarverici deyil, intellektual fəaliyyəti gücləndirən köməkçi bir alət kimi baxılması təmin olunmalıdır”.

Oğuz Ayvaz