Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Süni intellekt çatbotları əqli gerilik yarada bilərmi? 5 potensial təhlükə

Süni intellekt çatbotları əqli gerilik yarada bilərmi? 5 potensial təhlükə

Icma.az, Yeniavaz saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.


Generativ süni intellektin sürətlə yayılması “ChatGPT”, “Google Gemini”, “Microsoft Copilot” və “Meta AI” kimi çatbotları milyonlarla insanın gündəlik həyatının bir hissəsinə çevirib. 24/7 mövcudluğu, anonimliyi və mühakimə qabiliyyətinin olmaması sayəsində bir çoxları onlardan şəxsi təcrübələrini, münasibətlərini və emosional problemləri müzakirə etmək üçün istifadə edirlər.
Yeniavaz.com
xəbər verir ki, “Psixopatologiya və Klinik Elmlər Jurnalı”nda dərc olunmuş yeni məqaləyə görə, hərtərəfli süni intellekt çatbotlarının psixoloji dəstək mənbəyi kimi müstəqil istifadəsi mövcud problemləri həll etməklə yanaşı, onların qorunmasına və ya gücləndirilməsinə də töhfə verə bilər.
Süni intellekt və zehni sağlamlıq
Araşdırmalara görə, istifadəçilərin çatbotlarla qarşılıqlı əlaqələrinin təxminən 70%-i işlə bağlı deyil, gündəlik problemlərlə, o cümlədən emosiyalar, münasibətlər və zehni sağlamlıqla bağlıdır.
Bundan əlavə, diaqnoz qoyulmuş ruhi pozğunluqları olan yetkinlərin demək olar ki, yarısı ən azı bir dəfə, çox vaxt həkimlərinə demədən, dəstək üçün süni intellekt çatbotlarına müraciət ediblər. Çoxları seçimlərini çatbotların günün istənilən vaxtında mövcud olması, tam anonimlik təmin etməsi və danlamaması ilə izah edirlər.
Eyni zamanda, xüsusi olaraq psixoloji yardım üçün hazırlanmış və effektivliyi artıq klinik tədqiqatlarla təsdiqlənmiş ixtisaslaşmış süni intellekt sistemləri mövcuddur. Bununla belə, hərtərəfli çatbotlar, xüsusən də “ChatGPT” və ya “Gemini” psixiatrik yardım göstərmək üçün nəzərdə tutulmayıb və böhran vəziyyətlərinə cavab vermək üçün lazımi mexanizmlərə və ya klinik təhlükəsizlik protokollarına malik deyil.
Beş mümkün təhlükə
Mövcud tədqiqatları təhlil edən müəllif çatbotların istifadəsinin təsadüfən ruhi pozğunluqları daha da ağırlaşdıra biləcəyi beş əsas ssenarini müəyyən edib.
1. Peşəkar yardım axtarmaqda gecikmə
İstifadəçilər çatbotu peşəkara ucuz və rahat alternativ kimi qəbul edə bilərlər. Süni intellekt emosional stressi müvəqqəti olaraq aradan qaldıra bilsə də, tam yardım almaq kimi yanlış bir hiss yarada və tibbi yardım almağı gecikdirə bilər.
2. Sakitləşdirici reaksiyalar üçün kompulsiv axtarışın gücləndirilməsi
Çatbotlar adətən istifadəçini dəstəkləməyə və onunla razılaşmağa çalışdıqları üçün narahatlıq pozğunluğu və ya obsesif-kompulsiv pozğunluq (OKB) olan insanlara davamlı olaraq təsəlliverici cavablar verə bilirlər. Bu, narahatlığı azaltmaq əvəzinə, daim təsdiq və arxayınlıq axtarmaq vərdişini gücləndirə bilər.
3. Sosial təcridin dərinləşməsi
Tənhalıq və ya sosial narahatlıq yaşayan insanlar üçün süni intellektlə ünsiyyət başqaları ilə ünsiyyət qurmaqdan daha rahat görünə bilər, çünki çatbotlar həmsöhbəti tənqid etmir, rədd etmir və ya qınamır. Zamanla bu, real ünsiyyətin virtual ünsiyyətlə əvəz olunmasına səbəb ola bilər.
4. Təhrif olunmuş inancların gücləndirilməsi
Müəlliflər həmçinin xəbərdarlıq edirlər ki, çatbotların istifadəçilərlə razılaşmaq üçün həddindən artıq meyli insanların onları tənqidi şəkildə nəzərdən keçirməsinə kömək etmək əvəzinə, səhv və ya hətta xəyali inancları bilərəkdən gücləndirə bilər. Məqalədə bu daxili fenomen “süni intellekt psixozu” kimi təsvir olunur, lakin tədqiqatçılar bu sahənin daha çox öyrənilməyə ehtiyac duyduğunu vurğulayırlar.
5. Süni intellekt məsləhətlərindən asılılığın formalaşması
Əgər bir insan demək olar ki, hər qərarı üçün süni intellektə müraciət etməyə başlayırsa, zaman keçdikcə bu, öz mühakiməsinə inamı zəiflədə və çatbot tövsiyələrinə həddindən artıq etibar etməyə səbəb ola bilər.
Əlavə tədqiqatlara ehtiyac var
Müəllif qeyd edir ki, mövcud dəlillər hələ də məhduddur. Tapıntıların əksəriyyəti böyük nəzarətli sınaqlardan daha çox müşahidə tədqiqatlarına, klinik hallara və istifadəçi təcrübəsi hesabatlarına əsaslanır.
Süni intellektin, xüsusən də həssas əhali qrupları arasında əqli sağlamlığa təsirini obyektiv şəkildə qiymətləndirmək üçün əlavə elmi işlərə ehtiyac var. Bundan əlavə, tədqiqatçılar süni intellekt inkişaf etdiricilərini və əqli sağlamlıq mütəxəssislərini bu cür texnologiyaların potensial faydalarını qoruyarkən potensial riskləri minimuma endirmək üçün daha güclü təhlükəsizlik və klinik nəzarət mexanizmlərini tətbiq etməyə çağırırlar.
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:189
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 25 İyul 2026 15:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see303

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see300

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see278

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see275

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see254

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see251

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see242

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see234

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see230

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see227

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see217

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see208

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see204

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see203

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see190

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see187

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see182

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see182

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri