Icma.az
close
up
RU
“Süni intellekt din adına səhv fətvalar verə bilər” ilahiyyatçı

“Süni intellekt din adına səhv fətvalar verə bilər” ilahiyyatçı

Sherg.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

"Süni intellektin ruhani məsələlərdə rəhbər olması mümkün deyil”

Şəriətdə süni intellekt məsələsinə xüsusi önəm vermək vacibdir.

Bunu Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri, şeyxülislam Allahşükür Paşazadə Bakıda keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman dini liderlərinin 7-ci Görüşündə deyib.

O qeyd edib ki, süni intellektlə bağlı məsələlərin müzakirəsi üçün müftilərin xüsusi görüşü keçirilməlidir: “Dindarlar bu mövzuda bizim fikirlərimizi gözləyirlər”.

İlahiyyatçı Tural İrfan Sherg.az-a bildirib ki, süni intellektin dini sahədə tətbiqi həm böyük maarifləndirmə imkanları, həm də şəriət hökmlərinin təhrif olunması kimi ciddi risk və təhdidlər yaradır. İlahiyyatçı hesab edir ki, sərhədsiz şəkildə bu yenilikdən istifadə müəyyən ziddiyyətlər meydana gətirə bilər:

“Elə bu səbəbdən, dini liderlərin vahid mövqe nümayiş etdirməsi üçün müftilərin xüsusi görüşünün keçirilməsi zərurəti yaranıb. Süni intellektin dini sahədə yaratdığı imkanlar və bəzi risklər var. İnsanlar dini suallarına saniyələr içində cavab tapa və müxtəlif dillərdə məlumat əldə edə bilirlər. Qədim əlyazmaların, hədis külliyyatlarının və Quran təfsirlərinin sürətlə analiz edilməsi, rəqəmsallaşdırılması asanlaşır. Dini dəyərlərin yeni nəslə rəqəmsal platformalar vasitəsilə daha anlaşıqlı və interaktiv şəkildə çatdırılmasına şərait yaradır. Eyni zamanda bəzi iddialara görə süni intellekt real araşdırma və şəriət qaydalarına (istinbat) tam əsaslanmır. Onun verdiyi cavablara görə heç bir hüquqi və ya mənəvi məsuliyyət daşıyan şəxs yoxdur. Bəzən süni intellekt alqoritmləri internetdəki etibarsız və ya uydurma mənbələrdən bəhrələnərək din adına səhv fətvalar verə bilər. Din təkcə quru informasiya deyil, həm də mənəvi bağdır. Sİ-nin insan duyğularından və dini təqvadan məhrum olması onun ruhani məsələlərdə rəhbər olmasını qeyri-mümkün edir. Bu məsələ bu günlərdə Bakıda keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Liderlərinin 7-ci Görüşündə irəli sürülüb. Belə bir fikir qeyd olunub ki, cəmiyyətdə Sİ-dən istifadənin şəriət baxımından sərhədlərinin hara qədər olması ilə bağlı aydınlığa ehtiyac var. İslam dini tərəqqinin əleyhinə deyil və texnologiyadan istifadəni caiz hesab edir. Lakin bunun çərçivəsini, yəni Sİ-nin harada köməkçi vasitə ola biləcəyini, harada isə qətiyyən fətva verə bilməyəcəyini din alimləri birgə müəyyənləşdirməlidir. Məhz bu kimi məsələlər müftilərin görüşüb müzakirə etməsini zəruri edir”.

Bununla belə T. İrfan qeyd edib ki, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin bu görüşü normal təşkil etməməsi, müstəqil ilahiyyatçı, alimləri həmişəki kimi uzaqlaşdırması, yeni fikir sahibi, müasir texnologiyalarla əlaqəli araşdırmalara sahib olan dinşünasların fikirlərinə ögey yanaşması, kobud şəkildə ayrıseçkilik yaratması dini tolerantlığımıza, multikultural dəyərlərin inkişafına xələl gətirən amillərdəndir:

“Burada təkcə müftilərin yox, ümumiyyətlə müstəqil dinşünasların da fikri, rəyi, məsələyə baxış bucağı önəmlidir. Ona görə ki, çox zaman insanlar rəsmi müftilərdən daha çox həmin müstəqil dinşünaslara etibar və etimad edirlər. Süni intellektlə bağlı belə bir müasir mövzulu tədbirdə Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin məzhəb ayrıseçkiliyi, anti-tolerant davranışlar sərgiləməsi qəbuledilməzdir. Din vəhdət və məhəbbət deməkdir, kin və küdurət deyil. Ona görə də tədbirin təşkil olunması mövzusuna, mahiyyətinə, ən əsası dinimizin mahiyyətinə uyğun olmalıdır”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:147
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 14 Sentyabr 2026 16:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri