Süni intellekt və onun bəzi yaxın perispektivləri RƏY

Bəhruz Əliyev: İnsanlar bu texnologiyanı bir “təhlükə” deyil, “köməkçi” kimi görməlidirlər

Azərbaycanda səhiyyə, təhsil, kənd təsərrüfatı, idman və rəqəmsal hökumət kimi sahələrdə süni intellektin məsuliyyətli istifadəsi üzrə pilot layihələr sınaqdan keçirilir.

Bunu süni intellektlə bağlı "6th AI & Data Forum"da Dördüncü Sənaye İnqilabının Təhlili və Koordinasiya Mərkəzinin (4SİM) İcraçı direktoru Fariz Cəfərov bildirib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda qəbul edilmiş Süni İntellekt üzrə Milli Strategiya ölkənin etik, inklüziv və innovasiya yönümlü süni intellektə gedən yolunu müəyyən edir və beş əsas istiqamətə əsaslanır.

“Birincisi, süni intellektin idarə edilməsi və tənzimlənməsidir: onun istifadəsi üçün normativ bazanın, etik standartların və qaydaların yaradılması. İkincisi, istedad və təhsil: gəncləri süni intellektlə idarə olunan gələcək əmək bazarına hazırlamaq və bütün Azərbaycan vətəndaşlarını AI-nin gətirəcəyi dəyişikliklərə uyğunlaşdırmaq. Üçüncüsü, infrastruktur və məlumat ekosistemidir. Superkompüterlər, məlumat mərkəzləri, məlumatların saxlanması və yüksəksürətli internet olmadan süni intellektin inkişafını təmin etmək mümkün deyil", - Fariz Cəfərov qeyd edib.

O bildirib ki, bu istiqamət ölkədə yüksək keyfiyyətli, təhlükəsiz və uyğun məlumatların təmin edilməsini nəzərdə tutur.

“Dördüncü sahə tədqiqat və innovasiyadır: AI sahəsində akademik ictimaiyyətə, startaplara və tətbiqi tədqiqatlara dəstək. Nəhayət, beşinci - beynəlxalq əməkdaşlıq. Süni intellekt sahəsində qlobal inkişaflardan təcrid olunmaq müsbət nəticələrə gətirib çıxarmayacaq. Buna görə də qlobal tərəfdaşlarla əlaqə qurmaq və süni intellekt üçün məsuliyyətli gələcəyin formalaşdırılmasında iştirak etmək vacibdir”, - Fariz Cəfərov vurğulayıb.

İnformasiya Texnologiyaları üzrə Mühəndis-Tədqiqatçı, Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyasının (AKTA) eksperti Bəhruz Əliyev “Sherg.az”a bildirib ki, Azərbaycanda süni intellektin səhiyyə, təhsil və kənd təsərrüfatı kimi əsas sahələrdə tətbiqinin sınaqdan keçirilməsi ölkənin rəqəmsal transformasiya yolunda atdığı əhəmiyyətli addımlardandır:

“Bu təşəbbüs bir neçə istiqamətdə həm müsbət nəticələr verə bilər, həm də bir sıra çağırışlarla qarşılaşa bilər. Süni intellektin effektiv işləməsi üçün güclü internet şəbəkəsi, bulud texnologiyaları və hesablama gücünə malik serverlər lazımdır. Azərbaycanın son illərdə texnologiya sahəsinə yatırımlar etməsi bu baxımdan müsbət göstəricidir. Süni intellekt sistemlərinin işlənməsi və tətbiqi üçün yüksək ixtisaslı mütəxəssislərə ehtiyac var. Azərbaycanın gənc və təhsil alan kadr bazası inkişaf etsə də, bu sahədə daha çox təlim və beynəlxalq əməkdaşlığa ehtiyac duyulur. Cəmiyyətin və xüsusilə sahə mütəxəssislərinin süni intellektə olan münasibəti və hazırlığı da vacibdir. İnsanlar bu texnologiyanı bir “təhlükə” deyil, “köməkçi” kimi görməlidirlər. Süni intellektin sistemlərinin istifadəsi zamanı etik və hüquqi çərçivələrin olması çox vacibdir. Bu, həm insan hüquqlarının qorunması, həm də sistemlərin məsuliyyətli istifadəsi baxımından əhəmiyyətlidir. Ölkəmizdə süni intellekt strategiyasının təsdiq olması təsadüfu deyil. Əgər pilot layihələr uğurla həyata keçirilərsə, bu müddətlər daha da qısala bilər. Məsələn, kənd təsərrüfatında süni intellekt vasitəsilə məhsuldarlığın proqnozlaşdırılması, xəstəliklərin vaxtında aşkarlanması kimi tətbiqlər daha tez nəticə verə biləcəyini düşünürəm. Təbii ki, Azərbaycanda bu proses uğurlu ola bilər, amma bu, yalnız texnologiyanın deyil, həm də insan amilində də asılıdır. Dövlət dəstəyi, startapların təşviqi, universitetlərdə müvafiq proqramların artırılması və ictimai maarifləndirmə bu yolun əsas sütunları ola bilər”.