Suriyada gizli saxlama mərkəzləri və sənədlər üzə çıxdı

BBC Ərəbcə müxbiri Feras Kilani Suriya Dövlət Təhlükəsizliyi bölməsinin zirzəmisində yerləşən gizli saxlama mərkəzlərinə baş çəkib. Buradakı sənədlər köhnə rejimin öz əleyhdarlarına qarşı həyata keçirdiyi i*gəncələrin və itkinlərin miqyasını ortaya qoyur.

News24.az Haberler-ə istinadən xəbər verir ki, müxbir orada gördüklərini belə təsvir edib:

"Saxlanılanların qaldığı hər biri qalın polad qapıları olan kiçik kameralar sıralanmışdı. Buraya gələn yeganə işıq divarların yuxarı hissəsindəki barmaqlıqlardan süzülə bilən günəş şüaları idi. Məhbuslar dindirilərkən və i*gəncələrə məruz qalarkən aylarla bu kameralarda saxlanıla bilirdilər. Onlar Kəşfiyyat qərargahının yerləşdiyi Dəməşqin mərkəzində, sıx Kəfr Sousa məhəlləsində küçə səviyyəsindən bir qədər aşağıda idilər. Hər gün minlərlə adi suriyalı öz vətəndaşlarının saxlandığı və i*gəncələrə məruz qaldığı yerdən bir neçə metr aralıda gündəlik həyatlarını davam etdirirdi.

Koridorlardan birində devrilmiş prezidentin cırıq-cırıq şəkilləri ilə birlikdə ölkənin kəşfiyyat orqanlarının milyonlarla insana casusluq etmək üçün istifadə etdiyi fayl yığınları var idi.

Orada müvəqqəti saxlandıqdan sonra məhbuslar paytaxtdan kənarda yerləşən Saydnaya həbsxanası kimi uzunmüddətli həbsxanalara aparılıb. Bu, keçmiş Suriya administrasiyasının əlində olan nəhəng şəbəkənin yalnız bir hissəsi idi.

Bildirək ki, müstəqil monitorinq qrupu Suriya İnsan Haqları Şəbəkəsi (SNHR) 2001-ci ildə Əsədə qarşı üsyandan ötən iyul ayına qədər ölkə həbsxanalarında i*gəncələr nəticəsində 15 102 nəfərin öldüyünü qeyd edib.

Təşkilatın avqust ayı hesablamalarına görə, 130 mindən çox adam ya həbs edilib, ya da məcburi həbsdə saxlanılıb.

Amnesty İnternational deyir ki, keçmiş Suriya hökuməti onilliklər ərzində müxalif fikirləri yatırmaq üçün i*gəncələrdən və məcburi itkinlərdən istifadə edib. 

Dövlət Təhlükəsizliyi qərargahından bir neçə yüz metr piyada getməklə ölkənin digər kəşfiyyat orqanı olan Baş Kəşfiyyat İdarəsinə çatırıq. Əsəd hakimiyyətinin əleyhdarları agentliyin insanların gündəlik həyatının hər bir detalına casusluq edənlər arasında olduğunu deyirlər.

İçəridə kompüter otağı tapırıq. Döşəmə və divarlar ağ rəngdədir və sıra məlumat saxlama cihazları səssiz işləyir.

Dəməşqin çox hissəsində elektrik kəsilib, lakin bu obyekt o qədər vacib hesab olunur ki, onun öz enerji təchizatı var.

Rəqəmsal sistemlərə baxmayaraq, çoxlu sayda kağız sənədlər də var. Hamısı möhkəm görünür.

Fayllar bir otağın divarlarını örtən metal şkaflara yerləşdirilir. Başqa bir otaqda döşəmədən tavana cərgə dəftərlər yığılıb.

Burada işləyənlərin, görünür, rejim dağılan kimi qaçmazdan əvvəl nəyisə məhv etmək şansı yox idi. Heç bir şey məhv edilməyib. Hətta istifadə edilmiş güllə gilizləri ilə dolu qutulara rast gəlirik.

Digər bölmədə minaatan və mina da daxil olmaqla silahlar var".

Onu da qeyd edək ki, əgər bu sənədlər ictimaiyyətə açıqlansa və bu ölkələrin əsas fiqurları ilə Əsədin təhlükəsizlik qurumları arasındakı əlaqələri ifşa etsəydi, bütöv bir bölgə şoka düşə bilərdi.

Günel Məlikzadə