Taksi sifarişlərində kəskin azalmanın səbəbi nədir? (ŞƏRH)

"Bunun əsas səbəbləri avtobus seqmentində artan nəqliyyat vasitələrinin sayıdır".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Eldəniz Cəfərov 2024-cü ildə taksi sifarişlərinin sayında 31-32% azalma müşahidə edilməsinin səbəblərini izah edərkən deyib deyib. 

Ekspert əlavə edib ki, ötən ilin sentyabr ayından təxminən 150 ədəd avtobus təmir olunub və marşurut xətlərinə buraxılıb:

"Paralel olaraq 165 ədəd elektrobus, özəl daşıyıcılar isə 60 ədəd yeni avtobuslar gətiriblər. Bunlar da xeyli say deməkdir. Avtobusların sayı artıbsa intervallar da azalıb. Ola bilər ki, şəhərin müxtəlif ərazilərinə səfər edən vətəndaşlarımız artıq həmin istiqamətdə yeni marşurutların açılmasın bilib daha çox ictimai nəqliyyat vasitələrinə üstünlük verirlər. Biz 2022-2024-cü ilin statistikasına nəzər salsaq görərik ki, istismar olunan avtobusların sayının artımında xeyli irəlləyiş var. İkinci səbəb kimi isə taksi qiymətlərinin bir qədər yüksəlməsini də göstərə bilərik".

Ekspert Elməddin Muradlı isə vurğulayıb ki, taksilərlə bağlı aparılan islahatlar nəqliyyat idarəedilməsi baxımından dəyişib:

"Yaxşı mənada inkişaf edib. Vətəndaşların, sürücülərin mövqeyindən baxanda isə pisləşib. Vətəndaş istəyir ki, düyməni basan kimi taksi qapıda dayansın. Sürücü istəyir ki, təzə, yaxud da köhnə avtomobil olsun, təki ona bu fəaliyyətlə məşğul olmağa icazə verilsin. Bu məsələlərdə yanaşma fərqlidir. Ona görə prosesin axırının necə olacağını bilmək olmur. Ancaq artıq qaydalar müəyyənləşib, normal xidmət və keyfiyyətin artırılması və s. kimi məsələlərə diqqət artırılıb".

Elməddin Muradlı əlavə edib ki, qaydalar qanun çərçivəsində nizamlanmalıdır:

"Qaydaların tətbiqindən sonra 67 min taksi sayı 23 minə enib. 44 min taksi isə kənarda qalıb. Yəni biz buna sosial məsələ kimi baxsaq, 44 min vətəndaşın işsiz olmasını görürük. Yaxud onların aqibəti necə olacaq, maşın ala bilməyəcəklər və s. Proses hansısa formada tənzimlənir. Taksi parkı yenilənir. Avtomobillərin istehsal ili 15 ildən 7 ilə düşüb. 23 min taksinin istehsal ili 7 ildən yuxarı deyil. Bu, yaxşı göstəricidir. Rəng məsələsi də oturuşur, vahid rəng sistemi tətbiq edilir. Əsasən ağ rəngə üstünlük verirlər. Ancaq vətəndaşlar taksi fəaliyyətindən məmmundurmu? Yox. Çünki qiymətlərin bahalaşmasından şikayət edirlər, keyfiyyət pisdir və s. Sürücünün mövqeyindən baxanda isə qiymət bu gün üçün normaldır. Niyə? Çünki 25-30 minlik avtomobillə xidmət göstərir. Avtomobil istismar olunduqca bunun qiyməti aşağı düşür, təmir xərcləri yaranır. Bu adam nə qədər pul qazanmalıdır ki, həm evinə çörəkpulu aparsın, həm dəavtomobilin itən dəyərini kompensasiya etsin".

Elməddin Muradlı hesab edir ki, problemin ortaq yolu onu deməyə əsas verir ki, bu gün qiymətlərin tənzimlənməsi avtomobil parkının yenilənməsi ilə bağlıdır:

"Amma ümumilikdə qiymət tənzimlənməsinə getmək lazımdır, aşağı-yuxarı həd formasında müəyyənləşdirilməlidir. Şirkətlər də buna uyğun davranmalıdır”. 

Qeyd edək ki, 2024-cü ilin dekabr ayını keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə taksi sifarişlərinin sayında 31- 32% azalma müşahidə edilib. Bu barədə Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyinin (AYNA) İdarə heyətinin sədri Anar Rzayev məlumat verib. 

Bahar Rüstəmli