Taliban qadınları bu cür nəzarətdə saxlayır: 90 min ədəd... FOTO

Talibanın Əfqan xalqını izləmək üçün qurduğu 90 min kameradan ibarət geniş müşahidə sistemi dünyada müzakirə mövzusuna çevrilib. Bu sistem vasitəsilə nəqliyyat vasitələrinin nömrələrindən tutmuş insanların üz ifadələrinə qədər hər şey nəzarətdə saxlanılır.

Talibanın polis rəsmisi BBC-yə açıqlamasında “Buradan Kabil şəhərini bütövlükdə izləyirik”- deyə, bildirib.

Son 3 ildə Taliban xüsusilə qadınların hüquq və azadlıqlarını məhdudlaşdıran sərt qaydalar tətbiq etdiyi üçün insan haqları təşkilatları bu müşahidə sistemindən narahatdır. Taliban rəsmiləri isə kameraların görüntülərinə yalnız polis orqanlarının çıxışının olduğunu və onların “əxlaq polisi” tərəfindən təftiş edilmədiyini iddia edirlər.

BBC-nin reportajında qeyd olunur ki, Taliban qüvvələri 90 min kameradan ibarət geniş nəzarət sistemi yaradıb. Bu kameralar vasitəsilə milyonlarla insanın gündəlik həyatı yaxından izlənilir. Xüsusi nəzarət otaqlarında Talibanın polis qüvvələri böyük ekranlar qarşısında Kabilin müxtəlif nöqtələrində baş verənləri canlı izləyirlər.

Talibanın polis sözçüsü Xalid Zədran BBC-yə müsahibəsində nəhəng monitorları göstərib. Taliban bu sistemin cinayətkarlıqla mübarizədə effektiv vasitə olduğunu iddia etsə də, tənqidçilər bunun əks düşərgələri susdurmaq və Talibanın sərt şəriət qanunlarına uyğun davranışları məcbur etmək üçün istifadə ediləcəyindən ehtiyatlanırlar.

ABŞ-ın 2021-ci ildə Əfqanıstandan geri çəkilməsindən sonra Taliban əvvəlcə Kabil, daha sonra isə bütün ölkə üzərində nəzarəti ələ keçirdi. Bundan öncə paytaxtda cəmi 850 təhlükəsizlik kamerası olduğu halda, indi bu göstərici on minlərlə dəfə artıb. Taliban bunu “qanunun və nizamın qorunmasına verdikləri önəmin göstəricisi” kimi təqdim edir.

Kabil şəhərində tətbiq olunan nəzarət sistemi üz tanıma texnologiyasına da malikdir. Ekranlardan birində insanların yaş aralığı, cinsi və hətta saqqal və ya maska taxıb-taxmadığı kimi detallar qeyd edilir. Lakin insan hüquqları təşkilatları bu sistemin necə və kimlər üzərində istifadə olunacağından narahatdır. Beynəlxalq Əfv Təşkilatı bu sistemin xüsusilə qadınların ictimai məkanlarda iştirakını məhdudlaşdırmaq üçün bir vasitəyə çevrilə biləcəyini qeyd edir.

Taliban rəsmiləri isə iddia edirlər ki, sistemə yalnız polis çıxış edə bilir və əxlaq polisi bu görüntüləri nəzərdən keçirmir. Buna baxmayaraq, beynəlxalq insan haqları təşkilatları və müstəqil müşahidəçilər bu bəyanatlara şübhə ilə yanaşırlar./yenisabah.az