Taliban qadınları izləyir: Kabildə 90 000 kameralı müşahidə şəbəkəsi

Talibanın əfqan xalqını izləmək üçün istifadə etdiyi 90 min kameradan ibarət müşahidə şəbəkəsi dünyanın gündəmindədir. Geniş şəbəkə avtomobil nömrələrindən tutmuş üz ifadələrinə qədər hər şeyi izləyir. 

"Biz buradan bütün Kabil şəhərini izləyirik" deyir Taliban polis rəisi. İnsan haqları qrupları müşahidə şəbəkəsindən narahatdırlar, çünki son üç il ərzində Taliban hakimiyyəti xüsusilə qadınların hüquq və azadlıqlarını məhdudlaşdıran bir sıra qəddar tədbirlər həyata keçirib. Taliban rəsmiləri isə iddia edirlər ki, kamera şəbəkəsinə yalnız polis girişi var və görüntülər “əxlaq polisi” tərəfindən nəzərdən keçirilmir.

Sherg.az xəbər verir ki,Britaniyanın BBC telekanalı Talibanın əfqan xalqını izləmək üçün istifadə etdiyi kamera şəbəkəsi haqqında məlumat yayıb.

Hesabatda bildirilir ki, Talibana bağlı qüvvələr təxminən 90 min kameradan ibarət böyük müşahidə şəbəkəsi yaradıblar. Onlarla televiziya ekranı ilə əhatə olunmuş izdihamlı idarəetmə mərkəzində Talibanın polis qüvvələri milyonlarla insanın gündəlik həyatına nəzarət edir.

Taliban polis rəisinin sözçüsü Xalid Zadran BBC-yə nəhəng ekranlara işarə edərək, "Biz buradan bütün Kabil şəhərini izləyirik" deyib. 

Səlahiyyətlilər deyirlər ki, bu cür nəzarət cinayətlərlə mübarizəyə kömək edəcək. Lakin tənqidçilər bunun müxalif fikirləri yatırmaq və Taliban hökumətinin şəriət qanunlarını şərhinə əsaslanan sərt əxlaq kodeksinə nəzarət etmək üçün istifadə olunacağından narahatdırlar.

BBC sistemi canlı olaraq görən ilk beynəlxalq yayımçı olub.

Nəzarət otağında polis məmurları minlərlə kameradan canlı yayımları müşahidə edərək, Kabildə yaşayan altı milyon insanın həyatını diqqətlə izləyir.

Zabitlərin sözlərinə görə, burada avtomobil nömrələrindən tutmuş, üz ifadələrinə qədər hər şeyə nəzarət olunur.

"Bəzi məhəllələrdə narkotik istifadəsi, cinayət fəaliyyəti və ya şübhəli hər hansı bir şeylə əlaqəli ola biləcəyindən şübhələndiyimiz insan qruplarını gördükdə dərhal yerli polisə müraciət edirik" deyir rəsmilər. 

2021-ci ildə ABŞ-nin ölkədən çıxması ilə Taliban Kabilə, sonra isə bütün Əfqanıstana nəzarəti ələ keçirib.

Hesabatda qeyd olunur ki, bu tarixə qədər paytaxtda cəmi 850 təhlükəsizlik kamerası olub. Yeni qurulan kütləvi müşahidə sisteminin Talibanın “qanun və asayişi qorumaqda necə diqqətli olduğunu” göstərdiyi deyilir.

Bununla belə, son üç ildə Taliban hakimiyyəti xüsusilə qadınların hüquq və azadlıqlarını məhdudlaşdıran bir sıra sərt tədbirlər həyata keçirib. Taliban hökuməti başqa heç bir ölkə tərəfindən rəsmi olaraq tanınmayıb.

Kabildə istifadə edilən müşahidə sistemi üz tanıma ilə insanları izləmək variantını təklif edir. Şəkillər ekranın küncündə görünür, hər üz yaş aralığına, cinsinə və saqqalı və ya üz maskasına görə təsnif olunur.

Amma hüquq qrupları kimin və nə qədər müddətə nəzarətdə olmasından narahatdırlar. “Milli təhlükəsizlik pərdəsi altında quraşdırılan kamera sistemi Taliban üçün əfqan xalqının, xüsusən də ictimai yerlərdə qadınların əsas hüquqlarını pozan qəddar siyasətini davam etdirmək üçün şablon təqdim edir”, - Amnesty Internationalın qiymətləndirməsində deyilir.

Lakin Taliban rəsmiləri iddia edir ki, kamera şəbəkəsinə yalnız polis girişi var və görüntülər “əxlaq polisi” tərəfindən nəzərdən keçirilmir.