Icma.az
close
up
RU
Tarixdən bu həqiqəti az adam bilir: niyə Selsi məşhur dərəcələri icad etməyib?

Tarixdən bu həqiqəti az adam bilir: niyə Selsi məşhur dərəcələri icad etməyib?

Icma.az, Lent az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bu gün adi əşyalar çox vaxt maraqlı bir keçmişi gizlədir və Selsi şkalası da istisna deyil.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, Selsi şkalası dünyada milyardlarla insan tərəfindən gündəlik istifadə olunur, lakin onun müasir formasının yaradıcısının orijinal konsepsiyasından əhəmiyyətli dərəcədə fərqləndiyini az adam bilir. Üstəlik, Anders Selsi özü də bizə tanış olan termometri çətin ki, tanısın. Gəlin Selsi şkalasının nə olduğunu, hazırkı formasını kimin icad etdiyini və niyə əvvəllər fərqli göründüyünü araşdıraq.

Selsi şkalasının mənşəyi - yaranmasının təkamülü

Beləliklə, 18-ci əsrdə İsveç astronomu Anders Selsi 0 dərəcənin suyun qaynama nöqtəsinə, 100 dərəcənin isə donma nöqtəsinə uyğun olduğu bir şkala təklif edib. Başqa sözlə, müasir şkala ilə müqayisədə tərs çevrilib.

Bu qərarın arxasındakı məntiqi anlamaq üçün sadə bir sual vermək kifayətdir: Selsi şkalası nə deməkdir? Alimin fikrincə, o, bir növ maddənin "sakitlik dərəcəsini" əks etdirir: dəyəri nə qədər yüksəkdirsə, maddə bir o qədər soyuqdur və buna görə də onun molekulları bir o qədər az hərəkətlidir.

Lakin, başqa bir İsveç alimi Karl Linney şkalanın dəyişdirilməsində həlledici rol oynayıb. 1745-ci ildə o, bitkiləri müşahidə etmək üçün bir termometr sifariş edib və dəyərlərin tərsinə çevrilməsini xahiş edib: donmuş su üçün 0 dərəcə, qaynama üçün 100 dərəcə.

Bir botanik kimi Linney üçün bu tənzimləmə daha əlverişli olub: sıfır dərəcə şaxta həddini qeyd edib, bu da bitkilər üçün təhlükəli idi, temperaturun yüksəlməsi isə əksinə, istiliklə və buna görə də daha güclü bitki böyüməsi ilə əlaqələndirilirdi.

Selsi şkalası necə inkişaf edib - bu günə qədər bir tarix

Selsi dərəcələrinin orijinal adını saxlamasının səbəbi əsasən Linneyin özünə bağlıdır - o, heç vaxt sistemi öz adını daşımayıb və ya müəllifliyini iddia etməyib, sadəcə mövcud bir ixtiranı təkmilləşdirdiyinə inanıb.

Yeri gəlmişkən, İsveç alimləri hələ də öz miqyaslarını inkişaf etdirərkən, alman fiziki Daniel Farenqeyt 1724-cü ildə öz versiyasını təklif edib və Selsi temperaturunu 20 il üstələyib.

O, sıfırı buz və ammonyak qarışığının temperaturu (təxminən -18°C) kimi təyin edib və 100 dərəcəni normal insan bədən istiliyi (təxminən 37,7°C) ilə əlaqələndirib.

Lakin nəticədə elmi ictimaiyyət Selsi şkalasına üstünlük verib, çünki bu, elmi hesablamalar üçün daha əlverişli olduğunu sübut edib. Və 19-cu əsrə qədər əksər Avropa ölkələri onu qəbul edib.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:113
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 20 Sentyabr 2026 16:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri