Tarixi bilməmək, yoxsa siyasi qərəz?

Fransa səfiri absurd paylaşımı ilə nə demək istəyib?

Səfir sıradan bir adam deyil, öz ölkəsinin başqa bir dövlətdə və yaxud beynəlxalq təşkilatda elçisi kimi rəsmi statusa malikdir. Onun müxtəlif tribunalardan ifadə etdiyi fikirlər də çox doğru olaraq təmsil etdiyi dövlətin mövqeyi anlamında qəbul olunur. Bu mənada Fransanın Ermənistandakı səfiri  Olivye Dekotininin X sosial şəbəkəsində İranın Qərbi Azərbaycan vilayətinin xəritəsini paylaşması ciddi suallar doğurur. Birmənalı şəkildə demək mümkündür ki, səfirin absurd paylaşımı onun daşıdığı yüksək diplomatik vəzifəyə adekvat deyil.

Qarayaxma kampaniyasının tərkib hissəsi

Olivye Dekotini İranın Qərbi Azərbaycan vilayətinin xəritəsini “Tək və yeganə” şərhi ilə paylaşıb. Səfirin bu paylaşımı xoş niyyətlə deyil, siyasi qərəzlə etdiyi ortadadır. Məlumdur ki, Azərbaycan ədalət və beynəlxalq hüquq normalarından çıxış etməklə rəsmi Parisin hələ də Afrikada, dənizaşırı ərazilərdə ən eybəcər formada həyata keçirdiyi neokolonializm siyasətinə qarşı kəskin siyasi iradə ortaya qoyur. Ölkəmiz o mövqedən çıxış edir ki, müstəmləkəçilik keçmişin qalığıdır və müasir dünyada bu üzqarası siyasətindən imtina olunmalıdır. Məhz Azərbaycanın təklifləri əsasında yaradılan Bakı Təşəbbüs Qrupunun (BTQ) səmərəli fəaliyyətinin nəticəsi olaraq rəsmi Parisin müstəmləkə ölkələri ətrafında qurduğu informasiya blokadası aradan qalxıb. Buna görə də həm də erməni lobbisinə güclü şəkildə bağlı olan Yelisey Sarayı Azərbaycana qarşı qısqanclıq, heyifçıxma zəminində qarayaxma kampaniyası aparır. Səfirin bəhs olunan paylaşımı məhz bu kontekstdə dəyərləndirilməlidir.

İrəvana səfir təyinatı alan  Olivye Dekotininin regionun tarixindən bixəbər olması ağlabatan deyil. Bəhs olunan coğrafiyanın tarixi ilə bağlı faktlar internet resurslarında hər kəsə açıqdır. Səfirin də faktları öyrəndiyinə heç bir şübhə yoxdur. Ancaq o, xəritəni tarixi həqiqətlər işığında deyil, Yelisey Sarayının, şəxsən Makronun Ermənistana və Azərbaycana münasibətinə uyğun məzmunda şərh verməklə paylaşıb. Səfir bu paylaşımla bir tərəfdən Azərbaycan-İran münasibətlərinə kölgə salmaq istəyib. Ölkələr, xalqlar arasında ədavət toxumu səpmək Yelisey Sarayına xas olan bir ənənədir. Digər tərəfdən, Olivye Dekotini  izləyicilərinə son vaxtlarda intensivləşən, beynəlxalq müstəviyə çıxarılan “azərbaycanlıların Qərbi Azərbaycana dönüşü” müzakirələrinin əsası olmadığı fikrini aşılamaq istəyir.

Bu tezis də Yelisey Sarayından gəlir. Rəsmi Paris zamanında tarixi yurd yerlərindən zorla deportasiya edilmiş azərbaycanlıların və onların varislərinin Qərbi Azərbaycana qayıtmaq istəklərini Azərbaycanın Ermənistana qarşı ərazi iddiaları sərgiləməsi məzmununda təqdim edir. Halbuki, Azərbaycan heç bir qonşu dövlətə, o cümlədən də Ermənistana qarşı ərazi iddiaları sərgiləmir. Soydaşlarımızın geri  dönmək - Qərbi Azərbaycana qayıtmaq hüququ isə mütləq qaydada tanınmalıdır. Ermənistan hakimiyyəti onların ləyaqətli şəkildə öz tarixi torpaqlarına dönüşünə şərait yaratmalıdır. Yelisey Sarayı, səfir həm də onu bilməlidirlər ki, bu, beynəlxalq hüququn yaratdığı bir məsuliyyətdir.

Səfirə kiçik xatırlatma

Qeyd etdiyimiz kimi, Qərbi Azərbaycan coğrafiyasının tarixi ilə bağlı məlumatlar hər kəsə açıqdır. Ancaq əgər düşünsək ki, Olivye Dekotini tarixdən bixəbərdir, ona kiçik xatırlatmalar da edə bilərik. Beləliklə, 1918-ci ildə təzə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti özünün ilk qərarlarından biri  ilə tarixi şəhərimizi - İrəvanı Ermənistana faktiki olaraq hədiyyə edib. Bundan iki il sonra - 1920-ci ildə sovet hökumətinin qərarı və erməni millətçilərinin təkidi ilə bizim digər tarixi torpağımız Zəngəzur da Azərbaycandan alınaraq Ermənistana birləşdirilib. Qərbi Azərbaycandan olan soydaşlarımız növbəti faciəni 1948-1953-cü illərdə baş verən deportasiya zamanı yaşayıblar. Və nəyayət azərbaycanlılar ötən əsrin səksəninci illərinin sonlarından başlayaraq sonuncu və sayca dördüncü deportasiyaya məruz qalıblar. Yeri gəlmişkən, 5 dekabr Qərbi azərbaycanlıların 1987-1991-ci il deportasiyasının anım günüdür. Bu münasibətlə Qərbi Azərbaycan İcmasının “Qayıdış hüququ - Ermənistandan zorla çıxarılan azərbaycanlılar üçün ədalətin təşviqi” mövzusunda dekabrın 5-i və 6-sı ikinci beynəlxalq konfransı keçiriləcək. Tədbirə 51 ölkədən 100-dən artıq xarici iştirakçının qatılacağı gözlənilir. Saxta, absurd, səfir statusuna uyğun gəlməyən paylaşım edən Olivye Dekotini bu kimi tarixi həqiqətləri bilməli və ədalət mövqeyindən çıxış etməlidir!

5 dekabr Qərbi azərbaycanlıların 1987-1991-ci il deportasiyasının anım günüdür. Bu münasibətlə Qərbi Azərbaycan İcmasının “Qayıdış hüququ - Ermənistandan zorla çıxarılan azərbaycanlılar üçün ədalətin təşviqi” mövzusunda dekabrın 5-i və 6-sı ikinci beynəlxalq konfransı keçiriləcək.

Mübariz ABDULLAYEV