Tayvanda denisov çənəsi tapılıb…

…Alimlər qrupu Tayvan boğazında Penxu adası yaxınlığında daha əvvəl aşkar edilmiş sümüklərin DNT analizini aparıblar. Tədqiqat bunun denisov sümüyü olduğunu təsdiqləyib.

SİA-nın məlumatına görə, bunu “Science” yazır.

Balıqçılar əvvəllər Penxu yaxınlığında çoxlu sümüklər torlamışdılar. Onların arasında insanabənzər məxluqun çənə sümüyü də olub. Su altında uzun müddət qaldığı üçün tapıntının yaşını ancaq dolayı üsullarla müəyyən etmək mümkün olub.

…Penxu 1 nümunəsi təxminən 450.000 il əvvəl yaşamış hominin alt ailəsinin üzvünə aid idi. Həyatın ən çox ehtimal olunan dövrləri 10-70 və ya 130-190 min il əvvəldir. Əvvəlcə fraqmentdən DNT-ni təcrid etmək mümkün olmayıb və morfologiya baxımından çənənin denisovan fraqmenti kimi təsnif edilən Baişiya mağarasından Xiahe 1 nümunəsinə yaxın olduğu ortaya çıxıb.

Təkrar müayinə Kopenhagen Universitetindən (Danimarka) Takumi Tsutaya, Enriko Kappellini və Frido Welker və Milli Təbiət Elmləri Muzeyindən (Tayvan) Çun-Hsiang Zhangın rəhbərlik etdiyi alimlər qrupu tərəfindən aparılıb. Tədqiqatçılar nümunədən 51 zülal təcrid ediblər, orada 4,2 min amin turşusu qalıqlarını hesablayıblar.

Bundan sonra onlar müasir çirkləndiricilərdən təmizlənib. Nəticədə, Penxu 1-in proteomu Xiahe 2-nin qabırğasının proteomları, Dmanisidən olan Stephanorhinus fosili və Çindəki Çuifan mağarasında tapılan Gigantopithecus fosili ilə müqayisə edilə bilərdi.

Üstəlik, Penxu 1 nümunəsindəki beş zülalın beş dəyişmə yeri denisovalılara xasdır.

Tədqiqatçılar genetik analizə əsaslanaraq, denisova mağarasında tapılan denisova 3 nümunəsi ilə Penxu 1 nümunəsinin yaxınlığını nümayiş etdirən filogenetik ağac yaradıblar.

2024-cü ilin iyul ayında bildirildi ki, Lanzhou Universiteti (Çin), Kopenhagen Universiteti (Danimarka), Tibet Yaylası Araşdırmaları İnstitutu və Reading Universitetindən (Böyük Britaniya) tədqiqat qrupu Tibetdəki Baişiya mağarasında yeni denisovan qalıqları aşkar edib. Tapıntılar denisovalıların təxminən 160.000 il Tibet yaylasında yaşadığını təsdiqləyir.

SİA-nın əlavəsi: İdialara görə, denisov kimi təqdim edilən insanlar, vaxtilə guya Rusiyanın Altay diyarının Soloneşenski rayonundakı Denisova mağarasında yaşayanlar olub.

Nazlı Almuradova