TDT nin alternativ gücün episentri kimi meydana çıxması diqqətəlayiqdir ŞƏRH

Bakı, 8 oktyabr, AZƏRTAC

Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Dövlət Başçıları Şurasının 12-ci Zirvə Görüşü qlobal strateji şəkillənmədə bu təşkilatın güc balansını dəyişə bilmək mənzərəsini canlandırdı. Bu, xüsusilə Prezident İlham Əliyevin çıxışında özünü açıq şəkildə göstərdi. Dövlətimizin başçısı ipdən asılı olan beynəlxalq təhlükəsizlik arxitekturası fonunda TDT-nin güc olmaq istiqamətləri üçün mövcud olan resursları qeyd etdi və perspektiv vizyon üçün tezislər ortaya qoydu. Bu baxımdan da dünyada hətta bir blok altında olan dövlətlər arasında fikir ayrılıqlarının yarandığı zamanda TDT-nin alternativ gücün episentri kimi meydana çıxması diqqətəlayiqdir.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin əməkdaşı, siyasi şərhçi Aqşin Kərimov səsləndirib.

O qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyev artıq TDT-ni koalisiya kimi görür və bu baxımdan onun hərbi komponentlərinin təkmilləşdirilməsi ideyasını irəli sürür: “Ona görə də, dövlətimizin başçısı TDT-nin üzvləri arasında birgə hərbi təlimlərin keçirilməsini vacib sayaraq uzunmüddətli strategiya üçün vahid güc mərkəzi olmaq ideyasını irəli sürür. Bu, dünya güclərinin, o cümlədən Amerika Birləşmiş Ştatlarının (ABŞ), Böyük Britaniyanın və Çinin TDT ilə uzunmüddətli konstruktiv əlaqələr quraraq geostrateji nəticələr əldə etmək perspektivinə də işıq salır. Çünki TDT-nin güc mərkəzi kimi yüksəlişi üçün lazım olan iqtisadi, siyasi və hərbi resurslarla yanaşı, onun supergüclərlə əlaqələri də xüsusi önəm kəsb edir. İndi TDT-yə geostrateji diqqətin artması həmin prosesi sürətləndirərək eksklüziv şanslar təqdim etməkdədir. Prezident İlham Əliyev bu fürsətləri yaxşı qiymətləndirir və TDT-nin vahid güc kimi meydanda qalmasının zəruriliyini vurğulayır. Bu, TDT-nin Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqazla bərabər, Yaxın Şərq, Avropa, Afrika regionlarındakı yüksəlişini təmin edən məqamdır. Digər tərəfdən TDT-nin qlobal güc olmaq üçün çərçivələrin müəyyənləşdirilməsi onun bir neçə regionda assimetrik maraqlar qura bilmək strategiyasını şərtləndirir. Ona görə də, TDT-nin özünəməxsus maraqları var və gələcəkdə onun təzahürləri daha çox regionda əks olunacaq. Onun geosiyasətlə bağlı ölçüləri hazırda, əsasən, Çinlə uyğunlaşdırılır. Ona görə ki, Çin də alternativ və eksklüziv geosiyasi imkanlar qazanan güc mərkəzi kimi beynəlxalq münasibətlər sisteminə əhəmiyyətli təsir göstərir. Bu amil TDT ilə Çinin müştərək maraqlarının mövcud vəziyyətindən irəli gələrək gələcək strategiya qurmasına imkan yaradacaq. Çinin TDT coğrafiyası üzrə layihələri, o cümlədən Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu (Orta Dəhliz) bu məqsədləri genişləndirməyə yol açır. Maraqlıdır ki, Çinin dəhlizlər üzərindən yürütdüyü qlobal strategiyaya qarşı olan ABŞ, nədənsə, Pekinin önəm verdiyi Zəngəzur dəhlizinin açılmasında yer alacaq. Bu, amil Orta Dəhlizin mühüm seqmentinə çevrilmək potensialında olan Zəngəzur dəhlizində ABŞ ilə Çinin maraqlarının yaxınlaşmasını stimullaşdıra bilər. Zəngəzur dəhlizi TDT-nin maraqlarının yüksəlişində strateji element kimi çıxış etdiyindən demək olar ki, Prezident İlham Əliyev vahid güc ideyasını bu kontekstdən də önə çəkir”, - deyə siyasi şərhçi vurğulayıb.