Təbii fəlakətə dözüm: amerikalılarla azərbaycanlıların fərqi

Son illərdə iqlim dəyişiklikləri dünyanın müxtəlif bölgələrində təbii fəlakətlərin tezliyini və təsir gücünü artırıb. Bu günlərdə güclü yağışlar ABŞ-da Nyu-York şəhərinin küçələrini sel sularına qərq edib. 1500-ə yaxın yerli sakin işıqsız qalıb, qasırğa nəticəsində iki nəfər ölüb.
Dünyanın əksər yerlərində insanlar bu kimi hallarda daha soyuqqanlı və sistemli yanaşmağa meyillidir.
Azərbaycanda da mövsüm dəyişikliyi zamanı sel, daşqın, subasma halalrı olur. Xarici ölkələrlə müqayisədə ybizim insanlar bəzən daha çox təşvişə düşür və ciddi narahatlıq keçirirlər.

Mövzu ilə bağlı Modern.az-a danışan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi yanında İctimai Şuranın sədri Amin Məmmədov bildirib ki, bu, insanlarda formalaşan yanlış təsəvvür, eləcə də məlumatsızlıqdan qaynaqlanan məsələdir.

“Nyu-York və ümumilikdə Amerika qitəsi Azərbaycanın yerləşdiyi Asiya qitəsindən həm iqliminə, həm də coğrafi mövqeyinə görə fərqlənir. Amerika Birləşmiş Ştatlarının yerləşdiyi Şimali Amerika qitəsinin şərq sahilləri, yəni Atlantik okeanı sahili - müxtəlif fərqli hava cərəyanlarının təsiri altındadır. Buna görə də Nyu-Yorkda, eləcə də ABŞ-ın şərq sahilində yerləşən digər ərazilərdə güclü yağışlar, tufanlar və qasırğalar tez-tez baş verir. Dünyada məşhur olan “Cindy”, “Katrina”, “İsabella” kimi qasırğalar da məhz bu bölgələrdə müşahidə olunub”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, Azərbaycanda da bəzi hallarda aylıq və ya sutkalıq yağıntı norması aşılır, nəticədə intensiv yağışlar müşahidə olunur. Bu zaman tunelləri və yolları su basır, nəqliyyatın hərəkətində müəyyən məhdudiyyətlər yaranır. A.Məmmədovun sözlərinə görə, əksər azərbaycanlılar hadisələrə soyuqqanlı yanaşma sərgiləmir, hər şeyin bir anda həllini tələb edirlər ki, bu da yanlış mövqedir. 
"Belə hallarda müvafiq qurumlar tərəfindən zəruri tədbirlər görülür. Təəssüf ki, insanlar səbr, təmkin nümayiş etdirmirlər”.

A.Məmmədov deyib ki, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi xüsusən də Bakıya xas olan güclü küləklərlə bağlı tez-tez xəbərdarlıqlar da edir. Məhz belə xəbərdarlıqlar vətəndaşlara qabaqcadan tədbir görmələri üçün siqnaldır, amma bir çox hallarda buna məhəl qoyulmur, laqeyd yanaşılır:

“Sarı”, “narıncı” və “qırmızı” xəbərdarlıqlar vasitəsilə insanlara ehtiyatlı davranmaq tövsiyə olunur. Dənizdə neft platformalarında və açıq havada tikinti işləri aparan şirkətlər də bu xəbərdarlıqları nəzərə alaraq işləri müvəqqəti dayandırır. Güclü külək zamanı fəhlələrin açıq havada işləməsinə icazə verilmir.

İqlimlə bağlı proqnozlar əsasən Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin Proqnozlar Departamenti tərəfindən hazırlanır və ictimaiyyətə təqdim olunur. Hava şəraitində gözlənilən dəyişikliklərlə bağlı məlumatlar əvvəlcədən KİV vasitəsilə paylaşılır”.

İctimai Şura sədri bildirib ki, son vaxtlar ölkəmizdə mövsüm dəyişikliyi olsa da, sevindirici haldır ki, insan tələfatı və ciddi fəsadlar bizim ölkəmizdə qeydə alınmır:

“Bu istiqamətdə bütün proseslər isə aidiyyəti dövlət qurumları tərəfindən nəzarətdə saxlanılır. Bununla yanaşı, ictimaiyyətdə məlumatlanma səviyyəsi bəzən aşağı olur və bu da yanlış məlumatlara əhalinin inanmasına, eləcə də onların təşvişinə gətirib çıxarır. Ona görə də vətəndaşlar hər zaman yalnız rəsmi qurumların açıqlamalarına əsaslanmalıdırlar”,- deyə  A.Məmmədov deyib.