Təcili müdaxilənin gücü!

Hər kəsin bilməli olduğu ilk tibbi yardım bacarıqları...

Hər birimizin birbaşa təcrübəsi olmasa da, həyatımızın müəyyən anında qarşılaşacağımız ilk tibbi yardım müdaxiləsi bəzən ölüm və həyat arasındakı sərhədi müəyyən edir. Hər gün yüzlərlə insan qəza, xəstəlik, ya da təbii fəlakət nəticəsində ölümlə üzləşə bilir. Belə anlarda vaxtında edilən düzgün müdaxilələr, çox kiçik və sadə addımlar faciəni əngəlləyib həyatları xilas etməyə qadirdir. Çünki bir saniyəlik müdaxilə bir həyat qurtara bilər. Bir sözlə, ilk tibbi yardım insanların taleyini dəyişdirən gücə malikdir və bu bacarığı bilmək hər birimizin ən vacib məsuliyyətidir.

Bunu unutduğumuz zamanlarda, hər il 10 sentyabrda qeyd olunan Ümumdünya İlk Tibbi Yardım Günü bizə bu əhəmiyyətli sahənin vacibliyini bir daha xatırladır. Bu gün sadəcə tibbi yardım mövzusunu gündəmə gətirməkdən daha çox, insanların ilk tibbi yardımla bağlı məlumatlanmasını və bu sahədəki bacarıqları artırmağı məqsəd qoyur.

Bir saniyəlik müdaxilə bir həyat qurtara bilər...

İlk tibbi yardımın düzgün şəkildə göstərilməsi üçün əsas prinsiplərə əməl etmək çox vacibdir. Bu prinsiplər, sadə, amma həyati əhəmiyyət daşıyan yanaşmalardır. Onlardan bir neçəsinə diqqət yetirək:

Sakit olmaq və panikadan qaçınmaq

Hər hansı bir fövqəladə vəziyyətdə ilk reaksiya təşviş ola bilər. Lakin o insanın düşüncə tərzini bulanıq edir və düzgün müdaxilə imkanını əngəlləyir. İlk tibbi yardımı göstərən şəxs soyuqqanlı olmalı və vəziyyəti obyektiv şəkildə dəyərləndirməlidir.

Yardım çağırmaq

İlk tibbi yardım göstərmək çox önəmli olsa da, həkim və təcili yardım xidmətlərini çağırmaq da unudulmamalıdır. Tez bir zamanda təcili tibbi yardıma müraciət edilməsi, mütəxəssis müdaxiləsinin vaxtında gəlməsini təmin etmək lazımdır.

Əsas həyati funksiyaları yoxlamaq

Qəza və ya yaralanma vəziyyətində ilk növbədə şəxsin nəfəs alıb-almadığını, ürəyinin döyünüb-döyülmədiyini yoxlamaq lazımdır.

Qanama hallarında düzgün müdaxilə

Həmçinin, qanamanın qarşısını almaq da vacibdir. Bunu düzgün və sürətli şəkildə tətbiq etməklə, yaraya təmiz bir bandaj qoymaqla həyata keçirmək mümkündür.

Resusitasiya (ürək dayanması halında)

Ürək dayanması vəziyyətində reanimasiyanın tətbiqi həyati əhəmiyyət daşıyır. Süni tənəffüs və ürək masajı kimi üsullar bir çox hallarda tibb mütəxəssisləri gəlib müdaxilə edənə qədər həyatı davam etdirməkdə köməkçi olur.

Psixoloji yardım...

İlk tibbi yardım yalnız fiziki müdaxilədən ibarət deyil. Fövqəladə hallarda yaralı şəxslər təkcə fiziki deyil, eyni zamanda psixoloji dəstəyə də ehtiyac duyurlar. Sakitləşdirmək, qorxularını aradan qaldırmaq və onları rahatlaşdırmaq da vacibdir. Bu, həmçinin ilk tibbi yardım göstərənin işini asanlaşdırır, çünki psixoloji gərginlik, bəzən daha da ağırlaşmaların səbəbi ola bilər.

Göründüyü kimi, ilk tibbi yardım mövzusunda maarifləndirmə çox vacibdir. Hər kəsin bu biliklərə sahib olması, bəzən həyati əhəmiyyət daşıyan bir müdaxiləni vaxtında etmək üçün çox böyük bir şansdır. Bir çox ölkələrdə, xüsusilə məktəblərdə, təcili tibbi yardım təlimləri təşkil edilir. Bu təlimlər yalnız sağlamlıq sahəsində çalışanlar üçün deyil, hər bir vətəndaş üçün vacibdir. Hətta ən sadə bir yardım bilikləri, bir həyatı xilas etmək üçün kifayət edə bilər.

Yeganə BAYRAMOVA