Təhdidlərlə ümidsizlik arasında

Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının radikal ritorikasının arxasında nə gizlənir?

Dmitri Medvedevin siyasi transformasiyası - prezidentliyi dövründə liberal texnokrat obrazından Təhlükəsizlik Şurasının radikal ritorikasının əsas ruporuna qədər - müasir Rusiya siyasi elitasının deqradasiyasının ən təəccüblü simptomlarından birinə çevrilib. Bir vaxtlar modernləşmə, qanunun aliliyi və qlobal dünyaya inteqrasiya ideyalarını təbliğ edən bir adam indi funksiyası sosial mediada aqressiv hücumlar etmək və qonşu dövlətlərə, Qərbə qarşı müntəzəm olaraq təhdidlər səsləndirməklə zəifləmiş ictimai xadimə çevrilib.

Medvedevin "Qərb Gürcüstanı kobud bir alət kimi istifadə etdi" və Avropanı "böyük zərər" çəkməyə məcbur etdi deyə son açıqlamaları Kremlin öz uğursuzluqlarından diqqəti yayındırmaq üçün hazırlanmış standart təbliğatı nümayiş etdirir. Paradoks ondadır ki, "ögey qızlar" və "geosiyasi oyunlar" haqqında ictimai monoloqlarda Moskvanın regional təhlükəsizlik sistemini məhv edən və öz ölkəsini beynəlxalq təcrid və misli görünməmiş sanksiyaların hədəfinə çevirən öz hərəkətlərinin təhlili tamamilə yoxdur.

Bu cür ritorika güzgü proyeksiyası üzərində qurulub: Rusiya rəsmiləri digər dövlətləri suverenliyini itirməkdə və xarici oyunçulardan asılılıqda ittiham etməklə qonşu xalqları öz yollarını seçmək hüququndan məhrum etmək istəyirlər. Kremlin sözçüləri qonşularının praqmatik siyasətini və ya Avropaya inteqrasiya istəklərini "kukla" adlandırmaqla, qonşu ölkələri qorunma və alternativ ittifaqlar axtarmağa məcbur edən məhz aqressiv müdaxilə və zorakı nəzarət cəhdləri olduğunu görməzdən gəlirlər.

"Ölməkdə olan Avropa" haqqında səs-küylü bəyanatların arxasında Rusiyanın öz daxilindəki real vəziyyət barədə tam sükut gizlənir. Kremlin xarici düşmənlər haqqında daimi şikayətləri pisləşən bank sektoru, artan faiz dərəcələri, biznesin eroziyası və əsas texnologiyaların çatışmazlığı problemlərini həll etmir. Rusiya iqtisadiyyatı getdikcə Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavininin qeyd etməməyi üstün tutduğu uzunmüddətli resursların tükənməsi ilə üzləşir.

İnsan itkisinə tamamilə məhəl qoyulmaması daha da təəccüblüdür. Rejimin əsas fiqurlarının açıqlamalarında itkilərə, demoqrafik fəlakətə və ya bölgələrə qayıdanlara heç bir rəğbət göstərilmir. Reallıqla üzləşmək qorxusu keçmiş texnokratik məmurları milyonlarla insanın həyatının sadəcə xərclənə biləcəyi uydurma geosiyasi sxemlərin arxasında gizlənməyə məcbur edir.

Uzun müddət davam edən təcridçilik ölkənin ali rəhbərliyini durğunluq dövrünün ayrı nomenklaturasını xatırladan qapalı bir quruluşa çevirib. Dövlət vəzifələrində çalışan yaşlılar kimi, bu siyasətçilər də bütün dünyanı nankorluqda və "rusofobiyada" günahlandırmağa, inkişaf etmiş dünya ilə əlaqələrini kəsmək və öz ölkələrinin gələcəyini məhv etmək məsuliyyətini etiraf etməkdən imtina etməyə alışıblar.

Bu arada, nəzarət altında olan media mənzərəsinin pərdəsi altında ictimai yorğunluq artır. Sərt repressiya və qorxunun yaratdığı beş illik məcburi sükut qaçılmaz olaraq artan qıcıqlanmaya yol açır. Sosial media getdikcə inflyasiya, perspektivlərin itirilməsi və daimi təbliğat təzyiqi ilə üzləşən adi vətəndaşlar arasında narazılıq dalğasını ortaya qoyur və daxili sosial vəziyyəti getdikcə qeyri-sabit edir.

Nüvə təhdidləri və apokaliptik ritorika ilə daimi mübarizə Medvedevin xəbər gündəmində qalmasının yeganə yoluna çevrilib. Real siyasi təsirin uzun müddətdir ki, hakimiyyət klanları və Putinin yaxın ətrafı arasında yenidən bölüşdürüldüyü bir dünyada keçmiş Prezident yalnız “ictimai bəla” rolunu oynayır. Onun sosial mediadakı hər bir emosional açıqlaması ekspertlər və vətəndaşlar tərəfindən güc nümayişi kimi deyil, hakim elitaya faydalılığını və sədaqətini sübut etmək üçün çarəsiz bir cəhd kimi qəbul edilir.

Təcavüzkar xarici tonu ilə daxili vəziyyətin reallığı arasındakı bu kəskin uyğunsuzluq rusların özləri üçün getdikcə daha aydın olur. Kommunal xidmətlərin çökməsindən tutmuş qiymətlərin artmasına qədər hər hansı bir daxili problemi "Qərbin hiylələri" və "qonşuların hiylələri"nin üzərinə qoymaq cəhdləri artıq nəticə vermir. Nəhəng resurslara sahib olmasına baxmayaraq, ölkə özünü elə bir vəziyyətdə tapır ki, rəhbərliyi geosiyasi xəyallara qarşı virtual müharibə ilə məşğuldur, real sosial sahə isə uzun müddətli durğunluğa qərq olur.

Kreml funksionerlərinin keçmiş şikayətlərə və xəyali imperiya ağrılarına diqqəti ölkəni əsas strateji planlaşdırmadan məhrum edir. Texnologiyanı inkişaf etdirmək, həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq və öz əhalisini dəstəkləmək əvəzinə, keçmiş tərəfdaşlara və qonşulara hücumlar əsas informasiya mənbələri olaraq qalır. Belə bir siyasət Rusiyanı dinamik inkişaf edən dünyadan təcrid etməklə yanaşı, dövlət qurumlarını şəxsi mülkiyyətin girovuna çevirir.

Reallıqdan uzaqlaşmış elita ilə sanksiyaların və insan itkilərinin nəticələri ilə mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalan milyonlarla insan arasındakı artan uçurum sosial çevrilişi yalnız zaman məsələsinə çevirir. Öz səlahiyyətlərini itirən və siyasi xəyallara dalan Dmitri Medvedev kimi fiqurlar üçün gələcək özlərinin yaratdığı sistemlə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. Siyasi sinif nəhayət öz xalqının problemləri ilə əlaqəsini itirəndə və bütün fəaliyyəti şikayətlənməyə və günahkarı başqasında axtarmağa çevriləndə, bu cür rejimlər üçün tarixi nəticə qaçılmaz olaraq eyni olur.