Icma.az
close
up
RU
Tehran Beyrut xəttində yeni səhifə: İran Livan siyasətində nə geri çəkilə bilir, nə də…

Tehran Beyrut xəttində yeni səhifə: İran Livan siyasətində nə geri çəkilə bilir, nə də…

Icma.az, Bakivaxti saytına istinadən bildirir.

İranın Livana münasibəti uzun illərdir təkcə xarici siyasət məsələsi kimi deyil, ölkənin ideoloji kimliyi, təhlükəsizlik anlayışı və daxili siyasi rəqabəti ilə sıx bağlı bir mövzu kimi formalaşır.

Tehran üçün Livan sadəcə uzaq bir coğrafiya deyil; “müqavimət oxu”nun mərkəzi dayağı və İsrailə qarşı “irəli müdafiə” xəttinin ən ön cəbhəsidir. Bu səbəbdən Livanda baş verən hər dəyişiklik İranda dərhal siyasi reaksiyalar yaradır və ictimai müzakirələrə yeni ton verir.

2025-ci ildə baş verən qısa, lakin kəskin toqquşmalar, ardınca Həsən Nəsrullahın ölümü bu mövzunu yenidən ölkənin ən həssas diskurs sahəsinə çevirdi.

Döyüşlərin ilk günlərində İran daxilində tipik “bayraq ətrafında birləşmə” effekti yarandı. Dövlət mediası Livanı İranın təhlükəsizlik qalxanının ayrılmaz hissəsi kimi təqdim etdi. “Təhdidi uzaqda qarşılayırıq” fikri, “xərci düşmənə yükləyirik” kimi şüarlar geniş şəkildə tirajlandı. Mühafizəkar çevrələr bu dövrü Livan xəttinin zəruriliyinin canlı sübutu kimi təsvir etdilər. Lakin münaqişə səngidikcə emosional dalğanın ardınca daha açıq suallar ortaya çıxdı. Sanksiyaların dərinləşməsi, maliyyə kanallarına təzyiqlərin artması, iqtisadi xərclərin böyüməsi, sığorta və logistika risklərinin çoxalması cəmiyyətdə daha geniş müzakirələrə yol açdı. Artıq Livan məsələsi ideoloji romantizmdən daha çox maliyyə çərçivəsində qiymətləndirilməyə başladı.

İran daxilində Livana münasibət heç vaxt yekcins olmayıb. Mühafizəkar cinah Livanı rejimin təhlükəsizliyinin ön cəbhəsi sayır və geri çəkilməni strateji səhv kimi qiymətləndirir. Onlar üçün Livanın çökməsi İranın çəkindiricilik balansının pozulması deməkdir. Reformist və orta xətt Livana tam dəstəyin bitməsini istəmir, lakin onun görünən hərbi yük kimi daşıdılmasının əleyhinədir. Onlar diplomatiyanın genişləndirilməsini, dialoqun gücləndirilməsini, açıq müdaxilə görüntüsünün azaldılmasını və iqtisadi xərclərin ölçülməsini zəruri hesab edirlər. Texniki-bürokratik çevrələr isə mövzunu daha soyuq başla dəyərləndirir. Onlar üçün əsas məsələ bank əməliyyatlarının təhlükəsizliyi, enerji ixracında risklərin artması, sığorta və daşınma xərclərinin yüksəlməsi, sanksiyaların ikincil təsirləridir. Bu çevrələr açıq iştirakdan çox, görünməz, amma effektiv mexanizmlərə üstünlük verirlər. Müxalif və dünyəvi kəsim isə Livan siyasətini ümumiyyətlə əleyhinə yönəlmiş bir xərc kimi görür. Onlara görə, İranın əsas problemi daxili iqtisadi çətinliklərdir və xarici əməliyyatlara ayrılan resurslar xalqın rifahı hesabına başa gəlir.

Həsən Nəsrullahın ölümü İran üçün həm siyasi, həm simvolik baxımdan böyük sarsıntı oldu. Nəsrullah illərdir Tehran üçün yalnız bir təşkilat lideri deyil, müqavimət ideyasının canlı simvolu idi. Onun ölümü cəmiyyətdə həmrəyliyi gücləndirsə də, eyni zamanda “Hizbullah bundan sonra necə idarə olunacaq” sualını da aktuallaşdırdı. Tehran bu mərhələdə liderlikdən çox təşkilati davamlılığı vurğulamağa çalışdı. Lakin əməliyyat baxımından boşluqlar, qərar dövrlərinin uzanması və siqnalların ardıcıllığında yaranan risklər nəzərdən kənarda qalmadı. Ona görə də İran daxilində həm siyasi, həm hərbi səviyyədə “varislik memarlığı”, “komanda sabitliyi”, “ehtiyat marşrutlar” və “təchizat davamlılığı” kimi anlayışlar daha çox işlədilən terminlərə çevrildi.

Beyrutda “silahların dövlət inhisarında toplanması” ilə bağlı səslənən təşəbbüslər də Tehranda ciddi narahatlıq doğurdu. Mühafizəkarlar bunu Hizbullahın zəiflədilməsi və çəkindiriciliyin sarsıdılması kimi qiymətləndirirlər. Daha ehtiyatlı yanaşan siyasi dairələr isə bildirirlər ki, Tehran bu mərhələdə sərt bəyanatlardan çox diplomatik sakitliyi qorumağa üstünlük verməlidir. Çünki kəskin reaksiyalar Livanda siyasi gərginliyi artırır, Hizbullahın manevr sahəsini daraldır və İranın “daxili işlərə qarışdığı” iddialarını gücləndirir. Bu isə həm diplomatik, həm də iqtisadi yük kimi geri qayıdır.

Cəmiyyət səviyyəsində isə Livanla bağlı mövzu bir dalğa kimi hərəkət edir: münaqişə günlərində həmrəylik artır, lakin qısa müddət sonra iqtisadi narahatlıqlar yenidən üstün mövqeyə keçir. Xalq arasında ən çox səslənən sual budur: “Bütün bunların qarşılığında İran nə əldə edir və bu xəttin ağır yükünü kim daşıyır?”

Sosial şəbəkələrdə bu mövzuda yaranan informasiya kirliliyi, diaspora mərkəzlərinin təsiri, emosional narrativlərlə real iqtisadi göstəricilər arasındakı uçurum da ictimai qavrayışı daha da mürəkkəbləşdirir.

Bu reallıqlar fonunda aydın görünür ki, İran Livan siyasətində nə tam geri çəkilə, nə də əvvəlki kimi sərt xəttlə irəliləyə bilir. Mövcud vəziyyət Tehranı iki yolu birləşdirməyə məcbur edir: sərt mesajlar, amma yumşaq təmaslar; ideoloji mövqe, amma iqtisadi rasionalizm; yüksək emosional yük deyil, hesablanmış addımlar. İranın Livanla bağlı yeni dövrü məhz bu balansdan asılı olacaq. Bu balans isə həm daxili siyasətin dinamikası, həm regional proseslərin dəyişkənliyi, həm də Livanın öz daxilindəki siyasi mübarizə ilə müəyyənləşəcək.

Ruslan Zəngəzur

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:211
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 25 Noyabr 2025 13:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri