Təhsil mühitində aqressiya artıb: Cinayət məktəbə gedir !

Ağstafa rayonunda məktəblərdən birində bıçaqlanma hadisəsi olub.

Report xəbər verir ki, şagirdlərdin biri tənəffüs vaxtı mübahisə zəminində məktəb yoldaşına bıçaqla xəsarət yetirib.

Qazax-Tovuz Regional Təhsil İdarəsi faktı təsdiqləyib:

“Ağstafa rayonunda 8-ci sinif şagirdinin 9-cu sinif şagirdinə xəsarət yetirməsi barədə məlumat yayılıb. Məsələ ilə bağlı bildiririk ki, 09 aprel tarixində tənəffüsü zamanı Ağstafa şəhəri Əmirxan Hüseynov adına 1 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin 8-ci sinif şagirdi onunla eyni məktəbdə oxuyan 9-cu sinif şagirdinə xəsarət yetirib.

Xəsarət almış şagirdə müvafiq tibbi yardım göstərilib. Hadisə ilə bağlı araşdırma aparılıb, hüquq-mühafizə orqanlarına məlumat verilib. Təhsil müəssisəsinin əməkdaşları tərəfindən məktəbliyə baş çəkilib, valideyn və şagirdlə söhbət aparılıb. Xəsarət almış şagirdin sağlamlığı və psixoloji durumu idarə tərəfindən izlənilir.

Qeyd edirik ki, məktəb rəhbərliyi və hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən mövcud qaydalar çərçivəsində lazımi tədbirlər görülür".

Təhsil eksperti Kamran Əsədov “Sherg.az"a bildirib ki, Ağstafada baş verən və məktəbli şagirdlər arasında fiziki zorakılıqla nəticələnən bu hadisə, təəssüf ki, son dövrlərdə Azərbaycanda təhsil mühitində artmaqda olan aqressiya və nəzarətsizlik problemlərinin daha bir bariz nümunəsidir: 

“8-ci sinif şagirdinin 9-cu sinif şagirdini bıçaqlaması təkcə fərdi davranış problemi deyil, bu, təhsil sistemində, ailədə və cəmiyyətdə baş verən daha geniş sosial-mənəvi və psixoloji problemlərin təzahürüdür. Məktəblərdə nəzarət sisteminin zəifliyi, ilk növbədə, insan resurslarının çatışmazlığı və struktur boşluqları ilə bağlıdır. İndiki halda, bir çox məktəbdə fiziki təhlükəsizlik tədbirləri – məsələn, giriş-çıxışa nəzarət, şagirdlərin üzərində kənar əşyaların olub-olmamasının yoxlanması – ya ümumiyyətlə yoxdur, ya da formal şəkildə aparılır. Qanunvericiliyə əsasən, “Ümumi təhsil haqqında” Qanunun 16.4-cü bəndinə görə məktəblərdə sağlam və təhlükəsiz təhsil mühiti təmin olunmalıdır. Lakin bu, praktiki olaraq icra olunmur. Məktəblərdə nə mühafizə sistemləri, nə də məktəb daxili intizam mexanizmləri effektivdir. Bu isə şagirdlər arasında zorakılıq hallarının daha tez-tez və sərt şəkildə baş verməsinə zəmin yaradır. Uşaqların aqressiyası isə təkcə məktəbdə deyil, ailədə və cəmiyyətdə yaranan gərginliklərin, sevgisizliyin və ya diqqətsizliyin nəticəsidir. Azərbaycanda son illər ailədaxili zorakılıq, sosial-iqtisadi çətinliklər və psixoloji travmalar daha da artıb. Bu mühitdə böyüyən uşaq məktəbə içindəki yığılıb qalmış emosional boşalmaları ilə gəlir. Məktəb isə bu emosional yükləri boşaltmağa imkan verən nə psixoloji, nə də sosial dəstək mühiti yarada bilir. Beləliklə, aqressiya, rəqabət və bəzən də instinktiv özünüqoruma impulsu zorakılıq forması alır”.

Ekspertin sözlərinə görə  məktəb psixoloqları isə, təəssüf ki, bu cür halların qarşısını almaqda real təsir gücünə malik deyil:

“Əvvəla, bir çox məktəbdə psixoloq ştatı ya yoxdur, ya da olanlar formal şəkildə fəaliyyət göstərir. Təhsil Nazirliyinin son illərdəki hesabatlarına əsasən, ölkə üzrə məktəb psixoloqlarının sayı ümumi məktəb sayına və şagird yükünə uyğun gəlmir. Tək bir psixoloqun 600-800 şagirdlə məşğul olması praktik olaraq mümkün deyil. Əlavə olaraq, psixoloqların səlahiyyətləri çox məhduddur, onlar nə valideynlərlə, nə müəllimlərlə effektiv əməkdaşlıq sisteminə malikdirlər. Üstəlik, psixoloji işə dair metodik dəstək, təlimlər, superviziya və qiymətləndirmə mexanizmləri demək olar ki, yoxdur. Məktəb psixoloqları çox vaxt sadəcə sənədləşmə işi ilə məşğul olur və real psixoloji müdaxilə imkanlarından məhrum qalırlar. Bu səbəbdən də riskli şagirdlərin vaxtında müəyyən edilməsi, onlarla sistemli psixoloji işin aparılması, sinif mühitindəki gərginliyin idarə olunması mümkün olmur. Hazırkı hadisə göstərir ki, məktəblərdə yalnız dərs verməklə kifayətlənmək olmaz. Təhsil sistemi təkcə akademik bacarıqlar yox, həm də sosial-emosional inkişafı təmin etməlidir. Bu isə məktəbdə psixoloq fəaliyyətinin gücləndirilməsi, pedaqoji kollektivin psixoloji bilik və bacarıqlarla silahlandırılması və məktəb-ailə-cəmiyyət münasibətlərinin yenidən qurulmasını tələb edir. Əgər bu məsələlərə ciddi yanaşılmasa, gələcəkdə daha təhlükəli və dərin sosial problemlərlə üzləşəcəyik. Məktəblər təhlükəsiz və psixoloji baxımdan sağlam məkana çevrilməsə, tədris prosesi də heç vaxt effektiv ola bilməz”.