“Tənhalıq bəzən münasibətlərdən daha yaxşıdır...”

...Yüksək keyfiyyətli romantik münasibətlər emosional rifahı artırır, lakin pis münasibətlər tənhalıqdan daha zərərlidir. Bunlar İsrail psixoloqu Eliakim Kislev və Kiprli tədqiqatçı Menelaos Apostolounun genişmiqyaslı, uzunmüddətli bir araşdırmada əldə etdikləri nəticələrdir.

SİA xarici qaynaqlara istinadən xəbər verir ki, tədqiqat Almaniyada 12.000-dən çox yetkinin məlumat bazasından istifadə edilərək aparılıb.

Onların rifahı 2011-ci ildən 2024-cü ilə qədər qiymətləndirilib. Bu 13 il ərzində tədqiqatçılar müntəzəm olaraq eyni insanları sorğu edərək, subaylıqdan intim münasibətlərə və əksinə keçdikcə emosional vəziyyətlərinin necə dəyişdiyini qeyd ediblər.

Nəticələr göstərdi ki, insanlar münasibətlərə girəndə orta hesabla həyatdan daha çox məmnun qalır, daha çox müsbət emosiyalar - sevinc və zövq - yaşayır, kədər və ümidsizlik kimi daha az mənfi emosiyalar yaşayırlar.

Yenidən subay olduqda emosional vəziyyətləri pisləşirdi. Bu tamamilə gözlənilən idi, lakin ən vacib tapıntı münasibətlərin keyfiyyəti ilə bağlı idi. Alimlər cütlükləri üç kateqoriyaya ayırdılar: yaxşı, orta və pis münasibətlər. Məlum oldu ki, keyfiyyətsiz münasibətlərdə olan insanlar subaylardan daha pis hiss edirlər.
...Kislev, Psychology Today jurnalında dərc olunan araşdırmanın nəticələri haqqında məqaləsində vurğulayıb ki, “...Münasibətdə olmaq avtomatik olaraq subay olmaqdan daha yaxşı hiss etməyiniz demək deyil”.

Ən görkəmli emosiya tənhalığın özü idi. Bu emosiya subay insanları münasibətdə olanlardan kəskin şəkildə fərqləndirirdi.

Hətta pis münasibətdə olanlar belə subay insanlara nisbətən özlərini daha az tənha hiss edirdilər.

Üstəlik, bu hissdəki fərq xoşbəxtlik və ya həyatdan məmnunluqdan xeyli böyük idi. Niyə belədir?

Psixoloqlar izah edirlər ki, tənhalıq xüsusi bir təkamül mexanizmi, yaxın əlaqələrin olmaması ilə tetiklenen və insanı onları axtarmağa sövq edən bir növ "həyəcan siqnalı"dır.

Xoşbəxtlik, sağlamlıq və dostluqdan fərqli olaraq, tənhalıq xüsusilə yaxın bir partnyorun varlığından asılıdır. Bir çox insan düzgün partnyor tapa bilmədikləri üçün tənha deyil. Alimlər əsl səbəbi aşkar ediblər.

Bundan əlavə, tədqiqat kişilər və qadınlar arasındakı fərqləri ortaya çıxardı. Tənhalıq kişilər üçün emosional cəhətdən daha çətin idi: onlar daha çox təcrid, mənfi emosiyalar və həyatdan narazılıq hissləri yaşayırdılar.

Tədqiqatçılar kişilərin emosional dəstək üçün daha çox romantik partnyorlara güvəndiklərini, qadınların isə adətən daha geniş yaxın dost və sosial əlaqələr şəbəkəsinə sahib olduqlarını irəli sürürlər.

Qadınlar üçün maraqlı bir fərq onların təhlükəsizlik hissi idi. Qadınlar subay olanda münasibətdə olduqlarından daha az təhlükəsiz hiss edirdilər və bu təsir kişilərə nisbətən daha çox özünü göstərirdi.

Lakin tədqiqatçılar bu gender fərqlərinin kiçik olduğunu vurğulayırlar.

Məlumatların təhlilinə görə, emosional rifah üçün genderdən daha çox insanın münasibətlərinin keyfiyyəti daha vacib idi.

Sosial təzyiq...

Tədqiqatçılar vacib bir nüansa diqqət çəkirlər: subay insanların emosional problemləri tənhalığın özü ilə deyil, cəmiyyətin subay insanlara necə baxması ilə əlaqələndirilə bilər.

...Bir çox müasir cəmiyyətlərdə romantik münasibətlər norma və yetkinlik və uğur əlaməti hesab olunur.

Subay insanlar sosial təzyiqlə üzləşə bilərlər, onlara daim “kimisə tapın” və ya “məskunlaşın” deyilir.

Kislev qeyd edir ki, bu, subaylığın normal bir vəziyyət deyil, müvəqqəti bir geriləmə olduğu hissini yaradır. O, əlavə edir ki, bir çox sosial vəziyyətlər - dəvətnamələrdən tutmuş tədbirlərə və bayramlara qədər gizli şəkildə cütlüklərə yönəlib. Bu, hətta bilmədən belə, subay insanların sosial təcrid olunmasına səbəb ola bilər.

...Tədqiqatın əsas tapıntısı odur ki, insanlar heç bir şəkildə münasibət qurmamalıdırlar və münasibətlərinin keyfiyyəti çox vacibdir. Subay qalmaq, xüsusən də subay həyatı tam qiymətləndirməyən sosial mühitdə, disfunksiyalı münasibətdə olmaqdansa, psixoloji cəhətdən daha sağlam seçim ola bilər, - psixoloq yekunlaşdırır.

Əli Babayev