“The Wall Street Journal”: Pekin özünü üstələyib...

...İllərdir ki, Pekin mühüm mineralların tədarükü üzərində nəzarəti digər ölkələrə təzyiq vasitəsinə çevirib. Lakin görünür ki, bu strategiya Çinin özünə qarşı işləməyə başlayır. SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, “The Wall Street Journal” yazır ki, ABŞ, Avstraliya, Yaponiya və digər müttəfiqlər alternativ təchizat zəncirləri axtarır və tədricən Çin xammalından asılılıqdan qurtulurlar.

...Si Cinpin və Donald Tramp arasında 24 sentyabrda Ağ Evdə keçiriləcək görüş mühüm bir mərhələyə çevrilə bilər. Çinin vacib mineralların ixracına qoyduğu məhdudiyyətləri yumşaltmağı nəzərdə tutan hazırkı ticarət müqaviləsi 10 noyabrda başa çatır.

Vaşinqton, tərəfdaşları ilə birlikdə, qalan vaxtdan yeni xammal mənbələri tapmaq və öz emalını qurmaq üçün istifadə etmək niyyətindədir.

Müəlliflər yazır ki, “dövlət öz maraqları naminə həssas bir əlaqədən istifadə etdikdə, qısa müddətdə üstünlük qazanır, lakin zaman keçdikcə üstünlük qaçılmaz olaraq azalmağa başlayır”.

Çinin vacib mineral bazarına nəzarəti ilə hazırda baş verənlər məhz budur. Pekinin məhdudiyyətləri digər ölkələri əvvəllər çox bahalı və ya sadəcə gəlirsiz görünən alternativlər axtarmağa məcbur edir.

Xammal ehtiyatları artır, alıcılar yeni təchizatçılar axtarır, şirkətlər investisiya planlarını yenidən nəzərdən keçirirlər. Eyni zamanda, Çindən kənarda yeni mineral hasilatı və emalı layihələri ortaya çıxır.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, “ABŞ və müttəfiqləri indi Pekinin nəzarətini zəiflətmək üçün səyləri daha effektiv şəkildə əlaqələndirirlər”.

Çin üçün bu, ciddi strateji problemə çevrilir. Öz üstünlüyündən təzyiq vasitəsi kimi istifadə etmək ən böyük alıcıları öz infrastrukturlarını yaratmağa sövq etdi - yəni əvvəllər Pekinin mövqeyini gücləndirən şey indi rəqabətli təchizat sisteminin yaranmasını sürətləndirə bilər.

Çinin mineral üstünlüyü hələ də əhəmiyyətli olaraq qalır. Lakin onun bu üstünlüyü təzyiq alətinə çevirmək qabiliyyəti tədricən azalır.

Əli Babayev