Tramp Rusiyanı “əzməyə” hazırdır: yeni strategiya Ukraynadakı müharibəni necə dəyişə bilər?

Sanksiyaların Rusiya iqtisadiyyatına təsiri ilə bağlı analitiklərin fikirləri fərqlidir.

Lent.az-ın məlumatına görə, siyasi şərhçi Ben Marlou “The Telegraph” üçün məqaləsində yazır ki, Donald Trampın Ağ evə qayıdışı Rusiyaya iqtisadi təzyiq və Ukraynada müharibənin dayandırılması üçün katalizator ola bilər.

Trampın inauqurasiyasından bir neçə saat sonra Rusiya və Çin liderləri Vladimir Putin və Si Cinpin telefonla danışaraq, məqsədlərinin əməkdaşlığı yeni səviyyəyə çıxarmaq olduğunu bildiriblər. Kreml rəhbərinin müşaviri Yuri Uşakovun bunu təsadüfi saymaq cəhdlərinə baxmayaraq, analitiklər ABŞ-ın xarici siyasətinin yenidən iddialı olmasının həm Moskvada, həm də Pekində narahatlıq doğurduğunu deyirlər.

İnauqurasiyasından bir gün sonra Tramp açıq şəkildə Çini tariflərlə hədələyərək, onu “qayda pozan” adlandırıb və Ukraynadakı müharibənin Kreml üçün “böyük problemlərə” gətirib çıxaracağını Rusiyaya açıq şəkildə bildirib. Daha sonra o, ritorikasını gücləndirərək, münaqişənin uzanacağı təqdirdə Rusiya ixracına yüksək vergilər, tariflər və sanksiyalar tətbiq etmək planları barədə xəbərdarlıq edib.

Sanksiyaların təsiri ilə bağlı analitiklərin fikirləri bölünür. Bir tərəfdən, ABŞ və Rusiya arasında ticarətin həcmi nisbətən kiçikdir. Bununla belə, Ben Marlou iddia edir ki, Rusiya iqtisadiyyatının həssas sektorlarına qarşı məqsədyönlü sanksiyalar ölkəyə ciddi ziyan vura bilər. İqtisadçı Aleksandra Prokopenko xəbərdarlıq edir ki, Rusiya iqtisadiyyatının görünən sabitliyi illüziyadır, çünki ölkənin maliyyə ehtiyatları tükənib. Timoti Eş bunu dəstəkləyir və kritik idxalın yüksək xərclərini, inflyasiyanı və mərkəzi bank faizlərinin yüksəlməsini dərin zəifliyin əlamətləri kimi göstərir.

Moskva xüsusilə neft və qaz ixracından asılı olaraq qalır. Avropa İttifaqı Rusiya yanacağının idxalını azaltdığını elan etsə də, onun əhəmiyyətli bir hissəsi hələ də Avropaya gedir. İqtisadçı Robin Bruksun fikrincə, Rusiya sanksiyalardan yayınmaq üçün tankerlərin kölgə donanmasından fəal şəkildə istifadə edir, lakin ABŞ və Böyük Britaniyanın bu donanmaya qarşı yeni məhdudiyyətləri Kremlə ciddi zərbə vurub.

Ekspertlər vurğulayırlar ki, təzyiqi artırmaq üçün sanksiyaları kölgə donanmasını dəstəkləyən sığorta, maliyyə və logistika şirkətləri də əhatə edəcək şəkildə genişləndirmək lazımdır. Ukrayna nümayəndəsi Vladislav Vlasyukun sözlərinə görə, məhz bu cür tədbirlər sanksiyalardan yan keçmək üçün əsas mexanizmləri iflic etməyə qadirdir.

Sülh danışıqlarına aparan yol illər çəksə də, atəşkəsə daha tez nail olmaq olar. Tramp administrasiyası sərt sanksiyalar siyasəti yürütməklə Rusiyanı güzəştə getməyə və müharibəni dayandırmağa məcbur edən əsas amil ola bilər, Marlou yekunlaşdırır.