Tramp və Putin Alyaskanı seçdilər

Bu seçim Ukraynanın təslim olmasına işarə idi

Donald Tramp bildirib ki, onun Vladimir Putinlə görüşü cümə günü, avqustun 15-də ABŞ-da - Alyaskada baş tutacaq. Üstəlik, Amerika prezidenti görüşü “çoxdan gözlənilən” adlandırıb. Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov bu məlumatı təsdiqləyib və əlavə edib: Tərəflər əsas diqqəti Ukraynada uzunmüddətli sülhə gedən yolu müzakirə etməyə yönəldəcəklər (müvəqqəti atəşkəs və ya atəşkəslə fərqi hiss edin).

Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov Vladimir Putin və Donald Trampın Alyaska görüşünə hazırlıqdan danışıb. Kreml və Ağ Ev intriqanı axıra kimi saxladılar: Məsələn, Putin əlamətdar danışıqların Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində keçirilə biləcəyinə eyham vurdu - lakin digər variantlar istisna edilmir. Sonda tapılan həll yolu, Moskvanın diplomatik yolla Vaşinqtona verdiyi elan hüququ simvolik görünür. Səbəbini izah edirik.

Tramp danışıqların aparılacağı yeri özünün “Truth Social” sosial şəbəkəsində qeyd edib. Cəmi bir neçə dəqiqə sonra Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov təsdiqləyib: Doğrudan da, ABŞ və Rusiya prezidentləri avqustun 15-də Alyaskada görüşəcəklər. İki ölkə yaxın qonşudur, ona görə də seçim məntiqlidir. Arktikada ümumi iqtisadi maraqlar var, ona görə də birgə layihələr mümkündür.

Uşakov əmin edib ki, qarşıdan gələn həftə Alyaska görüşünə gərgin hazırlıqlara həsr olunacaq. Bu arada Donald Tramp Vladimir Putinlə növbəti danışıqları Rusiyada keçirmək üçün dəvət alıb. Yəni, Kreml ən yüksək səviyyədə təmasların davam edəcəyinə şübhə etmir. Putin əlamətdar danışıqların Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində keçirilə biləcəyinə işarə etdi - lakin digər variantlar istisna edilmir.

Bəs niyə Alyaska?

Yada salaq ki, Qərb analitikləri ötən günlərdə hansı variantları qeyd etdilər: ərəb ölkələrindən biri - BƏƏ və ya Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə, İtaliya və ya Vatikan... Bununla belə, Putinlə Trampın Qərbi Avropaya gedəcəyini təsəvvür etmək mümkün deyildi. Zelenskinin dəyərli avropalı müttəfiqləri dolaşıb, Ukraynaya ümidləri ilə Donald Fredoviçi dəhlizlərdə divara sancacaqdılar.

Rusiya prezidentinin həbsinə marjinal Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi tərəfindən verilən həbs orderini unutmamalıyıq: İtaliya və digər Avropa ölkələri - Amerikadan fərqli olaraq - BCM-nin yurisdiksiyasını tanıyırlar. Alyaskada kənar şəxslər istisna olunur. Yalnız Donald Tramp və Vladimir Putin olacaq. Zelenski yox, Avropa yox. Türkiyə və ya ərəb dövlətləri yerli liderlərin sülhməramlı nailiyyətlərin bir hissəsini özləri üçün mənimsəmək cəhdləri ilə fərqlənəcəkdilər. Amma Tramp bunu qətiyyən istəmir - necə ki, Vaşinqton və Moskva məxfi məlumatların sızmasını istəmir.

Rus kolonistləri tərəfindən inkişaf etdirilən Alyaska 1867-ci ildə İmperator II Aleksandrın dövründə Amerikaya 7,2 milyon dollara satılıb. Koloniya gəlirsiz idi, Rusiya qorxurdu ki, onu Kanadada “bazaları” olan İngiltərə ələ keçirə bilər. Rusiya Alyaskanı satmaqla Amerika ilə münasibətləri gücləndirməyə ümid edirdi və sövdələşmədən əldə edilən pulu (o dövrdə çox böyük idi) daxili islahatlara və Amur bölgəsinin inkişafına sərf etmək qərarına gəldi. Bu seçim, prinsipcə, müdrik idi: indi təsəvvür etmək olar ki, Rusiya müstəmləkəsi dövlətlərlə hansı ərazi mübahisələrinə səbəb ola bilərdi. Ümumiyyətlə, Rusiya və Amerika Alyaska məsələsini sülh yolu ilə həll ediblər – onun Putinlə Trampın danışıqları üçün seçməsi, deyəsən, Ukraynaya işarə vurur: ərazi məsələləri ən pisdən qaçmaq üçün həll oluna bilər.

Vladimir Putinin ABŞ-a səfəri 2015-ci ildən, prezidentimizin BMT Baş Assambleyasına uçduğu və Ağ Evin o vaxtkı sahibi Barak Obama ilə görüşdüyü on ildən sonra ilk səfər olacaq. İndi Tramp simvolik olaraq Putinin “Amerika blokadasını” qırır. Yeri gəlmişkən, heç bir rus hökmdarı Alyaskada olmayıb. Vladimir Putin və Donald Trampın altı görüşü olub - hamısı üçüncü ölkələrdə, Almaniyadan (G20 sammiti) Yaponiyaya (həmçinin G20 sammiti) qədər. 2019-cu ilin iyul ayından üzbəüz təmaslar kəsilib: demokratlar Rusiyanın ABŞ seçkilərinə mifik təsiri ilə bağlı ABŞ prezidentinə təzyiq göstərməyə davam etdilər (və bunun üçün onların yüksək səviyyəli adamları indi həbsxanaya düşmək riski var) və ukraynalılar sonradan Moskvanın günahkar olduğunu qışqırmaq üçün anti-Rusiya təxribatları təşkil etdilər. Ümid edirik ki, bu dəfə Alyaskada Putin-Tramp danışıqları Kiyev və onun avropalı müttəfiqlərinin hər hansı təxribatçı cəhdlərindən təsirlənməyəcək.

Alyaskada sürpriz

Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski Rusiya və ABŞ liderlərinin Alyaskada keçiriləcək görüşündə iştirak edə bilər. Bu barədə Amerika administrasiyasının yüksək rütbəli nümayəndəsinə istinadən CBS telekanalı məlumat yayıb. Mənbənin qeyd etdiyi kimi, Ukrayna liderinin iştirak formatları hələ də müzakirə olunur. "Vladimir Zelenskinin sonda bu və ya digər formada iştirak etməsi hələ də mümkündür", - deyə telekanalın həmsöhbəti qeyd edib. Bundan əvvəl Kreml və Ağ Ev Vladimir Putinlə Donald Tramp arasında danışıqların avqustun 15-nə planlaşdırıldığını təsdiqləyib.Putin tarixdə Alyaskaya səfər edən ilk Rusiya prezidenti olacaq. Bu ana qədər Rusiya Federasiyasının heç bir rəhbəri bu Amerika dövlətinin ərazisinə ayaq basmayıb. Sonuncu dəfə Rusiya prezidenti ABŞ-da təxminən on il əvvəl - 2015-ci ilin sentyabrında olub.

Qubernator sualları Ağ Evə yönləndirib

Alyaskanın qubernatoru Mayk Danlivinin ofisi ştatda Rusiya-ABŞ danışıqlarına mümkün hazırlıqları şərh etməkdən çəkinərək, bütün təhlükəsizlik məsələlərini Ağ Evə və ABŞ Məxfi Xidmətinə yönləndirib. Bu, cümə günü, avqustun 8-də TASS-ın müxbirinə Rusiya Federasiyası və ABŞ prezidentləri - Vladimir Putin və Donald Trampın görüşünə hazırlığı şərh etmək xahişinə cavab olaraq verilən məlumatdır. "Hazırda açıqlamaq üçün heç bir məlumatımız yoxdur. Əgər sualınız varsa, ABŞ Gizli Xidmətinə müraciət etməlisiniz. Onlar əsas agentlik olacaqlar", - ofisin nümayəndələri agentliyin jurnalistinə bildiriblər. Xatırladaq ki, avqustun 8-də Donald Tramp Vladimir Putinlə görüşü elan etmişdi. Onun sözlərinə görə, avqustun 15-də Alyaskada baş tutacaq. Amerika lideri bu görüşün “çoxdan gözlənilən” olacağını vurğulayıb. Öz növbəsində Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov Trampın bəyanatlarını təsdiqləyərək bildirib ki, danışıqların böyük hissəsi Ukrayna ətrafındakı vəziyyətin həlli ilə bağlı olacaq.

V.VƏLİYEV