Tramp Zelenski və Putini danışıqlara asanlıqla inandıra bilməyəcək Foreign Affairs

2023-cü ilin mayında ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Tramp CNN telekanalında çıxışı zamanı Ukraynadakı müharibəni bir günə bitirə biləcəyini deyib.

Bizimyol.info xəbər verir ki, "Foreign Affairs"un verdiyi məlumata görə, bu iddialı vəd onun seçki kampaniyasının əsas mesajlarından birinə çevrilib və Ağ Evə qayıtması ərəfəsində bu vəd ətrafında müzakirələr gedib.

2022-ci ildən, Rusiya genişmiqyaslı işğala başladığı vaxtdan, Ukrayna və onun müttəfiqləri Rusiyanın bunu zəiflik kimi qəbul edəcəyindən ehtiyat edərək, danışıqlara hazır olduqlarına ehtiyatlı yanaşırlar. Bununla belə, Trampın seçilməsi Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenskiyə əlavə manevr imkanı verir: o, siyasi təzyiqə görə danışıqlarda iştirakın qaçılmaz olduğunu iddia edə bilər. Son müsahibəsində Zelenski artıq mümkün həll yollarını müzakirə etməyə hazır olduğunu bildirib.

Müharibənin şərtləri hələ müqavilə bağlamaq üçün əlverişli deyil. Müharibəyə son qoymaq üçün ya tərəflərdən birinin tam qələbəsi, ya da dalana dirənməsi lazımdır. İndi tərəflərdən heç biri həlledici üstünlüyə nail ola bilməyib, lakin müharibə rus hökmdarı hələ ki, dalana dirənməyib.

Vladimir Putin öz üstünlüyünə əmindir, xüsusən də Tramp Ukraynaya hərbi yardımı kəsərsə. Bu halda diktator yalnız hücumu gücləndirəcək, çünki düşmən zəiflədikdə ordular nadir hallarda döyüşü dayandırırlar.

Trampın ilk prezidentliyi dövründə ABŞ Talibanla yaraqlıların xeyrinə görünən, lakin nəticədə sülhə nail ola bilməyən saziş bağlayıb. Taliban Əfqanıstana tam nəzarəti əldə etmək üçün bu razılaşmalardan müvəqqəti üstünlük kimi istifadə edib. Putini sakitləşdirmək üçün oxşar strategiya da fəlakətli nəticələr verə bilər.

Tramp daha zərif bir plan hazırlamalıdır. Seçimlərdən biri Ukraynanı NATO-ya üzvlük kimi təhlükəsizlik zəmanətləri müqabilində Rusiyaya güzəştlərə nominal razılıq verməyə təşviq etməkdir. Bu addım sabit sülhü təmin edəcək, Ukraynaya gələcək təcavüzdən etibarlı müdafiə almağa imkan verəcək.

Jurnal qeyd edir ki, Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü Kiyevi güzəştlərlə razılaşmağa inandıra biləcək əsas arqumentdir. Belə kompromis həm də Rusiya ilə sərhəddə vəziyyətin sabitləşməsi üçün həlledici amil olacaq. Moskva tərəfindən çoxsaylı beynəlxalq müqavilələrin pozulması ilə üzləşmiş ukraynalılar Kremlin vədlərinə real təminat olmadan inanmırlar.

Ukraynanın NATO-ya rəsmi dəvəti sülh sazişi imzalanan gün edilməlidir. Bu, ratifikasiya prosesində ləngimələrin qarşısını almağa kömək edəcək və Ukraynanı aydın təhlükəsizlik perspektivi ilə təmin edəcək.

Bununla belə, bəzi NATO ölkələri, xüsusən Almaniya və Macarıstan qorxur ki, Ukraynanın alyansa daxil olması münaqişənin gərginləşməsinə səbəb ola bilər. Ancaq üç illik müharibədən sonra Rusiyanın NATO ilə qarşı-qarşıya qalması üçün kifayət qədər resursları yoxdur. Ukrayna alyansın ən güclü ordusuna çevrilə bilər ki, bu da ABŞ və müttəfiqlərinin hərbi öhdəliklərini yenidən bölüşdürməyə imkan verəcək.

Nəşr qeyd edir ki, Tramp üçün münaqişənin həllində vasitəçilik diplomatiya sahəsində bacarığını nümayiş etdirmək və potensial olaraq çalışdığı Nobel Sülh Mükafatını almaq imkanı olacaq. "Alternativlər çox deyil - sonsuz müharibə və ya Ukraynanın kapitulyasiyası",- deyə Jurnalın yazır.

"Nə Putin, nə də Zelenski asanlıqla danışıqlar masası arxasına gəlməyə inandırılmayacaq və Tramp danışıqlara məcbur etmək vasitəsi kimi Ukraynaya dəstəyi saxlamaq və hətta genişləndirmək tələbindən narazı qala bilər. Ancaq sonsuz müharibə və ya Putinə təslim olmaq daha pis olardı", - deyə "Foreign Affairs" qeyd edib.

"Time" qəzetinə müsahibəsində Donald Tramp bildirib ki, o, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Amerikanın uzaqmənzilli silahları ilə Rusiya Federasiyası ərazisinə zərbə endirməsinə qarşıdır.

Onun sözlərinə görə, son bir ayda ölən həm ukraynalı, həm də rus əsgərlərinin sayı “heyrətləndirici”dir, ona görə də belə bir qətnamə yalnız “müharibənin şiddətini artıracaq və onu daha da pisləşdirəcək”.

Eyni zamanda "Time"ın əməkdaşı respublikaçıdan Rusiya dövlət başçısı Vladimir Putinlə danışıb-danışmadığını soruşub. Trampın sözlərinə görə, belə bir sual yersizdir, ona görə də o, cavab verməkdən imtina edib.

Qadir, Bizimyol.info