Tramp Zelenskini hakimniyyətdən devirə bilər Ekspert

"Zelenski Vaşinqtonun kapitulyasiya planını qəbul edə bilməz. Çünki bu, onun sonu olar".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında siyasi şərhçi Arif Əliyev ABŞ Ukrayna prezidentindən Donbasın təsliminə dərhal razılıq verməyi tələb etməsi fonunda Volodimir Zelenskinin atacağı addımın nədən ibarət olacağı barədə danışarkən deyib. 

Ekspertə görə, Zelenski Ukraynanın hansısa hissəsinin Rusiyaya verilməsinə razı olmaqla nəinki özünün, həmçinin böyük bir qüvvənin üzərindən xətt çəkmiş olardı:

"Ona görə də Zelenski belə bir səhvə yol verməyəcək. Dəfələrlə müxtəlif formalarda elan olunub ki, ən çətin və qeyri-məqbul məsələ məhz ərazi məsələsidir. Bu səbəbdən belə bir variantın qəbulu mümkün deyil. Çünki indiki mərhələdə Ukrayna faktiki olaraq ərazidən imtinanın əvəzində real heç nə qazanmır. Bəlkə böyük vədlər olsaydı, bunun müqabilində demək olardı ki, Kiyev ərazinin bir hissəsini verməklə digər hissəsini bütövlükdə xilas edir. Belə bir şərt də yoxdur".

Həmsöhbətimiz qeyd edib ki, ABŞ hər halda Trampın prosesin önündə durduğu müddətdə Kiyevə təzyiqlərini davam etdirəcək:

"Zelenskinin ABŞ-ın təklifinə "yox” deməsi isə Ukraynaya təzyiqlərin artmasına gətirib çıxaracaq. Eyni zamanda, Tramp adminstrasiyası bu fonda təzyiqin bir forması olaraq Ukraynaya dəstəyi tam dayandıra da bilər. Hətta Zelenskini nüfuzdan salmaq, hakimiyyətini laxlatmaq üçün onun özü də korrupsiya qalmaqalında ittiham oluna bilər. Bu variant da istisna edilməməlidir".

Bu təzyiq isə Arif Əliyevin fikrincə, təkcə Ukrayna ilə deyil, Vaşinqtonla Avropa arasında olan çatların da dərinləşməsinə səbəb ola bilər:

"Aparıcı Avropa ölkələri ABŞ-a müraciətdə açıq şəkildə bildirirlər ki, Aİ Vaşinqtonun düşməni deyil, burada düşmən rolunda Rusiya çıxış edir. Amma Trampın öz hədəfləri var. O, Amerikanın xeyrinə maksimal gəlir əldə etmək, ölkənin hegemonluğunu maksimal dərəcədə möhkəmlənidrmək və arada özü üçün xal qazanmaq üçün təzyiqlərini davam etdirəcək".

Qeyd edək ki, "Axios”un yazdığına görə, ABŞ Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskidən Donbasın təsliminə dərhal razılıq verməyi tələb edir. Bu fonda ABŞ Zelenskiyə təzyiq edir və ondan prezident Donald Trampın sülh planı çərçivəsində mümkün qədər tez ərazi və digər güzəştlərə razı olmağı tələb edir. Bildirilir ki, hazırda Ukrayna–ABŞ danışıqları iki əsas məsələyə fokuslanıb: Rusiyanın Ukraynadan bütün Donbası təslim etməyi tələb etməsi və Ukraynanın gələcək rus aqressiyasının qarşısını almaq üçün ABŞ-dan ciddi təhlükəsizlik zəmanətləri istəməsi. 

Qeyd edilir ki, Uitkoff və Kuşnerin Moskvada Putinlə görüşündən sonra onlar Zelenski ilə iki saatlıq telefon danışığında Ukrayna prezidentindən təklifə razılıq verməsinə nail olmağa çalışıblar. Həm ukraynalı, həm də amerikalı rəsmilər qeyd edirlər ki, müəyyən irəliləyişə baxmayaraq, ərazi məsələləri və ya təhlükəsizlik zəmanətləri üzrə heç bir irəli dönüş olmayıb. 

Ukrayna mənbəsinin sözlərinə görə, ABŞ təklifi əvvəlki versiyalarla müqayisədə daha sərt şərtlər ehtiva edir – məsələn, ərazi məsələləri və Zaporojye AES üzərində nəzarət üzrə. Eyni zamanda, təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı əsas suallar cavabsız qalıb. Ukraynalı rəsmilərin fikrincə isə, ABŞ Zelenskini avropalı liderlərdən uzaqlaşdırmağa çalışır ki, ona daha təsirli təzyiq göstərə bilsin. Belə ki, Ağ Evdə əksəriyyət hesab edir ki, Avropa razılaşmanın əldə edilməsinə ciddi maneədir. 

Rüfət Sultan