Trampın gizli danışıqlarının TƏFƏRRÜATI

ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası ölkənin əsas enerji şirkətləri Vaşinqtonun gözlədiyi səviyyədə investisiya qoymadıqdan sonra Venesuelanın neft sənayesinə ABŞ hökumətinin vəsaitlərini birbaşa investisiya etmək qərarına gəlib.

“Cebheinfo.az”-ın “The Wall Street Journal” qəzetinə istinadən məlumatına görə, cümə günü elan edilən müqavilə ABŞ hökumətini Amerika şirkətlərinin Venesuelaya investisiya qoymasını asanlaşdıran vasitəçidən birbaşa investora çevirir. Müqavilə Vaşinqton və Karakas arasında bir neçə ay davam edən gizli danışıqların nəticəsidir.

Müqaviləyə əsasən, ABŞ venesuelalı iş adamı Alejandro Betankura məxsus enerji şirkəti olan “North American Blue Energy Partners”-də 35% passiv pay almaq niyyətindədir. Bundan əlavə, Amerika tərəfi şirkətin neft hasilatının 20%-ni maya dəyəri ilə almaq üçün üstünlük hüququ əldə edəcək.

Pentaqonun Strateji Kapital İdarəsi investisiyanı strukturlaşdırmağı planlaşdırır. Mənbələrə görə, Amerika tərəfi xüsusi orderlər vasitəsilə pay əldə edə bilər və bu da ona əhəmiyyətli ilkin dövlət xərcləri olmadan şirkətdə pay əldə etməyə imkan verir.

Betankurun şirkəti ümumi ehtiyatları təxminən 65 milyard barel olan 17 neft yatağının işlənmə hüquqlarını əldə edəcək. Amerika rəsmiləri bunun yeni qurumu Saudi Aramco-dan sonra sübut edilmiş neft ehtiyatlarının ikinci ən böyük korporativ sahibi edəcəyini gözləyirlər.

Amerika neft şirkətləri üçün bu tənzimləmə qeyri-adi bir vəziyyət yaradır. Onlar ABŞ hökuməti tərəfindən dəstəklənən özəl şirkətlə rəqabət aparacaq və Venesuelanın geniş neft ehtiyatlarına çıxış əldə edəcəklər.

"ABŞ niyə subsidiya verir və Amerika neft sənayesinə əsas rəqib yaradır?", - deyə Hyuston Universitetinin enerji iqtisadçısı Ed Hirs bildirib.

Vaşinqton aylardır ki, “ExxonMobil” və “ConocoPhillips” də daxil olmaqla, böyük Amerika neft şirkətlərini Venesuela bazarına qayıtmağa və istehsalı tez bir zamanda bərpa etməyə inandırmağa çalışır. Lakin şirkətlər təhlükəsizlik problemləri, neft infrastrukturunun vəziyyəti və hüquqi risklər səbəbindən investisiya qoymaqda tərəddüd edirdilər.

Artıq Venesuelada fəaliyyət göstərən “Chevron” şirkəti öz iştirakını genişləndirməyə hazırlaşır. Digər şirkətlər də investisiya layihələrini nəzərdən keçirirlər, lakin danışıqlar Tramp administrasiyasının ümid etdiyindən daha yavaş gedir.

Venesuelanın özü hələlik hasilatı sürətlə artırmağa qadir deyil. Ölkə gündə təxminən 1,1 milyon barel neft istehsal edir. Təxminən ABŞ-nin Şimali Dakota ştatı ilə eyni. Dağılmış neft infrastrukturunun bərpası illər çəkə bilər, buna görə də analitiklər bu razılaşmanın Trampın vəd etdiyi ABŞ benzin qiymətlərinin sürətlə aşağı düşməsinə səbəb olmayacağını təxmin edirlər.

ABŞ hökumətinin Venesuela neft sənayesində birbaşa iştirakı ideyası da hüquqi suallar doğurur. WSJ qeyd edir ki, razılaşma neft ehtiyatlarının dövlətə məxsus olduğunu və satıla bilməyəcəyini bildirən 1999-cu il Venesuela Konstitusiyası ilə ziddiyyət təşkil edə bilər. Tənqidçilər həmçinin hazırkı Venesuela hökumətinin ölkənin neft ehtiyatlarını idarə etmək səlahiyyətini şübhə altına alırlar.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin