Trampın Putinə yeni hədiyyə si dünyanı şoka salacaq: ABŞ Krımı niyə Rusiya ərazisi kimi tanımaq istəyir

Ölkə.az "Yeni Müsavat"a istinadən xəbər verir ki, Ukrayna savaşı ABŞ üçün olduqca ciddi problemə çevrilməyə başlayıb. Belə ki, Tramp adminstrasiyası bütün dünyaya böyük əminliklə bəyan etdiyi vədlərin demək olar, heç birisini yerinə yetirməyə nail olmayıb. Hər halda, Ağ Evin indiyə qədər əldə etdiyi əsas nəticə yalnız Rusiya ilə qurduğu siyasi danışıqlar masasıdır. Halbuki, danışıqlar masası arxasında da ciddi problemlər mövcuddur. Və ABŞ təmsilçiləri sülh sazişi və ya atəşkəs mövzularında Rusiya ilə anlaşma ehtimalından hələ də uzaqdırlar.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, prezident Vladimir Putin xristian bayramı münasibətilə müvəqqəti atəşkəs elan edib. Ancaq Kreml sahibinin bu qərarını elə Rusiya ordusu pozub. Nəticədə Ukrayna savaşı əvvəlki kimi intensiv döyüş əməliyyatları ilə davam etməkdədir. Halbuki, hər iki tərəf atəşkəs şansından istifadə etmiş olsaydı, Ukrayna savaşının dayandırılması istiqamətində önəmli addımlar üçün münbit şərait yaranardı. Və bu imkanın əldən buraxıldığı artıq qətiyyən şübhə doğurmur.

Məsələ ondadır ki, yaxın günlərdə Ukrayna savaşının dayandırılması üçün daha pozitiv qərarın verilə biləcəyi gözlənilirdi. Belə ki, növbəti həftə Böyük Britaniyanın paytaxtı Londonda Ukrayna savaşının dayandırılmasına birbaşa geniş imkanlar aça biləcək tam atəşkəs barədə razılığa gəlinməsi planlaşdırılırdı. Qərb mətbuatının iddialarına görə, indi bu razılaşma ehtimalı böyük risk altındadır. Və bu baxımdan, görüşün təşkilatçıları qarşıya qoyulan hədəfə çatmaq üçün xüsusi manevrlər etmək məcburiyyətində qala bilərlər.

Çünki Rusiya ordusunun Kreml sahibi tərəfindən elan olunmuş atəşkəsi pozmasına Ukrayna da analoji reaksiya verib. Prezident Volodimir Zelenski Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Rusiyanın Belqorod vilayətində irəlilədiyini açıqlayıb: “Az öncə baş komandan Oleksandr Sırski məruzə edirdi. Silahlı qüvvələrimiz bu gün Kursk vilayətində fəallığı davam etdirir və mövqeləri qoruyur”.

Prezident Volodimir Zelenski Ukrayna ordusunun Rusiya ərazilərinin Belqorod istiqamətindəki hərbi uğurları barədə xüsusi məmnunluqla danışıb. Onun dediyinə görə, Ukrayna ordusu Belqorod vilayəti ərazisində xeyli irəliləyib və nəzarət zonasını daha da genişləndirib. Rəsmi Kiyev böyük ehtimalla Ukrayna ordusunun Rusiya ərazisindəki hərbi uğurlarını məhz danışıqlar masasına daşımaq niyyətindədir. Və bu, Rusiyanın böyük güzəştlər qoparmağa hesablanmış son şərtlərini bloklaya bilər.

Təbii ki, mövcud situasiya ABŞ-ın Ukrayna savaşının dayandırılmasına yönəlik bütün planlarını tamamilə poza bilər. Ona görə də, Ağ Ev tez-tələsik Ukraynanın təbii sərvətlərinin ABŞ-ın istismarına verilməsi barədə saziş və Rusiya ilə aparılan sülh danışıqlarının bir-birinə bağlı olmayan proseslər olduğunu elan edib. Yəni, savaşın uzanmasının və ya müharibədə iştirakçı tərəflərin irəli sürəcəyi şərtlərin ABŞ-ın mənfəət maraqlarına zərbə vurmamasına yönəlik manevrlərə cəhd göstərilir.

Digər tərəfdən, ABŞ prezidentinin Ukrayna və Rusiya üzrə xüsusi elçisi Kit Kellog hesab edir ki, Ukrayna münaqişəsinin tənzimlənməsi prosesi düzgün istiqamətdə irəliləyir: “Mən hərtərəfli atəşkəsdən danışıram. Bu dənizdə, havada, quruda, həmçinin sənaye obyektlərinə qarşı hücumların dayandırılması deməkdir və minimum 30 gün davam etməlidir. Daha sonra isə bu, daha uzunmüddətli bir daimi sülh sazişinə çevriləcək. Hesab edirəm ki, biz doğru yoldayıq”.

Prezident Donald Trampın xüsusi elçisi həmçinin ABŞ-ın dövlət katibi Marko Rubionun Vaşinqtonun Ukrayna böhranının nizamlanması səylərini dayandıra biləcəyi ilə bağlı açıqlamasını da şərh edib. M.Rubio qeyd etmişdi ki, yaxın vaxtlarda irəliləyiş olmasa, ABŞ bu prosesdən çəkilə bilər. Kit Kellog bu barədə bildirib ki, ABŞ dövlət katibinin belə sərt danışması tamamilə normaldır. Çünki artıq baş verənlərdən bezmişik. Dünyada ABŞ-ın müdaxilə etməli olduğu çox hadisə var, bu müharibə isə artıq çox uzanıb. Amma düşünürəm ki, bu münaqişəni bitirmək üçün bir imkan yaranıb”.

Göründüyü kimi, Ağ Ev təmsilçiləri ABŞ-ın Ukrayna böhranı üzrə tez-tələsik nəticə əldə etməyə can atdığını biruzə verirlər. Üstəlik, Ağ Evin Ukrayna planları rəsmi Kiyevi ciddi şəkildə narahat edə biləcək məzmun daşıyır. Belə ki, Kit Kellog bir müddət öncə Ukraynanın bir neçə nəzarət zonasına bölünməsini təklif etmişdi. Son məlumatlara görə, Ağ Ev Kremli sülh sazişinə razılaşdırmaq üçün Rusiyaya yeni güzəştlər etmək niyyətindədir. Və bu, Rusiya ərazisində kifayət qədər geniş ərazini hərbi nəzarətə götürmüş Ukraynanı qətiyyən razılaşmayacağı məzmun daşıyır.

Məsələ ondadır ki, Ağ Evdə Ukraynanın işğal olunmuş ərazilərinin Rusiyanın nəzarətində qalması ilə tamamilə razılaşıblar. Buna əlavə olaraq, sülh sazişini imzalayacağı təqdirdə, ABŞ Ukraynaya aid Krım yarımadasını da Rusiya ərazisi kimi rəsmən tanımağa hazırdır. Halbuki, Ağ Evin bu barədə ilk növbədə rəsmi Kiyevin mövqeyini nəzərə alması qaçılmazdır. ABŞ isə bu barədə qətiyyən düşünmür, Ukrayna ərazilərini Rusiyaya təklif etməklə, Kremli məmnun edərək, sülh sazişini imzalamağa can atır.

Böyük ehtimalla Ağ Evdə Rusiya ilə sülh sazişinin mətnini Ukraynaya təzyiqlər yoluyla qəbul etdirə biləcəklərinə tamamilə əmindirlər. Halbuki, bundan sonra Tramp adminstrasiyasının rəsmi Kiyevlə ciddi problemlərinin ola biləcəyi də qətiyyən istisna deyil. Çünki rəsmi Kiyev nəzarət etdiyi Rusiya ərazilərini Ukraynanın işğal olunmuş bölgələri ilə baş-baş dəyişmək niyyətində olduğunu gizlətmir. Və bu baxımdan, ABŞ-ın Ukrayna böhranının nizamlanması prosesində böyük uğursuzluqla üzləşmə ehtimalı aktual olaraq, qalır.