Trampın Tehrana qarşı qəzəbi artır: ABŞ İran müharibəsinə hazırlıq başladı ŞƏRH

İsrailin Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir 2025-ci ili HƏMAS və İranla müharibə ili adlandırıb. O, bildirib ki, İsrail qüvvələri digər cəbhələri də tərk etməyi planlaşdırmır. “Bizim hərbi qüvvələr çox cəbhəli müharibəyə hazırdır”

Bu gün həmçinin Tramp da açıqlama verərək bildirdi ki, "İrana məktub yazmışam. Tezliklə danışıqlara başlamalıyıq, əgər danışıqlar yolu ilə razılaşmasaq, hərbi yola əl atacağıq. Bu da sizin üçün dəhşətli nəticələr verəcək"

Görünən odur ki, Tramp bir tərəfdə Ukrayna-Rusiya müharibəsinin sülhə qovuşmasını istəyir, digər tərəfdə də İranla müharibəyə hazırlaşır.

İsrail-ABŞ-İran müharibəsinin başlaması bölgəyə necə təsir göstərə bilər? 3-cü dünya müharibəsinin bir addımlığındayıq? Turkustan.az olaraq bu suallarımızı siyasi şərhçi Oqtay Qasımova ünvanladıq. Ekspert bildirdi ki, Tramp hakimiyyətinin icrasına başlayandan Amerikanın siyasətində ciddi dəyişikliklər görməkdəyik.

Amerikanın həm daxili, həm xarici siyasətində köklü dəyişikliklərə səbəb olacaq addımlar atılmaqdadır. İlk növbədə Ukrayna Rusiya savaşının durdurulması ilə bağlı Amerikanın təşəbbüsləri və burada faktiki olaraq Rusiyanın maraqlarına uyğun addımların atılması dünyada dəngələrin dəyişməsinə gətirib çıxaracaq hadisələrdir. Biz yeni dünya nizamı qurulması prossesindəyik və o günləri yaşayırıq. Trampın şübhəsiz ki, əsas prioritetləri özünün elan etdiyi məsələlərlə yanaşı İran siyasətidir. Trampın İrana yönəlik siyasətinin sərt olduğunu biz onun birinci prezidentlik dönəmindən bilirik. Bir ay öncə İsrail baş naziri ilə Vaşinqtonda görüşdə də yenə İranlar bağlı sərt açıqlamaların şahidi olduq. Yəni, Tramp bir tərəfdən İranla bağlı sərt açıqlamalar verir, digər tərəfdən Rusiyadan xahiş edir ki, İranla danışıqlarda vasitəçilik etsin və İranın güclü dövlət olduğunu söyləyir. Burada kifayət qədər ziddiyətli məqamlar var, amma İsrailin maraqları şübhəsiz ki, İranın zəiflədilməsi ilə bağlıdır. Qeyd etdiyimiz kimi Netanyahu-Tramp görüşməsində İsrailə 10 ton ağırlığında olan raketlər verildi. O raketlər ki, yeraltı tunellərə, blendajlara və nüvə obyektlərinə zərbə endirmək imkanlarına malikdir. Bütün bunlar İsrailin imkanlarını artırmaq məqsədi daşıyır. Bununla bağlı Amerikanın bölgədə təyyarə daşıyan gəmiləri var. Amerika ordusunun əsas qüvvələri də məhz mərkəz komandanlığına yaxın və orta şərqdə yerləşir. İranla bağlı şübhəsiz ki, Amerika mümkün qədər təzyiq vasitələrindən istifadə etməyə, İranı özünun maraqlarına addımlar atmağa sövq etməyə çalışacaq. Əgər bu siyasət özünün effektini verəcəksə, savaşın baş tutma riski azalacaq. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, İsrail İranın ciddi şəkildə zəiflədilməsində maraqlıdır. Xüsusi ilə də nəzərə alsaq ki, İsrail baş naziri Netanyahu İranı düşmən qismində görür və İranın proxsi qüvvələrini son 2 ildə ciddi şəkildə neytrallaşdırıb, zəiflədib. Fürsət olduğu anda İrana hücum etməklə zəifləmiş İranı daha da zəif duruma gətirməyə çalışacaq. Doğrusu, 2025-ci ildə İsrail-Amerika-İran savaşının olacağı ehtimalları nə qədər söylənsə də, bu ehtimalın çox yüksək olmadığını düşünürəm. Amma əgər müharibə olarsa, onda qlobal səviyyədə olduqca ciddi dəyişikliklərə biz şahidlik edə bilərik.

Nəzərə alsaq ki, Ukrayna savaşı ilə bağlı məsələ öz həllini tapmayıb, yəni atəşkəs imzalanmayıb, Rusiya ilə danışıqların hansı məcrada tamamlanacağını indidən söyləmək çətindir. Burada Çin faktoru da var. Yəni, bu baxımdan hazırda məncə Trampın əsas məqsədi ciddi şəkildə təzyiq siyasəti həyata keçirməklə öz istəklərini əldə etməkdir. İran məsələsi Tramp üçün vacib olsa da, 2025-ci ildə müharibənin olacağını düşünmürəm.

Aytən Yaşar/ Turkustan.az