Trampın Yaxın Şərq planı: Yeni müharibə başlayır?

“Trampın Qrenlandiya, Kanada, Panama kanalı ilə bağlı mövqeyi və indi Qəzza ilə bağlı fikirləri sözün əsl mənasında çaşqınlıq yaradıb. Hakimiyyətə gəlişi halında müharibələrə son qoyulacağı vədini verən Tramp indi ABŞ ərazilərinin genişləndiriləcəyi və bunun nəyin bahasına olursa olsun ediləcəyi ilə bağlı mövqe ortaya qoyur. Şübhəsiz ki, Trampın Qəzza ilə bağlı mövqeyi Həmas və İsrail arasında əldə edilmiş kövrək sülhü təhlükə altına qoyacaq və Yaxın Şərqdə gərginliyi artıracaq”.

Bunu Moderator.az-a açıqlamasında politoloq Yusif Bağırzadə deyib. 

Politoloq Qəzzanın Fələstin torpağı olduğunu və Fələstinin, eləcə də Qəzza insanlarının razılığı olmadan Trampın istədiklərini həyata keçirməsinin  ancaq güc yolu ilə mümkün olacağını vurğulayıb:

 “Güc tətbiqi ilə Qəzzada nəzarəti ələ götürmək isə faktiki olaraq işğaldır. Fələstin Muxtariyyəti artıq Trampın təklifinə münasibət bildirib və bunu “beynəlxalq hüququn ciddi şəkildə pozulması” kimi qiymətləndirib. İndi Tramp ABŞ-ın Qəzza üzərində nəzarəti öz əlinə almaq istəməsini orada iqtisadi inkişaf imkanları yaratmaq niyyəti ilə, məhdudiyyətsiz iş yerlərinin yaradılacağı və bölgənin əhalisi üçün yaşayış binaları tikəcəyi ilə izah edir və ardınca da qeyd edir ki, Qəzza zolağı sülh insanları üçün evə çevriləcək. Amma Tramp bölgə əhalisi deyəndə kimi nəzərdə tutduğunu demir. Əgər Qəzza əhalisinin İordaniya, Misir və digər ölkələrə köçürülməsi və həmin ərazilərdə anklav sakinlərinin məskunlaşması üçün “beş-altı zona” yaradılması nəzərdə tutulursa o zaman bu o deməkdir ki, Qəzzada məskunlaşdırılacaq əhali artıq yerli əhali olmayacaq. Tramp deyir ki, insanların Qəzza zolağına qayıtması onların ölümünə gətirib çıxaracaq. Bunun təhdid olub-olmadığı da anlaşılan deyil”.

Y.Bağızadə əlavə edib ki, Misir də İordaniya bu planı dəstəkləmədikərini, fələstinliləri qəbul etməyə razı olmayacaqlarını bəyan ediblər:

 “Misir müharibədən sonrakı bərpanın “fələstinlilərin Qəzza Zolağından çıxarılmadan” həyata keçirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Səudiyyə Ərəbistanı Trampın Qəzza ilə bağlı açıqlamasına reaksiya verərək, Fələstin dövlətinin yaradılmadığı təqdirdə İsraillə diplomatik münasibətlər qurmayacağını və bu mövqenin danışıqlar üçün açıq olmadığını bəyan edib. Amma bütün bunlara baxmayaraq Tramp israrla deyir ki, onlar bunu qəbul edəcəklər. 

Hətta həmin ölkələr bunu qəbul etsə də Qəzza sakinlərinin həmin ərazilərə köçürülməsi necə olacaq? İnsanlar öz vətənlərini tərk etməyə razı olacaqlarmı? Getmək istəməyənlər nə olacaq? ABŞ Adminstrasiyasının indi ilk növbədə bu suallara aydınlıq gətirməsi lazımdır.

Bütün bu cavabsız sualları nəzərə aldıqda Trampın Qəzza ilə bağlı planlarını anlamağın və həzm etməyin nə qədər çətin olduğu ortaya çıxır. Əgər Tramp bu planda israr edəcəksə regionda yeni xaosun qaçılmaz olacağı şübhəsizdir”.

Mehin Mehmanqızı