Tunquska fəlakəti: Asteroid Rusiyada 80 milyon ağacı necə məhv etdi?

1908-ci il iyunun 30-da səhər saat 07:15-də Sibir bölgəsindəki Podkamennaya Tunquska çayı üzərində göy üzünü parlaq od kürəsi işıqlandırır. Şahidlərin sözlərinə görə, o, Günəşdən daha parlaq olub. Ardınca güclü partlayış baş verib: Zərbə dalğası insanları yıxıb, uzaq kəndlərdə pəncərələri sındırıb və yeraltı təkanlar yaradıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Wionews" yazır.

Hadisə nəticəsində təxminən 2150 kvadratkilometr tayqa məhv olub. 80 milyondan çox ağac radial istiqamətdə yıxıldı və üst hissələri "təkər şüaları"na bənzər naxış əmələ gətirib. Partlayışın mərkəzindəki ağaclar isə yanaraq budaqları olmadan ayaq üstə qalıb.

Alimlər müəyyən edib ki, partlayış yerdə deyil, 5-10 kilometr hündürlükdə atmosferdə baş verib. Asteroid və ya kometa parçası 10-15 meqaton trotil gücünə bərabər enerji buraxıb ki, bu da Xirosimaya atılmış atom bombasından min dəfə güclü olub. Lakin bu partlayışdan sonra krater əmələ gəlməyib.

Tədqiqatçılar hələ də bunun 50-100 metr diametrli asteroid, yoxsa Enke kometasının qalıqları olub-olmadığını müəyyənləşdirməyə çalışırlar. Kometa nəzəriyyəsini gücləndirən amillərdən biri hadisədən sonrakı günlərdə Avropa və Asiyada müşahidə edilən qeyri-adi parlaqlıqdır. Bu, yəqin ki, atmosferin yuxarı qatlarında buz hissəcikləri ilə əlaqəli olub.

Fəlakət bölgəsinə ilk elmi ekspedisiya yalnız 1927-ci ildə Sovet mineralogiya alimi Leonid Kulikin rəhbərliyi ilə çatıb. Onlar dağıntıların miqyasını təsbit etsələr də, kosmik cismin fraqmentlərini tapa bilməyiblər.

Bəzi alimlərin fikrincə, obyekt sadəcə Yer atmosferinə toxunaraq kosmosa qayıdıb. Əgər o, birbaşa yerə düşsəydi, nəticələr qlobal miqyaslı fəlakət ola bilərdi.

Aydın