Tüpürcək testi ilə xərçəng erkən aşkarlanacaq Alimlərdən inqilabi kəşf

Amerikalı alimlər demensiya, xərçəng və 2-ci tip şəkərli diabetin erkən mərhələdə diaqnozunu mümkün edən yeni bir tüpürcək analizi hazırlayıblar. Tədqiqatçılar bu üsulu təhlükəli xəstəliklərin vaxtında aşkarlanması baxımından “müqəddəs metod” adlandırırlar.

“Medicina” xəbər verir ki, Kaliforniya Universitetinin alimləri insan tüpürcəyində müxtəlif xəstəliklərin biomarkeri sayılan bəzi molekulların olduğunu aşkar ediblər. Maraqlıdır ki, bu molekullar əvvəllər yalnız qanda izlənilə bilirdi. Yeni test vasitəsilə Alzheimer xəstəliyi, başqa demensiya formaları, xərçəng növləri, 2-ci tip diabet və hətta autoimmun xəstəliklər erkən mərhələdə müəyyən edilə bilər.

İnqilabi analiz: ilk dəfə bu qədər detallı

Tədqiqat çərçivəsində alimlər indiyədək aparılmış ən əhatəli tüpürcək molekulyar analizini həyata keçiriblər. Onlar müəyyən markerlərin xəstəliyin başlanğıcında belə tüpürcəkdə aşkarlandığını sübut ediblər.

Testlərin yaxın gələcəkdə diş həkimləri tərəfindən rutin şəkildə tətbiq olunacağı gözlənilir. Bu isə erkən diaqnostikada əsl inqilab ola bilər – çünki bir çox ölümcül xəstəlik daha ilkin mərhələdə aşkarlanacaq və müalicə şansı artacaq.

“Tüpürcək əsl xəzinədir” – alimlərin sözləri

Tədqiqatın müəllifi, Kaliforniya Universitetindən professor David Vonq bu barədə deyib:

“Əgər insan tüpürcəyinin molekulyar analizini apara bilsək, bu bizə prediabet, ağız boşluğunda xərçəngin ilkin mərhələsi və ya mədəaltı vəzi şişlərini vaxtında müəyyən etməyə imkan verəcək. İnsanın tüpürcəyinə baxmasaq, bir çox vacib göstəricini qaçıra bilərik. Tüpürcək diaqnostik baxımdan əsl xəzinədir.”

Alimlərin fikrincə, yaxın gələcəkdə bu analizi aparmaq üçün portativ cihazlar da hazırlanacaq. Belə texnologiya sayəsində insanlar evdə belə xəstəlik risklərini vaxtında müəyyən edə biləcəklər.

Aygün Musayeva