Türk birliyi Rusiyanın qorxulu yuxusudur Ekspert

"Türk birliyi ideyası Moskvanı birmənalı olaraq narahat edir".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında konfliktoloq Üzeyir Şəfiyev Rusiyanın Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) sürətlə güclənməsindən narahat olmasını şərh edərkən deyib.

Üzeyir Şəfiyev bildirib ki, TDT Rusiyanın ən qorxulu yuxusudur: 

"Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov həmin qurum yaranarkən söhbətin mədəni, mənəvi, iqtisadi əlaqələrdən getdiyi halda onun bir o qədər də problem olmadığı, ancaq hərbi-siyasi birlikdən söhbət gedərsə, məsələni türk dövlətlərilə müzakirə etməli olacaqlarını bəyan edib. Hətta o, açıq şəkildə bildirmişdi ki, TDT yaransa, Rusiya da ora daxil olacaq. Yəni hər fürsətdən istifadə edib çalışırlar ki, belə bir quruma əngəl olsunlar. Bu da onu göstərir ki, məsələ ciddi şəkildə Rusiyanı narahat edir. TDT keyfiyyətli əhali sayına görə ciddi bir güc mərkəzidir. Burada söhbət 4,5 milyon kvadratmetr ərazi və 160 milyonluq əhali potensialından gedir. Həmin ərazi iqtisadi, nəqliyat və loqistika baxımdan da zəngindir. İstehsal gücü və satış bazarı baxımından da böyük bir meydandır".

Ekspert vurğulayıb ki, TDT həmçinin Rusiyanın imperiya maraqlarının qarşısını alır:

"Rusiyanı həmçinin, TDT-nin müdafiə qüdrətinin artmasından əndişələnir. Moskva bölgənin iqtisadi resursları və geosiyasi imkanlarına da sahib olmağa  çalışır. Ona görə də TDT Moskvanı qane  etmir".

Həmsöhbətimiz qeyd edir ki, Ukrayna müharibəsinə başının qarışması Rusiyanın Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyaya tam olaraq fokuslanmasına imkan vermir:

"Bu müharibə TDT-də inteqrasiyanın sürətlənməsinə Rusiyanın maneə olmasını sözsüz ki, bir qədər əngəllədi. TDT bir sıra sahələr üzrə əməkdaşlıq edir. Qurumun vahid investisiya fondu mövcuddur. Dil, mədəni, hərbi sahədə  münasibətlər də yüksək səviyyədə inkişaf edir. Qərb gücləri və Rusiya artıq fərqindədir ki, TDT-də əsas aktor olaraq Türkiyə və Azərbaycanın iradəsi ortadadır. Ona görə də yaranmış vəziyyət geosiyasi gücləri düşündürür. Bir sözlə, nə Qərb, nə də Rusiya bölgəni heç cürə sakit buraxmaq istəmir. Çünki bölgəmiz dünyanın ürəyinin məhvərinin əsas açar coğrafiyasıdır".

Ekspert gözləyir ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin bitməsilə bölgəmizdə də maraqlar toqquşması daha da güclənəcək:

"Rusiya tərəfindən fərqli-fərqli vaxtlarda həm Mərkəzi Asiya, həm də Cənubi Qafqazla bağlı aşağılayıcı ifadələr, təhdidləri eşidirik. Moskvada düşünürlər ki, həmin bölgə ölkələri özlərinin xarici siyasətini Rusiya ilə koordinasiya etməlidir. MDB də məhz bu məqsədlə yaradılıb. Rusiya bununla ortaya neoimperalist doktrinasını qoyur ki, Mərkəzi Asiya, Cənubi Qafqaz, Şərqi Avropa, Baltik ölkələrinin işğalı da bu doktrinaya daxildir. Yəni Rusiya hələ də imperalist arzularla yaşayır. Ukrayna müharibəsilə Rusiya tam gücdən salınmasa, bu ölkə köhnə vərdişlərini yenidən sürdürəcək".

Qeyd edək ki, rusiyalı türkofob politoloq Mixail Aleksandrov erməni mediasına müsahibəsində deyib Türk qövsünün tamamlanması, Türkiyənin Xəzər dənizinə çatması və vahid türk birliyi yaratmasının qəbuledilməz olduğunu bildirib. O, etiraf edib ki, Ukraynada hərbi əməliyyatlar Rusiyanın əl-qolunu bağlayıb: "Ukraynadakı münaqişə başa çatdıqdan sonra Moskvanın diqqəti Cənubi Qafqaza yönələcək".

O, həmçinin Rusiyanın Abxaziya və Cənubi Osetiyadakı hərbi bazalarının əhəmiyyətinə baxmayaraq, Ermənistandakı bazanın daha vacib olduğunu vurğulayıb. Bu sayaq açıqlamalar, habelə bəzi Rusiya rəsmilərinin Türk Dövlətləti Təşkilatının güclənməsindən narahat olması onu göstərir ki, belə vəziyyət Moskvada ciddi təlaş yaradıb. İndilikdə diqqətin Ukrayna məsələsinə yönəlməsi səbəbindən Rusiya digər regiolara o qədər də diqqət ayıra bilmir. Amma aydın məsələdir ki, Ukrayna müharibəsindən qalib çıxacağı təqdirdə, Kremlin postsovet məkanında aqressivliyi daha da artacaq və bu fonda Rusiya sözügedən məkanda kənar güclərin olmasına indiki qədər sakit yanaşmayacaq. 

Rüfət Sultan