Türkiyə hərbi xərclərini kəskin artırıb Qlobal “yarışda” 18 ci yerdədir

Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutu (SIPRI) tərəfindən açıqlanan yeni hesabata əsasən, Türkiyənin hərbi xərcləri 2025-ci ildə 7,2% artaraq 30 milyard dollara çatıb.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu göstərici ölkəni hərbi xərclərə görə dünyada 18-ci sıraya yüksəldib.
Hesabata görə, bu məbləğ Türkiyənin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) 1,9%-ni təşkil edir. Son on ildə isə ölkənin hərbi büdcəsi ümumilikdə 94% artıb.
Türkiyədə hərbi xərclərin artımı əsasən daxili müdafiə sənayesinə yönəlmiş investisiyalarla bağlıdır. Xüsusi müdafiə fonduna ayrılan vəsait 25% artaraq ümumi hərbi büdcənin 22%-ni təşkil edib.
Ankara son 20 ildə bu sahəyə milyardlarla dollar sərmayə qoyaraq xarici silahlardan asılılığı azaltmağı və əsas ixracatçı ölkəyə çevrilməyi hədəfləyir. 2025-ci ildə Türkiyənin hərbi ixracı 48% artaraq 10 milyard dolları keçib və bu, ölkə üçün rekord göstəricidir. 2028-ci ilə qədər bu rəqəmin 11 milyard dollara çatdırılması planlaşdırılır.
SIPRI-nin məlumatına əsasən, dünya üzrə hərbi xərclər 2025-ci ildə 2,9% artaraq təxminən 2,9 trilyon dollara yüksəlib. Üç ölkə – ABŞ, Çin və Rusiya birlikdə 1,48 trilyon dollar xərcləyərək qlobal xərclərin 51%-nə sahib olublar.
Qeyd olunur ki, ABŞ hərbi büdcəsini 7,5% azaldıb ki, bu da əsasən Ukraynaya hərbi yardımın dayandırılması ilə əlaqələndirilir.
Avropa regionu hərbi xərclərin artımında lider olub. Region üzrə xərclər 14% artaraq 864 milyard dollara çatıb ki, bu da 1953-cü ildən bəri ən sürətli artım hesab olunur.
Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının (NATO) Avropadan olan 22 üzvü ÜDM-in 2%-ni müdafiə məsələlərinə yönəldərək ümumi hərbi xərclərini 559 milyard dollara çatdırıb. Ümumilikdə isə NATO-nun 32 üzvünün hərbi xərcləri 1,6 trilyon dollar olub və bu da qlobal xərclərin 55%-nə bərabərdir.
Digər regionlarda da hərbi xərclərdə artım müşahidə olunub. Asiya və Okeaniya 681 milyard dollar (8,5% artım), Afrika 58,2 milyard dollar (8,5% artım), Yaxın Şərq 218 milyard dollar (0,1% artım) vəsait xərcləyib.