Türkiyədə aprelin 2 də baş tutan boykot nə qədər təsirli oldu? Araşdırma

Cəmiyyət Araşdırmaları İnstitutunun “Boykot təsiri analizi” adlı hesabatının nəticələrinə görə, aprelin 2-də Türkiyədə keçirilən ümumi boykot istehlak tələbində əhəmiyyətli azalmaya səbəb olub.
Yeniavaz.com “BirGün”ə istinadla xəbər verir ki, paytaxt Ankarada 384 sahibkarla keçirilən üzbəüz sorğulara zamanı onların 56 faizi həmin tarixdə satışların azaldığını bildirib.
Araşdırma çərçivəsində İstanbul və Ankara şəhərlərində seçilmiş iri ticarət mərkəzləri, sahibkarlar və istehlakçı davranışları analiz edilib. “Google Maps”in təqdim etdiyi “gündəlik sıxlıq” qrafikləri ilə boykotun ticarət mərkəzlərinə təsiri öyrənilib. Həmçinin Mərkəzi Bankın (TCMB) ödəniş sistemləri statistikaları əsasında istehlakçı davranışlarında baş verən dəyişikliklər analiz edilib.
Hesabata görə, Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) daha güclü olduğu bölgələrdəki ticarət mərkəzlərində boykot günü, yəni 2 aprel tarixində sıxlığın nəzərəçarpacaq dərəcədə azaldığı müşahidə olunub. Araşdırmaya görə, 2 aprel tarixindəki boykota nisbətən 3 aprel tarixində TM-lərdə sıxlıqda əhəmiyyətli dərəcədə artım baş verib.
Oxşar mənzərə Ankaradakı ticarət mərkəzlərində də yaşanıb. Belə ki, Çankaya bölgəsindəki ticarət mərkəzlərində nəzərəçarpacaq dərəcədə sıxlıq azalıb. Hakim Ədalət və İnkişaf PArtiyasının (AKP) güclü olduğu Keçiören və Yenimahalle bölgələrindəki TM-lərdə isə artım daha az olub.
Hesabat çərçivəsində sahibarlara “Boykot aksiyasını düzgün hesab edirsinizmi?” sualı verilib. Sorğuda iştirak edənlərin 43,3%-i boykotu düzgün hesab etmədiklərini bildirərkən, 47%-i isə dəstəklədiklərini ifadə edib.
Araşdırmanın digər mərhələsində isə Mərkəzi Bankın təqdim etdiyi ödəniş sistemləri statistikaları təhlil edilib. Bu statistikada, maaş ödəmələri nəzərə alınmadan digər ödənişlər əsas götürülüb. Araşdırma nəticəsində, 2 aprel tarixindəki boykotun istehlakda nəzərəçarpacaq dərəcədə bir azalmaya səbəb olduğu aşkarlanıb. Belə ki, həmin tarixdə əmək fəaliyyətinə görə edilən ödənişlər və bayram premiyaları nəzərə alınmamaq şərtilə istehlak tələbində 26% azalma olduğu qeyd edilib.
Qeyd edək ki, boykot aksiyası İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinin (İBB) sədri Əkrəm İmamoğlunun həbs olunması və ardınca keçirilən etiraz aksiyalarında bir çox gəncin saxlanılması ilə başlayıb. Bu prosesin mediada qərəzsiz şəkildə əks etdirilməməsi səbəbindən 2 apreldə ümumi boykot çağırışı edilib.