Üç nəhəng bənd və süni göl: Səudiyyə Ərəbistanı imkansızı yaradır

Səudiyyə Ərəbistanı "Vision 2030” strategiyası çərçivəsində ölkəni qlobal turizm və innovasiya mərkəzinə çevirməyə davam edir. Bu planın ən iddialı hissələrindən biri NEOM adlı futuristik meqapolis layihəsidir. Onun daxilində yerləşən Trojena adlı dağ kompleksi bütün il boyu dağ turizmi təqdim edəcək ilk bölgələrdən biri kimi nəzərdə tutulub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Econews" yazıb.

Bu ərazidə mühəndislər səhranın qayalıq bölgəsində süni göl və lüks kurort yaratmağı planlaşdırıblar. Trojena Akaba körfəzindən təxminən 50 km aralıda yerləşir və 2600 metrə çatan dağ zirvələri ilə seçilir. Bu yüksəklik iqlimi ətraf düzənliklərdən xeyli sərin edir.

Dağlarda göl tikmək ideyası

Layihənin əsas məqsədi süni qar sistemləri ilə birlikdə dağ xizək turizmini mümkün etmək, eyni zamanda süni göl vasitəsilə "su kənarı” turizm atmosferi yaratmaq idi. Lakin belə bir gölü quraqlıq bölgədə saxlamaq mühəndislik baxımından ciddi çətinlik yaradır.

Su anbarının işləməsi üçün davamlı su təminatı və buxarlanma itkilərinin idarə olunması vacibdir. Bu səbəbdən layihə həm texniki, həm də ekoloji baxımdan böyük risk daşıyırdı.

Üç bəndlik mühəndislik sistemi

Plan bir böyük bənd əvəzinə üç müxtəlif bəndin tikilməsini nəzərdə tuturdu. İki bənd beton, biri isə daş dolğulu (nasyp tipli) konstruksiya olmalı idi. Bu yanaşma mürəkkəb relyefdə suyun idarə olunmasını asanlaşdırmaq üçün seçilmişdi.

Bəndlərdən biri "roller compacted concrete” (RCC) texnologiyası ilə tikiləcəkdi. Bu üsulda beton lay-lay tökülür və ağır texnika ilə sıxlaşdırılır. Nəticədə təxminən 145 metr hündürlüyündə dayanıqlı konstruksiya əldə olunur.

Lakin bu texnologiya yüksək dəqiqlik tələb edir: qatlar arasında boşluq və zəiflik olmamalıdır, əks halda su sızması riski yaranır. Tikinti sahəsində həftəlik təxminən 90 min kubmetr qazıntı aparılırdı.

Böyük otel planları və beynəlxalq maraq

Layihə otel brendlərinin də diqqətini cəlb etmişdi. Marriott və digər beynəlxalq şirkətlər göl ətrafında lüks kurortlar tikməyi planlaşdırırdı. Buraya yüzlərlə otaqlı hotellər, süni "su kəndi” və premium istirahət zonaları daxil idi.

Trojena həmçinin 2029-cu il Asiya qış oyunları üçün potensial məkan kimi nəzərdən keçirilirdi.

Layihənin dayanması

2026-cı ilin əvvəlində qış oyunlarının başqa ölkəyə keçirilməsi Trojena üzərindəki təzyiqi azaltdı. Lakin mart ayında NEOM layihə çərçivəsində üç bənd və "The Bow” strukturu üzrə müqaviləni ləğv etdi.

Tikinti işlərinin təxminən 30 faizi tamamlanmışdı. Layihənin ümumi dəyəri milyardlarla avro səviyyəsində idi və ləğv qərarı böyük maliyyə və təşkilati dəyişikliklərə səbəb oldu.

Hazırda Trojena layihəsinin gələcəyi qeyri-müəyyəndir: nə yeni qrafik, nə də alternativ plan açıqlanıb. Bu isə həm turizm, həm də infrastruktur planlarına təsir göstərir.

Nəticə

Trojena layihəsi müasir mühəndisliyin nə qədər iddialı ola biləcəyini göstərir, eyni zamanda belə layihələrin iqtisadi və ekoloji reallıqlarla necə toqquşa bildiyini də ortaya qoyur.

Aydın