Ucuz işçi xəyalı puç oldu: Süni intellekt baha başa gəlir

Qlobal texnologiya sənayesində əmək bazarının strukturu dramatik bir transformasiyadan keçir.

Ölkə.Az xəbər verir ki, "Axios" nəşrinin son araşdırmasına görə, süni intellektin (Sİ) saxlanma və inkişaf xərcləri artıq bir çox şirkətdə adi işçilərin əməkhaqqı fondunu üstələməyə başlayıb. Bu tendensiya, Sİ-nin insanları işsiz qoymasından daha sürətli bir tempdə baş verir və şirkətlərin gəlirliliyini təhdid edir.

Xərclər strukturunun bu cür köklü dəyişməsi sənaye nümayəndələri tərəfindən də təsdiqlənir. "Nvidia"nın tətbiqi dərin öyrənmə üzrə vitse-prezidenti Brayan Katanzaro qeyd edir ki, hesablama güclərinə çəkilən xərclərin personal xərclərini geridə qoyması artıq davamlı bir xarakter alıb.

Bu dəyişiklik, xüsusilə startaplar sektorunda özünü daha kəskin büruzə verir. İndi bir çox yeni şirkət "ştat hesabına deyil, intellekt hesabına" miqyaslanma modelinə üstünlük verir. Yəni, yeni işçi götürmək əvəzinə, mövcud Sİ modellərinin hesablama güclərini artırmağa investisiya qoyulur.

Bu tendensiyanın ən bariz nümunələrindən biri kimi Uber şirkətini göstərmək olar. Şirkətin texniki direktorunun sözlərinə görə, bulud hesablama gücləri və "token" (məlumat vahidləri) xərclərinin gözləniləndən xeyli yüksək olması səbəbindən Uber-in 2026-cı il üçün süni intellekt büdcəsi vaxtından xeyli əvvəl tükənib. Bu fakt, hətta texnoloji nəhənglərin belə Sİ-nin maliyyə "ştahını" düzgün proqnozlaşdırmaqda çətinlik çəkdiyini göstərir.

Gəlirsiz "ağıllı" artım riski
Mövcud vəziyyət texnologiya sektorunda paradoksal bir reallıq yaradır:

Səmərəlilik tələsi: Şirkətlər prosesləri avtomatlaşdırmaq və insan əməyini əvəz etməklə səmərəliliyi artırmağa çalışırlar. Lakin bu avtomatlaşdırmanı təmin edən Sİ infrastrukturunun (serverlər, elektrik enerjisi, çiplər) saxlanması xərcləri o qədər sürətlə artır ki, gözlənilən maliyyə qənaəti yox olur.

İnvestorların səbri tükənir: Təkcə 2026-cı ildə qlobal İT xərclərinin 13.5% artaraq 6.31 trilyon dollara çatacağı proqnozlaşdırılır. Bu artımın əsas hərəkətverici qüvvəsi Sİ və bulud xidmətləridir. Lakin bu qədər böyük investisiyaların fonunda investorların təzyiqi güclənir. Onlar artıq sadəcə "ağıllı" texnologiyalar yox, bu texnologiyaların real maliyyə gəlirliliyini (ROI) və ya kəskin səmərəlilik artımını nümayiş etdirən sübutlar tələb edirlər.

İşçi bazarında yeni fokus: Bu tendensiya o deməkdir ki, şirkətlər artıq sadəcə kod yazan və ya tapşırıqları yerinə yetirən "adi" işçilərə deyil, Sİ xərclərini optimallaşdıra bilən, daha səmərəli "token" idarəçiliyi həyata keçirən və mürəkkəb bulud infrastrukturunu idarə edən yüksək ixtisaslı mühəndislərə ehtiyac duyurlar.

Yekun olaraq, süni intellektin saxlanma xərclərinin əməkhaqqı fondunu keçməsi, texnoloji tərəqqinin maliyyə reallıqları ilə toqquşduğu yeni bir dövrün başlanğıcıdır. Şirkətlər üçün əsas çağırış indi təkcə "ağıllı" olmaq deyil, həm də "maliyyə baxımından səmərəli" ağıllı olmaqdır.