Ukrayna Avropaya uran və titan təklif etdi: ”Rusiyanı əvəz edə bilərik”

Avropa ölkələri və Ukrayna birgə şəkildə ölkə ərazisində yerləşən faydalı qazıntıları işləyə bilər və bu, Avropanın sənayesi və müdafiə istehsalı üçün faydalı olar.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Politico” üçün Ukraynanın baş naziri Denis Şmıqalın yazdığı ölkənin Aİ-yə qoşulmasına həsr olunmuş məqaləsində deyilir.

Onun sözlərinə görə, Ukrayna təsdiqlənmiş titan filizi ehtiyatlarına görə dünyanın ilk on ölkəsi sırasına daxildir. Bununla belə, hazırda ölkədə bu kəşf edilmiş ehtiyatların cəmi 10%-i işlənilir. "Biz Avropa bazarında Rusiyanın titanını əvəz edə bilərik və bu, həm Aİ-nin mülki sənayesinin, həm də qabaqcıl hərbi texnologiyalarının inkişafına töhfə verərdi. Üstəlik, Rusiya ilə tərəfdaşlıq şantaj və aldatma üzərində qurulduğu halda, bizə etibar etmək mümkündür", – deyə Şmıqal vurğulayıb.  

O qeyd edib ki, Ukrayna ərazisində Aİ üçün kritik hesab edilən 30 mineral resursun 22-si mövcuddur. Xüsusilə, ölkə Avropada uran filizi ehtiyatlarına görə birinci yerdədir və öz enerji tələbatını qarşılamaqla yanaşı, Avropa ölkələrinə də uran tədarük edə bilər. "Xüsusilə də Avropada nüvə enerjisinə artan tələbatı nəzərə alsaq", – deyə o əlavə edib.  

Bundan başqa, Ukrayna Avropanın ən böyük litium ehtiyatlarına malikdir və bu elementə olan qlobal tələbat artmaqdadır. "Əgər 2021-ci ildə 460 min ton litium karbonatı istehlak olunmuşdusa, proqnozlara görə, 2030-cu ilə qədər bu rəqəm 6 milyon tona çatacaq. Biz bu sahədə birgə müəssisələrin yaradılmasına hazırıq və bu, şübhəsiz ki, Aİ-yə strateji üstünlük qazandırar", – deyə Şmıqal bildirib.  

Bundan əvvəl "Forbes” hesablamışdı ki, 2023-cü ildə Ukraynanın mineral resurslarının ümumi dəyəri təxminən 15 trilyon dollar təşkil edir. Bununla yanaşı, ölkədəki yataqların təxminən 70%-i qismən işğal olunmuş və daimi atəş altında olan Luqansk, Donetsk və Dnepropetrovsk vilayətlərində yerləşir. Ukraynanın litium ehtiyatları isə 500 min ton həcmində qiymətləndirilir. Bu metal elektronika istehsalı və hərbi texnika, o cümlədən dronlar, qırıcılar və raket sistemləri üçün kritik əhəmiyyətə malikdir.  

Bundan əvvəl ABŞ-ın Ukraynanın faydalı qazıntılarına prioritet çıxış əldə etməsi qarşılığında Kiyevə hərbi və maliyyə dəstəyi göstərməyə davam edəcəyi məsələsi geniş müzakirə olunurdu. Ötən həftə Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski Reuters-ə müsahibəsində bildirib ki, Ukrayna ABŞ-a öz resurslarını, o cümlədən nadir torpaq elementlərini pulsuz vermək niyyətində deyil, lakin onların birgə işlənməsinə hazırdır. "Amerikalılar bizə ən böyük dəstəyi veriblər və buna uyğun olaraq bizim resurslarımıza prioritet çıxış əldə etməlidirlər", – deyə Zelenski vurğulayıb.  

Onun sözlərinə görə, Rusiya tərəfindən işğal olunmuş Ukrayna ərazilərində ölkənin mineral ehtiyatlarının təxminən 20%-i, o cümlədən nadir torpaq elementlərinin demək olar ki, yarısı yerləşir. Zelenski hesab edir ki, Moskva bu strateji əhəmiyyətli resursların bir hissəsini Şimali Koreya və İran kimi müttəfiqlərinə ötürə bilər. "Biz Putini dayandırmalı və ən zəngin yataqlarımızı, o cümlədən Pridneprovye bölgəsini və mərkəzi Ukraynanı qorumaq üçün hərəkətə keçməliyik", – deyə o bildirib.  

Daha sonra ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Mayk Uolts qeyd edib ki, Donald Tramp Ukraynaya dəstəyin davam etdirilməsi məsələsini müzakirə etməyə hazırdır, lakin Vaşinqton "hərbi yardıma çəkilən xərcləri kompensasiya etməlidir". "Bu, ukraynalılarla onların faydalı qazıntıları, təbii ehtiyatları, nefti və qazı, eləcə də bizim resurslarımızın alınması ilə bağlı birgə tərəfdaşlıq olacaq", – deyə Uolts vurğulayıb.

Alpər