Ukrayna odla su arasında atəşkəs, yoxsa seçkilər?

Ukraynada siyasi vəziyyət mürəkkəb olaraq qalır. Məlum olduğu kimi, prezident Volodimir Zelenskinin vəzifə müddəti 2024-cü ilin may ayında başa çatıb, lakin müharibə şəraiti və hərbi vəziyyət səbəbindən seçkilər təxirə salınıb. Ukrayna parlamenti Zelenskini qanuni prezident olaraq tanımağa davam edir və seçkilərin yalnız atəşkəs əldə edildikdən və hərbi vəziyyət ləğv edildikdən sonra keçiriləcəyini bildirir.

Bir müddətdir ABŞ iki ölkə arasında atəşkəsin əldə olunması istiqamətində mühüm addımlar atsa da, 1 aylıq atəşkəs hələ də razılaşdırılmayıb. Sabiq müşavir Aleksey Arestoviç yanvarın 25-də atəşkəsin mümkün olduğunu qeyd etmişdi, lakin bu baş vermədi. Son günlər isə aprelin 20-nə qədər atəşkəsin əldə olunacağına dair iddialar səsləndirilir.

Bu mümkündürmü? Ukrayna prezident seçkilərinə hazırlaşır? Ümumiyyətlə, müharibədə son durum nədir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Sultan Zahidov deyib ki, bir neçə gün əvvəl Ukrayna qoşunları Belqorod istiqamətində əks-hücum əməliyyatı həyata keçirərək 3-4 km irəliləyə biliblər:

“Amma digər istiqamətlərdə vəziyyət heç də Ukraynanın lehinə deyil. Kurskda ərazilərin böyük hissəsi Rusiya tərəfindən ələ keçirildi. Eləcə də Donbass istiqamətində ruslar yavaş-yavaş irəliləyirlər.

Siyasi-diplomatik arenada da fundamental dəyişiklik yoxdur. Atəşkəsin əldə olunması ilə bağlı mart ayında bir neçə dəfə görüş keçirilsə də, Rusiya ABŞ-ın bu təklifini qəbul etmədi. Daha sonra ABŞ və Rusiya arasında Qaradənizdə təhlükəsizliklə bağlı saziş imzalandı. Bununla belə, cəbhə xəttində döyüş davam etməkdədir. Tərəflər arasında ciddi mövqe fərqlərinin olması sülh prosesini yubadır.

Görünür, Rusiya prosesi uzatmaq istəyir. Bununla da cəbhədə daha çox mövqe ələ keçirmək niyyətindədir. Digər tərəfdən, öz şərtləri ilə atəşkəsin imzalanmasında maraqlıdır. Bu şərtlər də Ukrayna və Qərb tərəfindən məqbul qarşılanmır”.

Sultan Zahidov

Politoloqun sözlərinə görə, Ukrayna ərazilərinə Avropa qüvvələrinin gətirilməsini istəyir:

“Fransa da Almaniya və Polşa liderləri ilə birgə məsələ ilə bağlı təşəbbüs irəli sürmüşdü. Rusiya isə buna qəti şəkildə qarşıdır. NATO kontingentinin Ukraynaya yerləşdirilməsini istəmir. Ümumi prosesdə ABŞ-ın da müəyyən maraqları olduğu hər kəsə məlumdur. Rusiya isə rəsmi Vaşinqtonun həmin maraqlarının qısa müddətdə reallaşmasını istəmir.

Trampın Rusiya ilə bağlı verdiyi son açıqlama da diqqətəlayiqdir. Belə ki, Rusiya ABŞ-dan növbəti sanksiyalarla qarşılaşa bilər. Yaxın zamanlarda atəşkəs imzalanması ehtimalı azdır. Sülh müqaviləsinin imzalanması isə mümkün görünmür. Çünki bunun üçün rəsmi Kiyevin Rusiyanın şərtlərini qəbul etməsi lazımdır.

Ukraynada prezident seçkilərinin keçirilməsi də hazırda real görünmür. Çünki bunun üçün atəşkəs və onun zəmanət mexanizmləri tətbiq olunmalıdır. Bunun ardınca ölkədə hərbi vəziyyət rejmi götürüləcək və seçkilər keçiriləcək”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az