Ukrayna və ABŞ arasında nadir torpaq mineralları üzrə sazişin detalları açıqlanıb

Ukrayna və ABŞ faktiki olaraq nadir torpaq mineralları üzrə sazişin yekun variantını işləyib hazırlayıblar. Bu gün bu müqavilə “Ukraynanın bərpası ilə bağlı investisiya fondu üçün qayda və şərtlərin yaradılması haqqında saziş” adlanır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Ukraynanın Baş naziri Denis Şmıqal milli telemarafonun efirində danışıb.

"Biz faktiki olaraq son variantı işləyib hazırlamışıq. Bu gün bu saziş "Ukraynanın bərpası üçün İnvestisiya Fondunun Qayda və Şərtlərinin yaradılması haqqında Saziş" adlanır. Əslində, bu, hüquqi qüvvəyə malik olan ilkin razılaşmadır. Bu, Ukraynanın bərpası üçün investisiya fondunun yaradılmasını nəzərdə tutur, onu Ukrayna və ABŞ birgə idarə edəcək”, - deyə Şmıqal əlavə edib.

Baş nazirin sözlərinə görə, bu saziş birbaşa Ukraynanın təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlıdır.

"Müqavilənin preambulasında çox aydın şəkildə qeyd olunur ki, Amerika xalqının Ukrayna ilə birlikdə azad, suveren və təhlükəsiz dövlətə sərmayə qoymaq istəyi nəzərə alınmaqla, bu, sazişin başlanğıcıdır. Mən birbaşa mətndən sitat gətirirəm və bu, onun hansı məqsədlə bağlandığını anlamaqda bizim üçün vacibdir. Bu sazişin təhlükəsiz mahiyyəti ölkəmiz, hökumətimiz və prezidentimiz üçün bir nömrəli prioritetdir", - deyə Şmıqal vurğulayıb.

Razılaşmada Ukraynanın dünyanın üçüncü ən böyük nüvə arsenalından imtina edərək beynəlxalq təhlükəsizliyə verdiyi töhfəni vurğulayan Budapeşt Memorandumuna istinad var.

Sənədin Ukrayna hökuməti tərəfindən nəzərdən keçiriləcəyi və nəhayət, Ukrayna və ABŞ prezidentləri arasında danışıqlar zamanı razılaşdırılacağı gözlənilir.

Nadir torpaq metalları müqaviləsinin əsas müddəaları aşağıdakılardır:

- İnvestisiya fondunun yaradılması – Ukrayna və ABŞ Bərpa Fondunu bərabər şəkildə idarə edəcək.

- Təhlükəsizlik zəmanətləri ilə əlaqələndirilməsi – Müqavilə Ukraynanın NATO-ya qoşulmasına dəstək verilməsini və ya alternativ təminatların nəzərdən keçirilməsini ehtiva edərək, təhlükəsizlik arxitekturasının bir hissəsi kimi qəbul edilir.

- Fondun maliyyələşdirilməsi – Ukrayna icarə haqları, faydalı qazıntılara lisenziyalar və infrastruktur obyektlərindən əldə olunan dividendlərin 50 faizini fonda yönəldəcək.

- ABŞ və Ukraynanın birgə töhfələri – Fondun vəsaitləri Ukraynanın yenidən qurulması, iqtisadi inkişafı və təhlükəsizliyinə sərf olunacaq.

- Ukraynanın beynəlxalq təhlükəsizliyə verdiyi töhfənin tanınması – Ukraynanın nüvə arsenalından imtinası qeyd edilir və Budapeşt Memorandumuna istinad olunur.

Fond Ukrayna və ABŞ hökumətləri tərəfindən birgə idarə olunacaq.