Ukraynaya ərazi itkisini qəbullanmaq, müharibəni bitirmək və sülh müqaviləsi imzalamaq diktə olunur

Zelenskinin Tramp ilə Oval Ofisdəki görüşü böyük bir fiasko ilə nəticələnmişdi. O, bu görüşdən sonra Avropa liderlərindən isti mesajlar alır, Avropanın ABŞ-dan kənar vahid xarici siyasət formalaşdıra biləcəyinə inanaraq, həmçinin Ukraynaya fərqli, daha yaxşı nəyinsə vəd ediləcəyinə ümid bəsləyərək Londona getmişdi. Lakin Londonda Britaniya Baş naziri Keir Starmer, daha sonra Avropa liderləri ilə baş tutan zirvə görüşü göstərdi ki, Ukrayna öz gözləntilərində yanılıb. Yəni, Londonda da təsdiqləndi ki, Ukrayna “Avro-Atlantik İttifaqında” yer almayacaq və kollektiv Qərb Ukrayna üçün vuruşmayacaq; Ukraynaya Avropa (o cümlədən, Türkiyə və digər dövlətlərin iştirakı ilə formalaşdırılacaq) sülhməramlı kontingenti – təhlükəsizliyinin təminatı olaraq göndəriləcək; lakin bu, yalnız Ukraynanın Rusiya ilə sülh sazişi imzalamasından sonra olacaq.

Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin (STM) baş məsləhətçisi Şəhla Cəlilzadə Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, sammitə qatılmaqdan imtina edən Macarıstan Baş naziri Viktor Orban bu görüşü Ukraynaya vəd olunan hərbi yardımlar fonunda onun Rusiya ilə savaşa davam etməyə sürüklənməsi olaraq xarakterizə etdi: “Görüşdə Britaniya Ukraynaya 2 milyard dollar həcmində hərbi yardım edəcəyini bəyan etdi. Lakin onu da nəzərə alaq ki, sülhə nail olmayınca ABŞ tərəfindən Ukraynaya artıq hər hansı yardım göstərilməyəcək. Tramp müvafiq qərarın verilməsi üçün bu gün öz milli təhlükəsizlik müşaviləri ilə görüş keçirəcək. Halbuki, ABŞ-dan Ukraynaya 350 milyard dollar yardım vəd edilmiş, indiyədək onun təqribən 70 milyardı Ukraynaya çatmışdı. Hətta ABŞ rəhbəri təhdidin dozasını bir az da artıraraq Zelenskinin şəxsi motivasiyası ilə bu cür qeyri-konstruktiv davrandığına görə hakimiyyətini itirə biləcəyini, danışıqların başqa bir şəxslə davam etdirilə biləcəyini irəli sürüb. ABŞ-ın dəstəyinin itirilməsini nəzərə alsaq, Avropanın Ukraynaya “mütəvazi” dəstəyi qələbə üçün yetərli sayıla bilməz”.

Şəhla Cəlilzadə

Şəhla Cəlilzadə qeyd edib ki, Avropanın üç əsas aparıcı dövləti olan Britaniya, Fransa və Almaniyanın ABŞ siyasətindən kənar siyasət formalaşdırmaq potensialı da yoxdur: “Britaniyanın ABŞ-la təbii müttəfiqliyi, Fransanın bütün dünyada gözdən düşən reputasiyası və Fransanın hər zaman mövcud olan vahid Avropa siyasəti inşa etmək arzusunun reallaşmaması, Almaniyanın Rusiya ilə enerji əməkdaşlığını bərpa etməklə bağlı maraqları və ABŞ-ın açıq təhdid mesajları fonunda real olaraq qiymətləndirsək, Ukraynaya ərazilərinin itirildiyi qəbullanmaq, Rusiya ilə müharibəyə son vermək, sülh müqaviləsi imzalamaq diktə olunur. Əvəzində sülhməramlı kontingent və bərpa üçün dəstək vəd edilir”.

Politoloqun fikrincə, bu dəstək də havayı deyil, əvəzində Ukrayna öz təbii sərvətlərini Qərbin istismarına verməlidir: “Ən qəribəsi də odur ki, bu qədər qanlı səhifələrin ideya müəllifi olduqdan sonra ABŞ rəsmiləri Ukrayna liderinə məsləhət görür ki, o, həm Rusiya ilə, həm də Qərb ilə bərabər-səviyyəli münasibətlər inşa etməyə başlamalıdır. Nəticə olaraq, “Qonşuya ümid olan ac qalar” atalar sözümüz hazırda Ukraynanın timsalında “Qərbə ümid olan…” şəklində ifadə oluna bilər”.

İradə Cəlil, Bizimyol.info