UNİSEF: 200 milyon uşaq dünyadan tələb edir ki...

“Yaxın Şərqdə münaqişənin şiddətlənməsinin onuncu günündən bəri regionda milyonlarla uşaq üçün vəziyyət fəlakətli hala gəlir. 28 fevraldan bəri zorakılıqda 1100-dən çox uşağın yaralandığı və ya öldürüldüyü bildirilir. Buraya İranda öldürüldüyü bildirilən 200, Livanda 91, İsraildə dörd və Küveytdə bir uşaq daxildir. Zorakılıq gücləndikcə və yayıldıqca bu rəqəmlər artacaq". - bu açıqlama UNİSEF-in rəsmi saytında dərc edilib.

Açıqlamada daha sonra bildirilir: “Təhsilə geniş yayılmış müdaxilə regionda milyonlarla uşağı məktəbdən kənarda qoyub, yüz minlərlə uşaq isə amansız bombardmanlar nəticəsində didərgin düşüb. Uşaqların sağ qalması üçün vacib olan xəstəxanalar, məktəblər, su və kanalizasiya sistemləri də daxil olmaqla mülki infrastruktur münaqişə tərəfləri tərəfindən hücuma məruz qalıb, zədələnib və ya dağıdılıb. Uşaqların öldürülməsinə və şikəst edilməsinə, yaxud uşaqların asılı olduğu vacib xidmətlərin məhv edilməsinə və pozulmasına heç nə haqq qazandırmır."

“Silahlı münaqişədə uşaqlara qarşı ciddi zorakılıqlar beynəlxalq humanitar hüquq və beynəlxalq insan hüquqları qanunu da daxil olmaqla beynəlxalq hüququn pozulması hesab edilə bilər. UNICEF Baş katibin münaqişə tərəflərini döyüşlərə son qoymağa və diplomatik danışıqlara başlamağa çağırışını təkrarlayır. UNICEF həmçinin tərəfləri mülki şəxslərə zərəri minimuma endirmək üçün müharibə vasitələri və metodlarının seçilməsində bütün zəruri tədbirləri görməyə, o cümlədən uşaqlara qeyri-mütənasib təsir göstərən partlayıcı silahların istifadəsindən çəkinməyə çağırır. “Regiondakı 200 milyon uşaq dünyanın tez bir zamanda bu məsələyə reaksiya verəcəyinə ümid edir.” - deyə açıqlamada bildirilir.

Qeyd edək ki, bu günədək müharibələrdə ölən uşaqların dəqiq ümumi sayı yoxdur, çünki bir çox müharibədə bütün qurbanlar tam qeyd olunmur. Amma BMT və UNICEF-in rəsmi məlumatları bəzi təxmini rəqəmlər verir. Ümumi dünya statistikasına görə 2005–2022-ci illər arasında dünyada müharibələr nəticəsində ən azı 120 000 uşaq öldürülüb və ya ağır yaralanıb Bu rəqəm BMT tərəfindən təsdiqlənmiş məlumatdır. Bu itki təxminən gündə 20 uşaq deməkdir. Həmin dövrdə müharibələrdə uşaqlara qarşı 315 000-dən çox ciddi hüquq pozuntusu qeydə alınıb.

Son illərdə alovlanan bəzi müharibələrdə uşaqların gördüyü rəqəmlər də tam dəqiq deyil, Qəzza müharibəsində təxminən 13 000-dən çox uşaq öldürüldüyü, Ukrayna müharibəsində 2022-dən sonra təxminən 2000 uşağın öldüyü və ya yaralandığı barədə informasiyalar var.

Yaxın Şərq və Şimali Afrika münaqişələrində son illərdə 20 000-ə yaxın uşaq öldürülüb.

Məlumat üçün bildirək ki, dünyada 473 milyon uşaq münaqişə olan bölgələrdə yaşayır Bu dünyadakı hər 5 uşaqdan biri deməkdir. Bu uşaqların çoxu evsiz qalır, məktəbə gedə bilmir,

aclıq və xəstəliklə üzləşir.

Müharibələri böyüklər edir, amma ən çox uşaqlar zərər görür. Trixin ən sarsıdıcı müharibələri də daxil olmaqla bu qarşıdurmalarda günahsız uşaqlar öldürülür, evsiz və sahibsiz qalır. Tarixçilərin hesablamalarına görə II Dünya Müharibəsində (1939–1945-ci illər aralığında)

ölən təxminən 60–70 milyon insandan 1,5–2 milyonu uşaq olub. Xüsusilə mülki ərazilərin bombardmanlarında, aclıq səbəbindən və əsir düşərgələrində çox uşaq ölüb. Həmçninin 1941-1945 müharibəsində 900 gün mühasirədə qalan Leninqradın həlak olan 1 milyondan çox sakini arasında çox sayda oluq vardı.

O cümlədən, 2011-ci ildən bəri Suriyada 30 mindən çox uşağın öldürüldüyü bildirilir. 2014-cü ildən bəri Yəməndə 10 mindən çox uşaq həlak olub və ya hökm sürən vəziyyətə görə humanitar yardımdan uzaq qalaraq aclıqdan ölüb. İraqda, Vyetnamdakı vəziyyətlər də minlərlə uşağın ölməsinə səbəb olub. 1945-ci ilin avqustunda Hiroshima və Nagasaki şəhərlərinə atılan atom bombaları nəticəsində çoxlu sayda uşaq həyatını itirib, hər iki şəhərdə 30 mindən çox uşaq həlak olub, minlərlə uşaq xəstə doğulub, radiasiyanın təsirindən sonrakı həyatında onkoloji xəstəliklərə yoluxub.

Lalə Mehralı