Icma.az
close
up
RU
Universitet müəllimləri də MİQ imtahanı verəcək? KONKRET

Universitet müəllimləri də MİQ imtahanı verəcək? KONKRET

Icma.az, Konkret.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

“Universitetlərin reytinq və nüfuz məsələsində də ciddi problemlər mövcuddur”

Məlumdur ki, orta məktəb müəllimləri işə müəllimlərin işə qəbulu (MİQ) mexanizmi ilə qəbul olunur. Bu proses müəyyən narazılığa səbəb olur. Əsasən də ali məktəblərin nüfuzunu aşağı salır. MİQ-dən keçə bilməyən müəllim kimi çalışa bilmir. Bu da həmin pedaqoji təhsil ocaqlarının prestijini, hörmətini aşağı salır.

Son vaxtlar təhsil cameəsi arasında belə bir fikir yayılıb ki, müəllimlərin işə qəbulu (MİQ) mexanizmi ali təhsil müəssisələrinə də tətbiq olunacaq. Hesab edilir ki, universitetlərdə də MİQ formatına uyğun mərkəzləşdirilmiş imtahan keçirilsə, bu, ali məktəblərə müəllim qəbulu prosesində şəffaflığı və obyektivliyi artıra bilər.Bu fikir təhsil ictimaiyyəti arasında fikir ayrılığına səbəb olub. Kimisi bu təklifi dəstəkləyir, bəziləri isə qarşı çıxır. Onların fikrincə, ali təhsil sistemi orta məktəblərdən fərqli olaraq ixtisaslaşmış, elmi-tədqiqat yönümlü və akademik azadlığa əsaslanan bir strukturdur. MİQ isə əsasən standart bilikləri ölçən test mərhələsinə və inzibati qərarlara söykəndiyi üçün universitet mühitinə uyğun gəlmir.ə

KONKRET.az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Kamran Əsədov “Yeni Müsavat”a danışıb. Ekspert qeyd edib ki, universitetlərdə müəllimlərin işə qəbulu prosesinin qapalı və qeyri-obyektiv olması, kadrların təyinində şəxsi əlaqələrin, korporativ maraqların və bəzən maliyyə faktorlarının üstünlük təşkil etməsi təhsilin keyfiyyətinə bilavasitə mənfi təsir göstərir: “Bütün bunlar yalnız daxili müzakirə predmeti deyil, həm də ictimai etimadı sarsıdan sistemli problemlərdir.

“Təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 13.1-ci maddəsinə əsasən, ali təhsil müəssisələri elmi, metodik və təşkilati baxımdan müstəqildir və daxili strukturlarını, müəllim seçimi qaydalarını özləri müəyyən edirlər. Lakin bu muxtariyyət effektiv və şəffaf mexanizmlərlə müşayiət olunmadıqda, universitetlərdə daxili korrupsiya, qeyri-peşəkar təyinatlar və formal akademik fəaliyyət geniş yayılır. Hazırda bir çox ali məktəblərdə müəllimlərin və dosentlərin işə qəbulu elmi və pedaqoji keyfiyyətlərdən daha çox şəxsi münasibətlər və qapalı prosedurlar əsasında baş tutur.

Dövlət Statistika Komitəsinin 2023-cü ilə dair məlumatına görə, Azərbaycanda ali təhsilli şəxslərin 26%-i öz ixtisası üzrə işləmir. Bu isə ali təhsil sisteminin əmək bazarına uyğun kadr hazırlamaq qabiliyyətinin zəif olduğunu göstərir. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin verdiyi digər məlumatlara görə, 2024-cü ilin əvvəlində ali təhsilli işsizlərin sayı 51 min nəfər təşkil edib. Bu göstəricilər onu deməyə əsas verir ki, universitetlərdə verilən ixtisaslar və tədris proqramları əmək bazarının real tələbatına cavab vermir, tələbələrə verilən nəzəri biliklər praktik bacarıqlardan və peşə hazırlığından uzaqdır”.

Ekspert qeyd edib ki, universitetlərin reytinq və nüfuz məsələsində də ciddi problemlər mövcuddur: “QS, THE və CWTS Leiden kimi beynəlxalq reytinqlərdə Azərbaycan universitetlərinin ya adı ümumiyyətlə yoxdur, ya da çox aşağı sıralardadır. Məsələn, 2024-cü ildə CWTS Leiden sıralamasına görə Azərbaycan universitetləri yalnız 1 və ya 2 universitet səviyyəsində, çox aşağı indikatorlarla təmsil olunub. Bunun əsas səbəbi elmi məqalələrin keyfiyyətsizliyi, beynəlxalq əməkdaşlığın zəifliyi və əsaslı tədqiqat mədəniyyətinin formalaşmamasıdır. Bu reytinqlərdə bəzən pullu iştirak mexanizmləri vasitəsilə mövqe əldə olunması isə sistemin şəffaflığını daha da şübhə altına alır.

Müsbət tərəf kimi qeyd edilə bilər ki, bəzi ali məktəblər son illərdə tədris proqramlarını beynəlxalq kurikulumlara uyğunlaşdırmağa, müəllimlərin kvalifikasiyasını artırmağa və rəqəmsallaşma sahəsində islahatlara başlamağa cəhd göstərirlər. Dünya təcrübəsində ali təhsil sistemində şəffaflıq və əmək bazarı ilə uyğunlaşma əsas indikatorlar sayılır. Məsələn, Almaniyada universitet müəllimlərinin işə qəbulu üçün mütləq açıq müsabiqə keçirilir və “habilitasiya” adlı ciddi elmi kvalifikasiya tələbi tətbiq olunur. Böyük Britaniyada “Research Excellence Framework” (REF) sistemi ilə universitetlərin elmi performansı rüblərlə ölçülür və nəticəyə görə maliyyələşmə həyata keçirilir. Birləşmiş Ştatlarda isə universitet müəllimlərinin işə qəbulu zamanı açıq elan, CV və elmi nəticələrin analizi, dərs nümunəsi və çoxpilləli müsahibə sistemi tətbiq edilir.

Azərbaycan universitetlərinin əmək bazarından uzaq düşməsinin əsas səbəbi həm proqramların məzmununun köhnəlməsi, həm praktiki təlimin olmaması, həm də sahibkar və işəgötürən strukturlarla əməkdaşlığın çox zəif olmasıdır. Bir çox fakültələrdə tələbələr yalnız nəzəri biliklərlə universiteti başa vurur, heç bir real layihədə iştirak etmədən, sahəyə getmədən məzun olurlar. Bu isə onların əmək bazarına hazır olmaması ilə nəticələnir.

Yaxın perspektivdə dəyişiklik üçün əsas addım ali təhsil sistemində akademik məsuliyyət və idarəetmədə şəffaflıq prinsiplərinin gücləndirilməsi, işə qəbul və təyinatlarda müsabiqə əsaslı mexanizmlərin tətbiqi, eləcə də universitetlərin əmək bazarı ilə inteqrasiya olunmuş proqramlara keçididir. Qanunvericilikdə universitetlərin daxili muxtariyyəti tanınsa da, bu muxtariyyət keyfiyyət və ictimai cavabdehliklə birgə tənzimlənməlidir.

Əgər bu problemlər sistemli şəkildə həll olunmasa, ali təhsil müəssisələri yalnız diplom verən, lakin bilik və bacarıq aşılamayan mərkəzlərə çevriləcək. Bu isə nə ölkə iqtisadiyyatına, nə də gələcək nəslin formalaşmasına töhfə verməyəcək. Beləliklə, ali təhsilin mahiyyəti dəyişdirilməli, şəffaf, açıq, əmək bazarına bağlı və akademik məhsuldarlığa əsaslanan sistem qurulmalıdır”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:215
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 04 İyun 2025 12:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri