“Universitetlərdə layihələr maliyyələşdirilmədiyi üçün real nəticə yoxdur” DOSENT

Məlumdur ki, müəllimlərin işə qəbul imtahanlarının nəticələri ali məktəblərdə pedoqoji ixtisaslarda təhsil alan məzunların bilik səviyyəsini bir daha gündəmə gətirib. Təəssüf ki, göstəricilər gözləniləndən xeyli aşağıdır.

Bəs, bu nəticələr nədən irəli gəlir?

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan dosent İlham Əhmədov bildirib ki, Azərbaycan universitetlərinin əmək bazarının tələblərinə uyğun kadr hazırlığında ciddi problemlər mövcuddur:

“Bu problemlər uzun müddət ali təhsil sistemində islahatların ya aparılmaması, ya da keyfiyyətsiz və sistemsiz aparılması, maliyyələşmənin yetərli olmaması və dünya təcrübəsindən lazımi şəkildə istifadə edilməməsi ilə əlaqəlidir. Universitetlərin ən böyük problemi isə ölkədə ali təhsilə dair aydın strategiyanın olmamasıdır.

Dünya təcrübəsində hər universitet ildə bir sıra inkişaf yönümlü layihələr həyata keçirir. Bu layihələr təhsilin məzmunu və texnologiyalarının idarə olunması, startapların yaradılması, təhsil innovasiyalarının tətbiqi və elmi işlərin inkişafı kimi istiqamətləri əhatə edir. Lakin bu işlər üçün konkret fəaliyyət mexanizmləri və maliyyələşmə tələb olunur”.

İlham Əhmədov bildirib ki, təəssüf ki, son 30 il ərzində bizim universitetlərdə belə layihələr sistemli şəkildə həyata keçirilməyib:

“Müəyyən təşəbbüslər olsa da, maliyyələşmə olmadığından real nəticə əldə olunmayıb. Halbuki dünya universitetləri bu layihələrə milyonlarla dollar sərf edir. Yüksək reytinqli universitetlərin büdcəsi milyardlarla dollara çatır, orta səviyyəli universitetlərin büdcəsi təxminən 500 milyon dollardır. Bizim universitetlərin büdcəsi isə yalnız 20–30 milyon dollar səviyyəsindədir.

Az büdcə yalnız maliyyələşmənin azlığına səbəb deyil, həm də təhsil və elm layihələrinin həyata keçirilməsinə mane olur. Universitetlərin əsas xərcləri isə davamlı olaraq tikinti və təmir işlərinə yönəldilir. Nəticədə təhsilin məzmunu əmək bazarının tələblərinə uyğun gəlmir, yeni kurikulumların hazırlanmasına pul ayrılmır, dərsliklər isə müəllimlərin şəxsi təşəbbüsü ilə yazılır ki, bu da çox vaxt standartlara uyğun olmur.

Müqayisə üçün qeyd edək ki, təhsil naziri orta məktəb dərsliklərinin standartlara uyğun olmamasını vurğulayır. Ali məktəb dərsliklərinin hazırlanması isə daha mürəkkəbdir və sayca çoxdur. Lakin illər ərzində təhsil naziri ali məktəb dərsliklərinin hazırlanması prosesində iştirak etməyib və onların keyfiyyətinə dair konkret tələblər müəyyən etməyib. Hazırda müəllimlər öz hesabına dərslik yazır və tələbələrə təqdim edirlər ki, bu, müəllimlərin intellektual əməyinə uyğun deyil”.

Dosent vurğulayıb ki, dövlət siyasəti səviyyəsində, orta məktəblərdə olduğu kimi, ali məktəblər üçün də dərsliklər sifariş əsasında hazırlanmalı və müəllimlər əmək haqqı almalıdır.

“Lakin bizdə intellektual əmək yetərincə qiymətləndirilməyir. Elm və təhsil sahəsində rəhbər olan insanlar isə bu sahəyə uzaqdır, onların elmi biliyi və təcrübəsi kifayət etmir.

Nəticədə müəllimlər və alimlər təzyiq altında qalır, aşağılanır. Bu isə sistemdəki gerilik və uyğunsuzluğu daha da dərinləşdirir”-deyə o əlavə edib.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info