Uşağınızı ehtiyaclarına görə tanıyın

Hamının öz ehtiyacları olduğu kimi uşağın da öz ehtiyacları var. Elə isə bu ehtiyaclar hansılardır?
1. Sevgi ehtiyacı...
Uşağın qeyd-şərtsiz sevgiyə ehtiyacı var. Hamı uşağını sevir. Ancaq hamı uşağını sevdiyini hiss etdirmir. Halbuki uşağını sevmək nə qədər vacibidrsə, uşağına sevdiyini hiss etdirmək də o qədər vacibdir. Sevdiyinizi hiss etdirmək üçün ən yaxşı yol isə uşağınızla birlikdə vaxt keçirməkdir. Bunun üçün uşağınızla kiçik bir gəzintiyə çıxa, alış-veriş edə, kinoya və ya teatra gedə, tapşırıqlarına kömək edə bilərsiniz.
2. Müstəqillik ehtiyacı...
Uşağın müstəqil olduğunu bilməyə ehtiyacı var. Uşaq başqalarından ayrı və ya müstəqil olduğunu nə qədər tez hiss etsə, bir o qədər tez formalaşar. Bunun üçün bəzi sadə, ancaq vacib qaydalardan istifadə edə bilərsiniz. Məsələn, uşağınız üçün süfrədə ayrıca stol, boşqab və qaşıq qoysanız, o da müstəqil olduğunu başa düşər. Ona məxsus olan bir yataqda yatması da bu qaydaların bir hissəsi ola bilər.
3. Vəzifələrini bilmək ehtiyacı...
Uşağın vəzifələrini bilməyə ehtiyacı var. Başqa sözlə, uşaq sağlam inkişaf etmək üçün əvvəlcə özü, sonra ailəsi, daha sonra isə cəmiyyət qarşısında vəzifələrini bilməlidir. Məsələn, hər yeməkdən sonra əllərini yumaq, dişlərini fırçalamaq kimi vəzifələr uşağın istər fiziki, istərsə də, mənəvi sağlamlığı üçün çox vacibdir.
4. Tərif ehtiyacı...
Uşağın da böyük kimi tərifə ehtiyacı var. Çünki hər bir müsbət hərəkət başqa müsbət hərəkətə qapı açmaq deməkdir. Ancaq hər bir tərif öz dərəcəsində, səmimi və inandırıcı olmalıdır. Çünki süni tərif əks təsir göstərə bilər. Olmayan bir hərəkət üçün deyilən tərif uşağınızın mənəvi inkişafına zərbə vura bilər.
5. Diqqət və ya qayğı ehtiyacı...
Uşağın diqqətə və ya qayğıya ehtiyacı var. Məsələn, qonaqlarınıza çay süzəndə, uşağınızı da nəzərə alın. Gözəl bir paltar geyəndə, “Nə gözəl paltardır!” - deyin. Unutmayın, diqqət və ya qayğı görən bir uşaq daha diqqətli və daha məsuliyyətli olar.
6. Sərbəst olmaq ehtiyacı...
Uşağın sərbəst olmağa ehtiyacı var. Başqa sözlə, uşaq sərbəst olmalı, ancaq bu sərbəstliyin həddini bilməlidir. Digər tərəfdən, uşağa sərbəstlik vermək xatirinə bütün hərəkətlərinə göz yummaq “ərköyün uşaq sindromu”na gətirib çıxara bilər.
7. Bölüşməyi bilmək ehtiyacı...
Uşağın bölüşməyi bilməyə ehtiyacı var. Uşaqlar 3-4 yaşlarına qədər “Hər şey mənimdir” deyirlər. “Bu ağac mənimdir”, “Bu ana mənimdir”, “Bu boşqab mənimdir” və s. demək uşağın xoşuna gəlir. Belə hallar uşaqda 4 yaşına qədər normaldır. Ancaq 4 yaşından sonra hələ də “Hər şey mənimdir” deyirsə, onda uşağa bölüşməyi öyrətmək lazımdır. Məsələn, “Bu qələm mənimdir”, “Bu köynək bacınındır”, “Bu saat atanındır” və s. kimi sözlərlə uşağınıza başqalarının da əşyaları olduğunu öyrədə bilərsiniz. Digər tərəfdən bu, bölüşmə hissinin uşağın şüuraltına daha asan yerləşməsi üçün də vacibdir.
Ancaq bütün hallarda məcburiyyətdən söhbət getməməlidir. Çünki məcburiyyət uşaqda əks təsirə səbəb ola bilər. Uşağınızın əliaçıq olmasını istəyirsinizsə, ən kiçik jestlərini belə qiymətləndirməlisiniz. Uşaq çox sevdiyi bir oyuncağı qardaşına və ya evinizə qonaq gələn başqa bir uşağa vermək istəmirsə, başqa bir oyuncağı verməsini təklif edin. Əgər iki uşaq razılığa gələ bilmirlərsə, dərhal məsələyə müdaxilə edərək tərəf olmağa çalışmayın. Gözləyin və üstünlüyü sülhə ilk addım atan tərəfə verin.
Aygün Vəliyeva