Uzunömürlü olub olmayacağınızı necə öyrənməli? CAVAB

Bir sıra amillər – həm fizioloji, həm də davranışla bağlı olanlar – uzunömürlülüyün göstəricisi ola bilər.

Uzun ömür adətən düzgün qidalanma, yaxşı irsiyyət və sağlam vərdişlərlə əlaqələndirilir. Lakin alimlər getdikcə daha çox, həm sağlamlığın möhkəmliyini, həm də potensial riskləri proqnozlaşdıra biləcək incə və bəzən təəccüblü amillərə diqqət yetirirlər. Onların çoxu gözəçarpan olmasa da, ciddi elmi araşdırmalarla təsdiqlənib.

Lent.az araşdırmanı təqdim edir.

Doğum vaxtı və sağlamlıq

Araşdırmalar göstərib ki, uşağın ailədəki doğum sırası müəyyən xəstəliklərə meylliliyə təsir edə bilər. Məsələn, ilk doğulan uşaqlar digərlərlə müqayisədə bəzi xərçəng növlərinə – xüsusilə leykoz və xaya şişlərinə – daha çox rast gəlirlər.

Dəqiq mexanizmlər hələ müəyyən edilməyib, lakin statistik əlaqə mövcuddur. Ola bilsin ki, bu, ana bətnindəki mühit, ananın keçirdiyi stress və ya immun sistemin uyğunlaşması ilə əlaqəlidir.

Barmaqlar və hormonlar: Uzunluq əhəmiyyət daşıyır

Əl barmaqları – şəhadət və adsız barmaq – arasındakı nisbət, ana bətnindəki hormonal fondan xəbər verə bilər. 60 yaşdan yuxarı 4500-dən çox kişi üzərində aparılan bir araşdırmada məlum olub ki, şəhadət barmağı adsız barmaqdan uzun olan kişilərdə prostat xərçəngi riski 30 faiz daha aşağıdır.

Alimlər bunu həmin şəxslərin gənc yaşlarında testosteron səviyyəsinin daha aşağı olması ilə izah edirlər.

Fiziki güc və uzunömürlülük

Fiziki güc, xüsusən də əl sıxma gücü (qol gücü), orqanizmin ümumi vəziyyətinin göstəricisi ola bilər. 6000-dən çox insanın uzunmüddətli müşahidəsi göstərib ki, daha güclü əl sıxmaya malik olan şəxslərdə xroniki xəstəliklərin yaranma riski daha aşağı olur və uzun ömür ehtimalı artır. Əzələ gücü bədənin metabolik aktivliyini və orqanizmin qocalma keyfiyyətini əks etdirir.

Saç tökülməsi və ürək-damar riski

Başın təpə hissəsində erkən və ya irəliləyən saç tökülməsi ürək problemlərinin riskinin artdığını göstərə bilər. Harvard Universiteti və Brigham Hospitalının tədqiqatçıları aşkar ediblər ki, bu tip keçəlləşməyə malik kişilərdə ürəyin işemik xəstəliyi riski 36 faiz daha yüksəkdir. Bunun hormonal dəyişikliklərlə və damar tənzimlənməsinin pozulması ilə əlaqəli olduğu güman edilir.

Dindarlıq və ömür uzunluğu

Daim ibadətə gedən və dini həyata fəal şəkildə qoşulan insanlar daha uzun ömür sürürlər. Bunun səbəbləri kompleks ola bilər: stress səviyyəsinin azalması, sosial qruplarda iştirak, daha sağlam həyat tərzinə riayət, həmçinin daxili rahatlıq və emosional dayanıqlılıq.

Niyə qadınlar daha uzun yaşayır?

Alimlər qadınların kişilərdən niyə daha uzun yaşadığını da araşdırırlar. Məsələ təkcə hormonlar və reproduktiv biologiya ilə bağlı deyil, sosial faktorlar da rol oynayır.

Qadınlar tibbi yardıma daha tez müraciət edir, sağlamlıqlarına daha diqqətlə yanaşır və təhlükəli davranışlara daha az meyllidirlər. Bu da onların uzunömürlülük şanslarını artırır.