Icma.az
close
up
RU
Valideynin tərbiyəvi dəstəyi azaldıqda, uşaq başqa nüfuz mənbəyi axtarır” EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Valideynin tərbiyəvi dəstəyi azaldıqda, uşaq başqa nüfuz mənbəyi axtarır” EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Icma.az, Avtosfer saytına istinadən bildirir.

Son illərdə cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrində tez-tez səslənən bir narahatlıq var: “Uşaqlar artıq bizi dinləmir.” Valideynlə övlad arasında olan emosional bağın zəifləməsi, nəzarətin getdikcə formal və səthi hal alması həm ailədaxili münasibətlərə, həm də ümumilikdə cəmiyyətə mənfi təsir göstərir.

Texnologiyanın sürətlə inkişaf etdiyi, sosial medianın uşaqların gündəlik həyatının əsas hissəsinə çevrildiyi bu dövrdə ailə nəzarətinin zəifləməsi artıq sosial problemlərin başlanğıc nöqtəsinə çevrilməkdədir. Uşaqlar valideynlərini deyil, ekran qarşısında gördüklərini nümunə götürür, davranış modellərini isə real həyatdan deyil, virtual mühitdən formalaşdırırlar. Bu isə tərbiyədə dəyərlərin aşınmasına, aqressivlik, empati çatışmazlığı və məsuliyyətsiz yanaşmaların artmasına səbəb olur.

Bəs görəsən, valideyn nəzarətinin zəifləməsi cəmiyyətdə hansı fəsadlara yol açır?

Mövzu ilə bağlı sosioloq Yusif Nəbiyev Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, nə qədər xoş səslənməsə də, etiraf etməliyik ki, bəli, dövrümüzdə ailə daxilində valideyn nəzarəti kəskin azalıb:

“Hətta bəzi ailələrdə bu nəzarət tamamən simvolik səviyyəyə enib. Bu nəzarət azalmasının əsas səbəbi isə modern həyat tərzinin yaratdığı struktur dəyişiklikləridir. İş saatlarının uzanması, iqtisadi təzyiqlər və ailə institutunun zəifləməsi valideynlərin həm fiziki, həm də emosional olaraq övladlarına yetərincə vaxt və diqqət ayırmalarına mane olur. Paralel olaraq, informasiyanın əsas mənbəyi kimi texnologiyanın, xüsusilə sosial medianın uşaqların həyatında dominant mövqe tutması, valideynin rolunu zəiflədir. Valideynin bir funksiyası da övlada bilik, informasiya və bu fonda dəyərlərin ötürülməsi idisə, artıq bu rolu sosial media oynamağa başlayır. Nəticədə, "sosial reproduksiya" dediyimiz dəyərlərin, norma və davranışların nəsildən-nəslə ötürülməsi prosesi kəsilmiş olur.

Zamanla uşaqların davranış formalaşmasında ciddi boşluqlar yaradır. Necə ki, yaranıb da. Bu bəllidir ki, valideynin tərbiyəvi və emosional dəstəyi azaldıqda, uşaqlar alternativ nüfuz mənbələri axtarmağa başlayırlar. Bu isə bəzən sosial mediada hansısa "fenomen", dost və ya yoldaşları arasında hansısa destruktiv davranışları olan marjinal fərd və ya tamamilə qeyri-sağlam mühitlərin nümayəndəsi ola bilir. Nəticədə, uşaqlar dəyərlərlə deyil, ani impulslarla davranan fərdlərə çevrilirlər. Bu da aqressiya, empatiyasızlıq, məsuliyyətsizlik kimi davranışlarla özünü göstərir”.

Sosioloq əlavə olaraq qeyd edib ki, digər tərəfdən, valideyn nəzarətinin zəifləməsi cəmiyyətin uzunmüddətli sosial kapitalına zərbə vurur:

“Cəmiyyətin əsas dayaq nöqtəsi olan ailə institutunun zəifləməsi, sosial bağların zədələnməsi və kollektiv məsuliyyət hissinin azalması ilə nəticələnir. Belə bir şəraitdə vətəndaşlıq şüuru formalaşmır, əxlaqi sərhədlər bulanır və bu da sosial nizamın pozulmasına, cinayətkarlığın və deviant davranışların artmasına gətirib çıxarır.
Sosioloji baxışla desək, ailə təkcə bioloji yox, həm də sosial institutdur – onu funksiyasızlaşdırmaq cəmiyyətin strukturunu zəiflətmək deməkdir. Çalışmaq lazımdır ki, gənc valideynlər bu istiqamətdə mütəmadi maarifləndirilsin və valideynlər üçün əlverişli nəzarət mexanizmləri yaradılsın”.
 

Eltac Zülfüqaroğlu

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 18:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see282

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see270

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see261

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see257

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see255

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see241

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see240

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see239

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see235

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see231

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see221

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see218

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see218

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see217

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see212

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see211

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see207

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see205

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see199

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri