Valideynlər üçün qocalıqda ən çətin şey yaş deyil Rollar necə dəyişir?

Yaş artdıqca yalnız valideynlərin həyatı dəyişmir – tədricən övladların rolu da dəyişir. Əvvəllər təbii görünən həyat düzəni tədricən dəyişir: indi artıq böyümüş övladlar daha çox vaxtilə onlara qayğı göstərən insanlara görə məsuliyyəti öz üzərlərinə götürürlər.

Qayanrinfo xəbər verir ki, bu barədə "Startlap" yazıb.

Psixoloqlar qeyd edirlər ki, bu keçid demək olar hiss olunmadan baş verir, lakin ciddi emosional sınağa çevrilir. Əsas çətinlik məişət işlərində deyil, yeni reallığı qəbul etməkdədir – burada valideynlərin ləyaqət hissini itirmədən onlara kömək etməyi öyrənmək lazımdır.

Niyə bu, göründüyündən daha çətindir?

Yaşlı valideynlərə qayğı çox vaxt sadəcə yerinə yetirilməli bir vəzifə kimi qəbul olunur. Lakin praktikada vəziyyət daha mürəkkəbdir. İlk növbədə daxili konflikt yaranır: necə kömək etmək olar ki, nəzarət edən birinə çevrilməyəsən? Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, əsas vəzifə valideynlərin həyatını idarə etmək deyil, onların müstəqilliyini qoruyaraq təhlükəsiz şərait yaratmaqdır.

İkincisi, emosional yük gözləniləndən qat-qat çox olur. İnsan narahatlıq, günah hissi və daimi gərginliklə qarşılaşır. Xüsusilə də hər şeyi təkbaşına etməyə çalışdıqda bu daha da artır.

Demək olar ki, hamının etdiyi əsas səhv

Ən geniş yayılmış səhvlərdən biri hər şeyi öz üzərinə götürməkdir. Psixoloqlar bunu "güclü olmaq sindromu” adlandırırlar: insan ailə naminə öz ehtiyaclarını görməzlikdən gəlir. Bu isə çox vaxt emosional tükənməyə səbəb olur və həm göstərilən qayğının keyfiyyətinə, həm də sağlamlığa mənfi təsir edir.

Əsl güc isə hər şeyi tək etməklə deyil, dəstək sistemi qurmaq və vaxtında kömək istəmək bacarığı ilə göstərilir.

Həqiqətən nə kömək edir?

Mütəxəssislər bu dövrü zərərsiz keçirmək üçün bir neçə əsas məqamı vurğulayırlar:

* valideynlərlə gələcək və onların ehtiyacları barədə səmimi söhbətlər;

* tibbi sənədlərin və vacib məlumatların qaydasında olması;

* kənar dəstəkdən – mütəxəssislərdən və ya dəstək qruplarından istifadə;

* müntəzəm istirahət və öz vəziyyətinə diqqət.

Valideynlərə qayğı ilə özünə qayğının balansı həlledici rol oynayır.

Ən çətin şey – kömək deyil, dərk etmə

Ən böyük psixoloji dəyişiklik real çətinliklər yarananda deyil, daxili anlayış anında baş verir: rollar dəyişib. Valideynlərin qocalması təkcə onların həyatı deyil, övladlarının həyatını da dəyişir. Mütəxəssislərin fikrincə, burada ən çətin olan fiziki yük deyil, sakit bir anlayışdır: artıq siz onların həyatında dayaq rolunu oynayırsınız.

Yaşlı valideynlərə qayğı sadəcə hərəkətlər toplusu deyil, mürəkkəb psixoloji prosesdir. Ən böyük səhv isə bunu təkbaşına həll etməyə çalışmaq və özünü unutmaqdır. Əsl dayanıqlılıq üç əsas üzərində qurulur: valideynlərə hörmət, çətin mövzuları müzakirə etməyə hazır olmaq və kömək istəməyi bacarmaq.

Çünki bu rolda həm başqalarına dəstək olmaq, həm də özünü itirməmək vacibdir.

Aydın